Konflikt nad Ussuri
Z Wikipedii
Konflikt nad Ussuri – konflikt radziecko-chiński, mający miejsce w 1969 roku.
Po śmierci Stalina zarysowała się rywalizacja polityczna między ZSRR i Chinami. Przybrała na sile pod koniec lat 50. XX wieku (jedną z pierwszych jego oznak było chińskie poparcie dla Gomułki w momencie, gdy Kreml był skłonny do interwencji w Polsce). Od 1960 zaczęły się pojawiać wzajemne oskarżenia o "rewizjonizm" i "odchylenia", wycofano większości specjalistów radzieckich z Chin. W lipcu 1964 Mao Zedong zgłaszał pierwsze chińskie pretensje terytorialne wobec ZSRR (Kraj Nadmorski, Władywostok). W 1966 rozpoczęła się rewolucja kulturalna w Chinach, podczas której ogłoszono ZSRR "wrogiem nr 1" Chin.
Od 23 stycznia 1969 pierwsze incydenty graniczne na rzece Ussuri: niewielkie oddziały chińskie wkraczają na skutą lodem rzekę, wymiana ognia z pogranicznikami sowieckimi w rejonie wyspy Damanskij, a w odwecie bombardowanie przez ZSRR baz wojskowych po stronie chińskiej. W ZSRR rozważano nawet możliwość prewencyjnego ataku rakietowego na chińskie instalacje jądrowe. Walki trwały do końca kwietnia 1969. Zginęło w nich co najmiej 48 żołnierzy radzieckich i być może nawet 1000 Chińczyków. Jesienią 1969 podjęto rokowania pokojowe, a układ kończący spory terytorialne podpisano 16 maja 1991. Wyspa Damanskij przypadła Chinom.
W grudniu 2004 Władimir Putin wyraził wstępną zgodę na zwrot całego spornego terenu w rejonie ujścia Ussuri do Amuru - także Yinlong (Wyspy Srebrnego Niedźwiedzia, dla Rosjan - Wyspy Tarabarowa) i połowy Heixiazi (Wyspy Czarnego Niedźwiedzia, dla Rosjan - Wielkiej Wyspy Ussuryjskiej). Zwrócono go Chinom 20 lipca 2008[1], a oficjalne przekazanie 340 km² nastąpiło 14 października 2008 [2].
