Konflikt w Irlandii Północnej
| Konflikt w Irlandii Północnej The Troubles |
|||||
 Mapa polityczna Irlandii
|
|||||
| Czas | 1968-1998 | ||||
| Miejsce | Irlandia Północna, zamachy w Irlandii, Anglii i kontynentalnej Europie |
||||
| Terytorium |  Wielka Brytania Irlandia |
||||
| Wynik | konflikt nierozwiązany[1], podpisanie porozumienia wielkopiątkowego | ||||
|
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
Konflikt w Irlandii Północnej (ang. The Troubles – „Kłopoty”, irl. Na Trioblóidí) – konflikt o podłożu etniczno-politycznym[2][3], rozgrywający się na obszarze Irlandii Północnej, okresowo rozszerzający się również na Anglię, Irlandię i kontynentalną Europę, trwający od końca lat 60. XX wieku aż do podpisania porozumienia wielkopiątkowego w Belfaście w 1998 roku[4][5]. Pomimo podpisania porozumienia pokojowego nadal dochodzi do sporadycznych aktów przemocy[6].
Spis treści |
Przyczyny i przebieg [edytuj]
Głównymi przyczynami konfliktu w Irlandii Północnej była chęć zjednoczenia należącej do Wielkiej Brytanii, prowincji z niepodległą Republiką Irlandii przez irlandzkich nacjonalistów i republikanów (głównie katolików), przy jednoczesnym dążeniu unionistów (głównie protestantów) do pozostania w granicach Zjednoczonego Królestwa, oraz ogólna niechęć pomiędzy obiema grupami. Konflikt toczył się zarówno w wymiarze militarnym (oraz paramilitarnym), jak i na arenie politycznej. W konflikt zaangażowani byli politycy i aktywiści polityczni obu stron, organizacje paramilitarne republikanów i unionistów oraz siły bezpieczeństwa Wielkiej Brytanii i Republiki Irlandii.
W ciągu trwającego trzy dekady konfliktu zginęło ponad 3500 osób – 1854 cywilów, 1123 członków sił bezpieczeństwa (w tym 705 żołnierzy British Army i 301 funkcjonariuszy Royal Ulster Constabulary), 394 członków paramilitarnych grup republikańskich (w tym 276 członków Irlandzkiej Armii Republikańskiej) oraz 151 członków paramilitarnych organizacji unionistycznych (w tym 76 członków Ulster Defence Association i 58 członków Ulster Volunteer Force)[7].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ 21. Stalemate. W: Peter Taylor: Behind the mask: The IRA and Sinn Féin. s. 246-261.
- ↑ Caroline Kennedy-Pipe: The Origins of the Present Troubles in Northern Ireland. Longman. ISBN 9780582100732.
- ↑ John Coakley: Ethnic conflict and the two-state solution: The Irish experience of partition (ang.). [dostęp 25 września 2009].
- ↑ Arthur Aughey: The Politics of Northern Ireland: Beyond the Belfast Agreement. s. 7. ISBN 9780415327886.
- ↑ Marianne Elliot: The Long Road to Peace in Northern Ireland: Peace Lectures from the Institute of Irish Studies at Liverpool University. Liverpool University Press, 2007, s. 2. ISBN 1846310652.
- ↑ Malcolm Sutton, Martin Melaugh: Sutton Index of Deaths (ang.). CAIN. [dostęp 25 września 2009].
- ↑ Malcolm Sutton: Sutton Index of Deaths. Status of the person killed. (ang.). CAIN. [dostęp 25 września 2009].
Bibliografia [edytuj]
- Richard English: Armed Struggle: The History of the IRA. Oxford University Press. ISBN 0195177533.
- Tim Pat Coogan: Ireland in the Twentieth Century. Palgrave Macmillan. ISBN 1-4039-6842-X.
- Peter Taylor: Behind the Mask: The IRA and Sinn Féin. TV books, Inc.. ISBN 1-57500-061-X.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- CAIN: Northern Ireland Conflict, Politics & Society (ang.). CAIN. [dostęp 25 września 2009].
