Konflikt czadyjsko-sudański
| Konflikt czadyjsko-sudański | |||||
 Miejsca starć
|
|||||
| Czas | 23 grudnia 2005 – 13 marca 2008 | ||||
| Terytorium | Czad i Sudan | ||||
| Przyczyna | według rządu w Ndżamenie: wspieranie czadyjskich rebeliantów przez rząd Sudanu | ||||
| Wynik | zwycięstwo Czadu | ||||
|
|||||
| Konflikt czadyjsko-sudański |
|---|
|
Bitwa pod Adré – Atak na Borotę – Atak na Amdjereme – Bitwa pod Ndżameną (2006) – Bitwa pod Ndżameną (2008) – Bitwa pod Am Zoer – Bitwa pod Am-Dam – Bitwa pod Tamassi |
Konflikt czadyjsko-sudański to wojna prowadzona przez Czad przeciwko Sudanowi i sprzymierzonym bojownikom czadyjskim, rozpoczęta 23 grudnia 2005 roku. Konflikt został oficjalnie zakończony porozumieniem z Dakaru z 13 marca 2008. Mimo pokoju napięcie między krajami trwa nadal.
Spis treści |
[edytuj] Przyczyny
23 grudnia 2005 Czad wypowiedział wojnę Sudanowi. Przyczyną jej wybuchu było – według rządu w Ndżamenie – wspieranie czadyjskich rebeliantów przez rząd Sudanu.
[edytuj] Konflikt w latach 2006/2007
Rebelianci napadli na przygraniczne czadyjskie miasto Adre, zabijając około 100 ludzi. Ponadto Czad oskarża sudańską milicję o napadanie na swoje terytorium, rabowanie i palenie wsi.
[edytuj] Bitwa pod Ndżameną
1 lutego 2008 2 tysiące bojowników czadyjskich razem z siłami Sudanu zaopatrzonych głównie w karabiny maszynowe rozpoczęło oblężenie stolicy Czadu[1]. Częściową kontrolę nad afrykańskim miastem przejęli po około 2-godzinnych starciach z siłami Czadu i kontyngentem m.in. Francji. Następnego dnia 2 lutego po dosyć spokojnej nocy po 4 godzinnej bitwie rebelianci wraz z wrogim Sudanem opanowali całą stolicę.
3 lutego około godziny 12.00 rozpoczęła się bitwa pod Adre koło Ndżameny. Trzy kolumny rebeliantów po około 1000 ludzi wspieranych przez 500-osobowy tabor z Sudanu (razem około 3500 żołnierzy), zaatakowały Czad z siłami Francji (około 2000 żołnierzy). Natarcie rebeliantów zakończyło się niepowodzeniem, a wielu bojowników zostało rannych. O godzinie 13 na pole bitwy przybyły trzy sudańskie helikoptery i rozpoczęły bezskuteczny (według wypowiedzi kontyngentu francuskiego) ostrzał pozycji żołnierzy Czadu. Około godziny 16 bojownicy ostatecznie skapitulowali i wycofali się z Adre. W bitwie zginęło 300 bojowników, 50 Sudańczyków (wg. kontyngentu francuskiego). Z kolei śmierć po stronie czadyjskiej poniosło 59 żołnierzy (w tym 4 Francuzów). 4 lutego rebelianci zostali wyparci z Ndżameny[2].
[edytuj] Przyczyny porażki Sudanu w Czadzie
Przyczyną porażki był brak przygotowania do wyczerpującej wojny z Czadem. Podczas wypowiedzenia wojny Sudan był pogrążony w wyniszczającej wojnie domowej w Darfurze. Wojna ta przyniosła ogromną liczbę ofiar i uchodźców, a także przyczyniła się do klęski humanitarnej i upadku gospodarki kraju.
[edytuj] Pokój
13 marca 2008 roku po kilkumiesięcznych rozmowach został podpisany pokój w Dakarze, kończący wojnę sudańską-czadyjską[3][4]. Sudan wznowił stosunki dyplomatyczne z Czadem. Jeszcze w marcu 2008 obie strony oskarżały siebie o łamanie zasad pokoju[5].
[edytuj] Dalsze wydarzenia
[edytuj] Stosunki między krajami
10 maja 2008 doszło do szturmu stolicy Sudanu, Chartumu przez rebeliantów z Darfuru. Prezydent Sudanu Omar al-Baszir oskarżył Czad o wspieranie rebelii podczas tego ataku. Skutkiem tego było ponowne zerwanie przez Sudan stosunków dyplomatycznych z Czadem 11 maja 2008 roku[6].
Czadyjscy rebelianci ogłosili 16 czerwca 2008, że przejęli kontrolę nad miastem Biltine we wschodnim regionie kraju, 750 km od stolicy Ndżameny. To trzecie miasto zdobyte przez rebeliantów od początku czerwca[7]. Z kolei 18 czerwca doszło do starcia pod Am Zoer w którym zginęło 187 rebeliantów.
We wrześniu 2008 Czad oraz Sudan nawiązały stosunki dyplomatyczne zerwane w maju 2008. Po wcześniejszych kilku miesiącach dyplomatycznych sporów ambasady obu krajów znowu były otwarte[8].
W maju doszło do napięć w stosunkach dwustronnych po tym jak lotnictwo czadyjskie atakowało w Darfurze wypchniętych z Czadu rebeliantów Unii Sił Oporu. Czadyjscy bojownicy wykorzystywali bowiem Darfur swoją bazę wypadową[9].
W lutym 2010 Czad i Sudan zawarły porozumienie o współpracy granicznej i przeciwdziałaniu buntownikom. Władze w Ndżamenie pogratulowały zwycięstwa Omarowi al-Baszirowi w wyborach powszechnych z kwietnia 2010. W wyniku ocieplenia się stosunków między sąsiadami, rząd czadyjski rozpoczął pierwsze rozmowy z rebeliantami[10][11].
[edytuj] EUFOR i MINURCAT – siły stabilizacyjne w Czadzie
Misja Unii Europejskiej (EUFOR) zawiązała się 15 marca 2008 z mandatem na okres jednego roku. Wśród zaproszonych do współtworzenia ich znalazła się Polska.
30 czerwca 2008 przygotowano bazę Iribia na przyjęcie polskiego kontyngentu, który jest częścią misji Unii Europejskiej w Czadzie[12].
Z kolei 15 września polski kontyngent osiągnął pełną gotowość bojową w Czadzie. Polscy żołnierze znaleźli się pod dowództwem generała Jean Philippe Ganascia, dowódcy sił EUFOR w Czadzie. Polski kontyngent liczył 400 żołnierzy i po Francji (2 tys. żołnierzy) był najliczniejszy na misji EUFOR w Czadzie[13].
15 marca 2009 misję zakończyły unijne siły EUFOR. Podczas uroczystości w Abeche na wschodzie Czadu, EUFOR przekazał dowództwo misji pokojowej w Czadzie i Republice Środkowoafrykańskiej kontyngentowi Narodów Zjednoczonych MINURCAT w skład których weszły kraje afrykańskie oraz Nepal i Mongolia.
6 grudnia 2009, w związku z wycofywaniem polskich wojsk z misji oenzetowskich, PKW Czad zakończył działalność i przekazał obowiązki MONBAT-owi – batalionowi mongolskiemu[14]. Uroczystość przekazania obowiązków wojskom mongolskim odbyły się 9 grudnia w bazie North Star nieopodal miejscowości Iriba, około 1000 kilometrów od stolicy kraju, Ndżameny[15].
15 marca 2010 wygasł mandat sił stabilizacyjnych MINURCAT w Czadzie[16].
W kwietniu 2010 poinformowano o planach redukcji kontyngentu ONZ z ponad 5000 żołnierzy do 1900[10].
[edytuj] Rebelia Unii Sił Oporu
7 maja na wchodzie Czadu pod miejscowością Am-Dam czadyjscy rebelianci stoczyli zbrojną potyczkę z wojskami rządowymi. Poległo 125 powstańców i 21 żołnierzy wojsk rządowych. Do bitwy doszło gdy bojówki maszerowały na stolicę Czadu – Ndżamenę[17]. Następnie bojowników Unii Siły Oporu (UFR) – organizacji rebelianckiej powstałej w styczniu 2009 wypchnięto z Czadu. 13 maja lotnictwo Czadu zbombardowało pozycje bojowników czadyjskich wypędzonych wcześniej z Czadu w Darfurze[18]. Dwa dni później Sudan oskarżył sąsiada o naruszenie suwerenności Czadu i opisał te ataki jako akt wojny[9].
[edytuj] Walki z frakcją FPRN
W dniach 24 kwietnia oraz 28 kwietnia 2010 doszło pod Tamassi, w pobliżu granicy z Sudanem do ciężkich walk między rebeliantami z ugrupowania FPRN i siłami rządowymi. Wg wojska czadyjskiego zginęło ponad 100 bojowników, podczas gdy armia straciła dziewięciu żołnierzy. Do niewoli wzięto 80 rannych rebeliantów[10][11].
Przypisy
- ↑ Czad/ Rebelianci wtargnęli do stolicy (pol.). psz.pl. [dostęp 2 lutego 2008].
- ↑ Czad/ Rebelianci wyparci ze stolicy (pol.). psz.pl. [dostęp 4 lutego 2008].
- ↑ Czad-Sudan/ Al- Bashir odkłada podpisanie porozumienia z powodu bólu głowy (pol.). psz.pl. [dostęp 13 marca 2008].
- ↑ Czad-Sudan/ Prezydenci obu krajów podpisali porozumienie pokojowe (pol.). psz.pl. [dostęp 14 marca 2008].
- ↑ Czad-Sudan/ Napięcie nie spada (pol.). psz.pl. [dostęp 23 marca 2008].
- ↑ Sudan/ Prezydent al- Bashir zrywa stosunki dyplomatyczne z Czadem (pol.). psz.pl. [dostęp 13 maja 2008].
- ↑ Czad/ Nowa ofensywa rebeliantów (pol.). psz.pl. [dostęp 16 czerwca 2008].
- ↑ Kalendarium konfliktu w Czadzie (pol.). konflikty.wp.pl. [dostęp 24 lutego 2009].
- ↑ 9,0 9,1 Sudan accuses Chad of "act of war" with air raids Reuters
- ↑ 10,0 10,1 10,2 Ponad 100 rebeliantów i 9 żołnierzy zginęło w walkach we wschodnim Czadzie (pol.). gazeta.pl, 29 kwietnia 2010. [dostęp 29 kwietnia 2010].
- ↑ 11,0 11,1 Chadian army clashes with rebels (ang.). 2010-04-29. [dostęp 2010-04-29].
- ↑ Polska-Czad/ Polska baza gotowa na przyjęcie żołnierzy (pol.). psz.pl. [dostęp 30 czerwca 2008].
- ↑ PKW Czad gotowy do działań (pol.). psz.pl. [dostęp 16 grudnia 2008].
- ↑ Przekazanie Gueredy (pol.). [dostęp 22 kwietnia 2010].
- ↑ Wyjeżdżamy z Czadu. Zastąpi nas Mongolia (pol.). dziennik.pl. [dostęp 6 grudnia 2009].
- ↑ Błażej Popławski: Czad – koniec misji ONZ, koniec stabilizacji (pol.). psz.pl. [dostęp 15 marca 2010].
- ↑ Chad says kills 125 rebels, advance halted Reuuters
- ↑ Sudan govt forces bomb near North Darfur-UN Reuters
