Konklawe 1590 (Urban VII)

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Konklawe 7-15 września 1590konklawe, które na następcę Sykstusa V wybrało Urbana VII

Spis treści

[edytuj] Śmierć Sykstusa V

Papież Sykstus V zmarł 27 sierpnia 1590. W trakcie swojego pontyfikatu zreformował kurię rzymską, ustanawiając stałe kongregacje, oraz kolegium kardynalskie, które odtąd miało liczyć nie więcej niż 70 członków. Często jest też uznawany za ostatniego papieża kontrreformacji. W końcowej fazie jego panowania największym problemem politycznym była wojna religijna we Francji, gdzie Sykstus V zdecydowanie popierał Ligę Katolicką i ekskomunikował Henryka z Nawarry.

[edytuj] Lista uczestników

W konklawe uczestniczyło 54 z 67 żyjących kardynałów:

  • Alfonso Gesualdo (26 lutego 1561) – kardynał-biskup Porto e Santa Rufina; subdziekan Św. Kolegium Kardynałów; prefekt Św. Kongregacji ds. Obrzędów; protektor Portugalii i królestwa Sycylii
  • Michele Bonelli, O.P. (6 marca 1566) - kardynał-prezbiter S. Lorenzo in Lucina; wikariusz generalny Państwa Kościelnego; protektor Węgier
  • Antonio Carafa (24 marca 1568) – kardynał-prezbiter SS. Giovanni e Paolo; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Łaski; prefekt Św. Kongregacji Soboru Trydenckiego; bibliotekarz Św. Kościoła Rzymskiego
  • Girolamo Rusticucci (17 maja 1570) – kardynał-prezbiter S. Susanna; wikariusz generalny diecezji rzymskiej; kamerling Św. Kolegium Kardynałów
  • Nicolas de Pellevé (17 maja 1570) – kardynał-prezbiter S. Prassede; prefekt Św. Kongregacji ds. Biskupów; arcybiskup Sens
  • Scipione Lancelotti (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter S. Salvatore in Lauro; sekretarz Listów Apostolskich
  • Federico Cornaro, O.S.Io.Hieros. (18 grudnia 1585) – kardynał-prezbiter S. Stefano a Monte Celio; biskup Padwy
  • Domenico Pinelli (18 grudnia 1585) – kardynał-prezbiter S. Lorenzo in Panisperna; archiprezbiter Bazyliki Liberiańskiej; legat papieskich galer
  • Girolamo Bernerio, O.P. (16 listopada 1586) – kardynał-prezbiter S. Maria sopra Minerva; biskup Ascoli-Piceno
  • Antonio Maria Gallio (16 listopada 1586) – kardynał-prezbiter S. Agnese in Agone; biskup Perugii; legat w Romanii
  • Giovanni Evangelista Pallotta (18 grudnia 1587) – kardynał-prezbiter S. Mateo in Merulana; arcybiskup Cosenza; pro-datariusz Jego Świątobliwości; archiprezbiter Bazyliki Watykańskiej i prefekt Fabryki Św. Piotra
  • Girolamo Matei (16 listopada 1586) – kardynał-diakon S. Eustachio; pro-prefekt Św. Kongregacji Soboru Trydenckiego
  • Ascanio Colonna (16 listopada 1586) – kardynał-diakon S. Nicola in Carcere Tulliano
  • Guido Pepoli (20 grudnia 1589) – kardynał-diakon SS. Cosma e Damiano

49 elektorów było Włochami, Deza i Mendoza byli Hiszpanami, Pellevé Francuzem, Sittich von Hohenems Niemcema Allen Anglikiem. 25 było nominatami Sykstusa V, 14 – Grzegorza XIII, 6 – Piusa V, 8 – Piusa IV, a jeden – Juliusza III.

[edytuj] Nieobecni

13 kardynałów (2 Niemców, 2 Hiszpanów, 6 Francuzów, Włoch, Węgier i Polak):

  • Gaspar Quiroga y Vela (15 grudnia 1578) – kardynał-prezbiter S. Balbina; arcybiskup Toledo i prymas Hiszpanii; inkwizytor generalny Hiszpańskiej Inkwizycji
  • François de Joyeuse (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter SS. Trinita al Monte Pincio; arcybiskup Tuluzy; protektor Francji
  • Philippe de Lenoncourt (16 listopada 1586) – kardynał-prezbiter S. Onofrio; prefekt Św. Kongregacji Indeksu

8 mianował Grzegorz XIII, a 5 Sykstus V.

[edytuj] Podziały i kandydaci

Św. Kolegium było podzielone na partie nominatów poszczególnych papieży, skupione wokół ich nepotów. Najsilniejsze były partie Sykstusa IV ("sykstynianie"), z kardynałem Montalto na czele, i Grzegorza XIII ("gregorianie"), z kardynałem Francesco Sforza na czele. Liderem nominatów Piusa IV był Sitticus von Hohenems, a Piusa V – dominikanin Bonelli.

Spośród mocarstw europejskich jedynym mającym swoje stronnictwo w kolegium kardynalskim była Hiszpania. Tworzyło je 5 kardynałów: Madruzzo (lider), Deza, Spinola, Tagliavia d’Aragona i Mendoza, jednak wielu kardynałów z innych frakcji (zwł. "gregoriańskiej") również sympatyzowało z Madrytem, tak że ogólną liczbę prohiszpańskich purpuratów oceniano na 22. Pewne wpływy wśród kardynałów miało też Wielkie Księstwo Toskanii, kardynał Medici był kuzynem wielkiego księcia Cosimo I.

Kandydatem partii sykstyńskiej był Colonna, a nominatów Piusa V – Tolomeo Gallio. Toskańczycy popierali Gianbattistę Castagna ("gregorianina"), a Hiszpanie Madruzzo i Santoriego. Za papabile uchodzili także Serbelloni i Sfondrati. Oceniano, że największe szanse z nich wszystkich ma kandydat Toskańczyków Castagna, gdyż miał niewielu wrogów i był akceptowalny dla Hiszpanii.

[edytuj] Przebieg konklawe

Konklawe rozpoczęło się 7 września 1590. W pierwszej kolejności wysunięto kandydatury Colonny i Gallio (pierwszego zaproponował Montalto, a drugiego Bonelli). Gallio został odrzucony przez Montalto i del Monte, a w tej sytuacji również Madruzzo i Hiszpanie nie zdecydowali się go poprzeć. W zamian za Gallio Bonelli zaproponował Aldobrandiniego, ale tego zdecydowanie odrzucił Madruzzo.

Od 9 do 13 września Montalto i jego sojusznicy czynili duże wysiłki aby przeforsować Colonnę, ale z powodu oporu "gregorian" spełzły one na niczym. Z drugiej strony wysuwano kandydatury bliskich Hiszpanom Santoriego i Facchinettiego. Santori uzyskał spore poparcie wśród sykstyńczyków, jednak ich lider Montalto nie życzył sobie zwycięstwa wielkiego inkwizytora i wspólnie z Toskańczykami zablokował obie kandydatury i uporczywie forsował Colonnę mimo sprzeciwu gregorian i Hiszpanów. Dopiero kiedy Federico Borromeo z jego własnej partii zbuntował się przeciw tej kandydaturze, Montalto uznał beznadziejność swoich wysiłków. Zaczęto poszukiwania kompromisowego kandydata, a najbardziej oczywistym wydawał się 69-letni Gianbattista Castagna. Rankiem 14 września uzyskał 20 głosów.

[edytuj] Wybór Urbana VII

Castagna miał poparcie Hiszpanów i Toskańczyków, szybko na jego stronę przeszli też gregorianie, jednak Montalto był jemu przeciwny. Bunt genueńskich kardynałów z własnej partii skłonił go jednak do zmiękczenia stanowiska, groziło mu bowiem, że papież zostanie wybrany poza jego plecami. Ostatecznie wieczorem 14 września Montalto zawarł porozumienie z pozostałymi liderami, w którym zobowiązali się oni, że na następnym konklawe wybiorą kogoś z partii Montalto. Rankiem 15 września Castagna został jednogłośnie wybrany na papieża pod imieniem Urbana VII. Nowy papież zapowiedział obalenie nepotyzmu i dalszą reformę kurii. Krótko po wyborze jednak zachorował i zmarł po zaledwie 12 dniach pontyfikatu, zanim doszło do jego koronacji.

[edytuj] Źródła

Poprzednik
Konklawe 1585
1590
Urban VII
Następca
Konklawe 1590