Kondakion

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kondakion, kontakion (gr. κόντάκιον - zwój, κοντός - drążek, na który nawijano pergamin) - rodzaj hymnu liturgicznego, typowego dla Cerkwi prawosławnej. Niektórzy badacze sądzą, że kondakia (l.mn.) stanowią ślad tradycji syryjskiej (aramejskiej) w Cerkwi. Ich rodowód jest w każdym razie bardzo dawny - były znane już w pierwszych wiekach chrześcijaństwa.

Pierwotnie kondakion był długim hymnem, złożonym z krótkiej strofy początkowej (proiomion) i 18-24 strof zwanych ikosami (oikos - dosłownie gr. "mieszkanie"). Strofa początkowa zawiera napisany prozą poetycką zwięzły opis pochwalny dokonań adresata kondakionu (Chrystusa, Matki Boskiej czy też danego świętego). Ikosy składają się z dwóch części: pierwsza zawiera opis historii adresata kondakionu, a druga stanowi serię obrazów i paralel, przedstawiających jego znaczenie dla wiernych i świata. Każdy wers drugiej części ikosu zaczyna się od inkantacji "Bądź pozdrowiony" (gr. chaire). Pierwszy ikos nazywał się hirmos (etymologia niejasna, prawdopodobnie od gr. harmozo - "nastrajać się"). Strofa początkowa i ikosy kończyły się identycznym refrenem (ethymion). Pierwsze litery ikosów często tworzą akrostych. Wczesny kondakion niejednokrotnie miał charakter dramatyczny - z dialogami itp. elementami.

W dzisiejszej formie kondakion składa się tylko ze strofy początkowej i jednego ikosu, a nawet - jeśli występuje jako składowa część większego utworu - z samej strofy początkowej (ikos traktuje się wówczas jako odrębną część). Kondakion jest śpiewany w toku nabożeństwa po innym krótkim hymnie określanym jako troparion. Na każdy dzień roku liturgicznego przewidziany jest inny kondakion.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]