Konklawe 1590 (Urban VII)
Z Wikipedii
Konklawe 7-15 września 1590 – konklawe, które na następcę Sykstusa V wybrało Urbana VII
Spis treści |
[edytuj] Śmierć Sykstusa V
Papież Sykstus V zmarł 27 sierpnia 1590. W trakcie swojego pontyfikatu zreformował kurię rzymską, ustanawiając stałe kongregacje, oraz kolegium kardynalskie, które odtąd miało liczyć nie więcej niż 70 członków. Często jest też uznawany za ostatniego papieża kontrreformacji. W końcowej fazie jego panowania największym problemem politycznym była wojna religijna we Francji, gdzie Sykstus V zdecydowanie popierał Ligę Katolicką i ekskomunikował Henryka z Nawarry.
[edytuj] Lista uczestników
W konklawe uczestniczyło 54 z 67 żyjących kardynałów:
- Giovanni Antonio Serbelloni (nominacja 31 stycznia 1560) – kardynał-biskup Ostia e Velletri; dziekan Św. Kolegium Kardynałów; prefekt Św. Kongregacji ds. Ceremonii
- Alfonso Gesualdo (26 lutego 1561) – kardynał-biskup Porto e Santa Rufina; subdziekan Św. Kolegium Kardynałów; prefekt Św. Kongregacji ds. Obrzędów; protektor Portugalii i królestwa Sycylii
- Innico d'Avalos d'Aragona, O.S.Iacobis. (26 lutego 1561) – kardynał-biskup Frascati
- Marco Antonio Colonna (12 marca 1565) – kardynał-biskup Palestriny; legat w Campagna e Marittima
- Tolomeo Gallio (12 marca 1565) – kardynał-biskup Sabiny
- Gabriele Paleotti (12 marca 1565) – kardynał-biskup Albano; arcybiskup Bolonii
- Markus Sitticus von Hohenems (26 lutego 1561) – kardynał-prezbiter S. Maria in Trastevere; protoprezbiter Św. Kolegium Kardynałów; archiprezbiter Bazyliki Laterańskiej
- Michele Bonelli, O.P. (6 marca 1566) - kardynał-prezbiter S. Lorenzo in Lucina; wikariusz generalny Państwa Kościelnego; protektor Węgier
- Girolamo Simoncelli (22 grudnia 1553) – kardynał-prezbiter S. Prisca; administrator diecezji Orvieto
- Ludovico Madruzzo (26 lutego 1561) – kardynał-prezbiter S. Anastasia; biskup Trydentu; protektor Niemiec i Hiszpanii
- Antonio Carafa (24 marca 1568) – kardynał-prezbiter SS. Giovanni e Paolo; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Łaski; prefekt Św. Kongregacji Soboru Trydenckiego; bibliotekarz Św. Kościoła Rzymskiego
- Giulio Antonio Santori (17 maja 1570) – kardynał-prezbiter S. Bartolomeo all’Isola; Wielki Inkwizytor Najwyższej Św. Kongregacji Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji i Kongregacji ds. Francuskich; arcybiskup Santa Severina
- Girolamo Rusticucci (17 maja 1570) – kardynał-prezbiter S. Susanna; wikariusz generalny diecezji rzymskiej; kamerling Św. Kolegium Kardynałów
- Nicolas de Pellevé (17 maja 1570) – kardynał-prezbiter S. Prassede; prefekt Św. Kongregacji ds. Biskupów; arcybiskup Sens
- Gian Girolamo Albani (17 maja 1570) – kardynał-prezbiter S. Giovanni a Porta Latina; gubernator Bagnoreggio
- Pedro de Deza (21 lutego 1578) – kardynał-prezbiter S. Girolamo degli Schiavoni
- Giovanni Vincenzo Gonzaga, O.S.Io.Hieros. (21 lutego 1578) – kardynał-prezbiter S. Alessio
- Giovan Antonio Facchinetti (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter SS. IV Coronati
- Giambattista Castagna (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter S. Marcello
- Alessandro Ottaviano de' Medici (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter S. Ciriaco alla Terme; arcybiskup Florencji
- Giulio Canani (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter S. Eusebio; biskup Adrii
- Niccolò Sfondrati (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter S. Cecilia; biskup Cremony
- Anton Maria Salviati (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter S. Maria della Pace
- Agostino Valeri (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter S. Marco; biskup Werony
- Vincenzo Lauro (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter S. Clemente; biskup Mondovi
- Filippo Spinola (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter S. Sabina; prefekt Kongregacji ds. Zakonów; legat w Umbrii, Perugii i Spoleto
- Scipione Lancelotti (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter S. Salvatore in Lauro; sekretarz Listów Apostolskich
- Giovanni Battista Castrucci (18 grudnia 1585) – kardynał-prezbiter S. Maria in Aracoeli; arcybiskup Chieti; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Sprawiedliwości
- Federico Cornaro, O.S.Io.Hieros. (18 grudnia 1585) – kardynał-prezbiter S. Stefano a Monte Celio; biskup Padwy
- Ippolito de Rossi (18 grudnia 1585) – kardynał-prezbiter S. Biagio dell’Anello; biskup Pawii
- Domenico Pinelli (18 grudnia 1585) – kardynał-prezbiter S. Lorenzo in Panisperna; archiprezbiter Bazyliki Liberiańskiej; legat papieskich galer
- Ippolito Aldobrandini (18 grudnia 1585) – kardynał-prezbiter S. Pancrazio; wielki penitencjariusz
- Girolamo della Rovere (16 listopada 1586) – kardynał-prezbiter S. Pietro in Vincoli; arcybiskup Turynu
- Girolamo Bernerio, O.P. (16 listopada 1586) – kardynał-prezbiter S. Maria sopra Minerva; biskup Ascoli-Piceno
- Antonio Maria Gallio (16 listopada 1586) – kardynał-prezbiter S. Agnese in Agone; biskup Perugii; legat w Romanii
- Costanzo Buttafoco da Sarnano, O.F.M.Conv. (16 listopada 1586) – kardynał-prezbiter S. Pietro in Montorio
- William Allen (7 sierpnia 1587) – kardynał-prezbiter S. Silvestro a Martino ai Monti
- Scipione Gonzaga (18 grudnia 1587) – kardynał-prezbiter S. Maria del Popolo; tytularny patriarcha Jerozolimy
- Antonio Maria Sauli (18 grudnia 1587) – kardynał-prezbiter SS. Vitale, Gervasio e Protasio; arcybiskup Genui
- Giovanni Evangelista Pallotta (18 grudnia 1587) – kardynał-prezbiter S. Mateo in Merulana; arcybiskup Cosenza; pro-datariusz Jego Świątobliwości; archiprezbiter Bazyliki Watykańskiej i prefekt Fabryki Św. Piotra
- Juan Hurtado de Mendoza (18 grudnia 1587) – kardynał-prezbiter S. Maria Transpontina
- Giovanni Francesco Morosini (15 lipca 1588) – kardynał-prezbiter S. Maria in Via; biskup Brescii
- Mariano Pierbenedetti (20 grudnia 1589) – kardynał-prezbiter SS. Marcellino e Pietro; biskup Martorano
- Gregorio Petrocchini, O.E.S.A. (20 grudnia 1589) – kardynał-prezbiter S. Agostino
- Simeone Tagliavia d'Aragona (12 grudnia 1583) – kardynał-diakon S. Maria degli Angeli; wice-protektor Hiszpanii
- Francesco Sforza di Santa Fiora (12 grudnia 1583) – kardynał-diakon S. Maria in Via Lata
- Alessandro Peretti Montalto Damasceni (13 maja 1585) – kardynał-diakon S. Lorenzo in Damaso; wicekanclerz Św. Kościoła Rzymskiego; sekretarz stanu i superintendent generalny Stolicy Apostolskiej; legat w Bolonii; gubernator Fermo i Città della Pieve; protektor Polski
- Girolamo Matei (16 listopada 1586) – kardynał-diakon S. Eustachio; pro-prefekt Św. Kongregacji Soboru Trydenckiego
- Benedetto Giustiniani (16 listopada 1586) – kardynał-diakon S. Maria in Cosmedin; pro-kamerling Św. Kościola Rzymskiego
- Ascanio Colonna (16 listopada 1586) – kardynał-diakon S. Nicola in Carcere Tulliano
- Federico Borromeo (18 grudnia 1587) – kardynał-diakon S. Agata in Suburra
- Francesco Maria Bourbon del Monte (14 grudnia 1588) – kardynał-diakon S. Maria in Domnica
- Agostino Cusani (14 grudnia 1588) – kardynał-diakon S. Adriano
- Guido Pepoli (20 grudnia 1589) – kardynał-diakon SS. Cosma e Damiano
49 elektorów było Włochami, Deza i Mendoza byli Hiszpanami, Pellevé Francuzem, Sittich von Hohenems Niemcema Allen Anglikiem. 25 było nominatami Sykstusa V, 14 – Grzegorza XIII, 6 – Piusa V, 8 – Piusa IV, a jeden – Juliusza III.
[edytuj] Nieobecni
13 kardynałów (2 Niemców, 2 Hiszpanów, 6 Francuzów, Włoch, Węgier i Polak):
- Gaspar Quiroga y Vela (15 grudnia 1578) – kardynał-prezbiter S. Balbina; arcybiskup Toledo i prymas Hiszpanii; inkwizytor generalny Hiszpańskiej Inkwizycji
- Rodrigo de Castro de Lemos (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter SS. XII Apostoli; arcybiskup Sewilli
- François de Joyeuse (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter SS. Trinita al Monte Pincio; arcybiskup Tuluzy; protektor Francji
- Jerzy Radziwiłł (12 grudnia 1583) – kardynał-prezbiter S. Sisto; biskup Wilna
- Enrico Caetani (18 grudnia 1585) – kardynał-prezbiter S. Pudenziana; kamerling Św. Kościoła Rzymskiego; tytularny patriarcha Aleksandrii; legat papieski we Francji
- Philippe de Lenoncourt (16 listopada 1586) – kardynał-prezbiter S. Onofrio; prefekt Św. Kongregacji Indeksu
- Pierre de Gondi (18 grudnia 1587) – kardynał-prezbiter S. Silvestro in Capite; biskup Paryża
- Andreas von Österreich (19 listopada 1576) – kardynał-diakon S. Maria Nuova; protodiakon Św. Kolegium Kardynałów; biskup-koadiutor Brixen; biskup Konstancji; protektor Austrii
- Albrecht VII Habsburg (3 marca 1577) – kardynał-diakon S. Croce in Gerusalemme; inkwizytor generalny Portugalskiej Inkwizycji; wicekról Portugalii
- Charles III de Bourbon de Vendôme II (12 grudnia 1583) – kardynał-diakon [bez tytułu]; arcybiskup Rouen; administrator diecezji Bayeux
- Andrzej Batory (4 lipca 1584) – kardynał-diakon S. Angelo in Pescheria; biskup Warmii; biskup-koadiutor Krakowa
- Hughes de Loubenx de Verdalle, O.S.Io.Hieros. (18 grudnia 1587) – kardynał-diakon S. Maria in Portico; prefekt Galer Papieskich; wielki mistrz zakonu joannitów
- Charles de Lorraine (20 grudnia 1589) – kardynał-diakon [bez tytułu]; biskup Metz
8 mianował Grzegorz XIII, a 5 Sykstus V.
[edytuj] Podziały i kandydaci
Św. Kolegium było podzielone na partie nominatów poszczególnych papieży, skupione wokół ich nepotów. Najsilniejsze były partie Sykstusa IV ("sykstynianie"), z kardynałem Montalto na czele, i Grzegorza XIII ("gregorianie"), z kardynałem Francesco Sforza na czele. Liderem nominatów Piusa IV był Sitticus von Hohenems, a Piusa V – dominikanin Bonelli.
Spośród mocarstw europejskich jedynym mającym swoje stronnictwo w kolegium kardynalskim była Hiszpania. Tworzyło je 5 kardynałów: Madruzzo (lider), Deza, Spinola, Tagliavia d’Aragona i Mendoza, jednak wielu kardynałów z innych frakcji (zwł. "gregoriańskiej") również sympatyzowało z Madrytem, tak że ogólną liczbę prohiszpańskich purpuratów oceniano na 22. Pewne wpływy wśród kardynałów miało też Wielkie Księstwo Toskanii, kardynał Medici był kuzynem wielkiego księcia Cosimo I.
Kandydatem partii sykstyńskiej był Colonna, a nominatów Piusa V – Tolomeo Gallio. Toskańczycy popierali Gianbattistę Castagna ("gregorianina"), a Hiszpanie Madruzzo i Santoriego. Za papabile uchodzili także Serbelloni i Sfondrati. Oceniano, że największe szanse z nich wszystkich ma kandydat Toskańczyków Castagna, gdyż miał niewielu wrogów i był akceptowalny dla Hiszpanii.
[edytuj] Przebieg konklawe
Konklawe rozpoczęło się 7 września 1590. W pierwszej kolejności wysunięto kandydatury Colonny i Gallio (pierwszego zaproponował Montalto, a drugiego Bonelli). Gallio został odrzucony przez Montalto i del Monte, a w tej sytuacji również Madruzzo i Hiszpanie nie zdecydowali się go poprzeć. W zamian za Gallio Bonelli zaproponował Aldobrandiniego, ale tego zdecydowanie odrzucił Madruzzo.
Od 9 do 13 września Montalto i jego sojusznicy czynili duże wysiłki aby przeforsować Colonnę, ale z powodu oporu "gregorian" spełzły one na niczym. Z drugiej strony wysuwano kandydatury bliskich Hiszpanom Santoriego i Facchinettiego. Santori uzyskał spore poparcie wśród sykstyńczyków, jednak ich lider Montalto nie życzył sobie zwycięstwa wielkiego inkwizytora i wspólnie z Toskańczykami zablokował obie kandydatury i uporczywie forsował Colonnę mimo sprzeciwu gregorian i Hiszpanów. Dopiero kiedy Federico Borromeo z jego własnej partii zbuntował się przeciw tej kandydaturze, Montalto uznał beznadziejność swoich wysiłków. Zaczęto poszukiwania kompromisowego kandydata, a najbardziej oczywistym wydawał się 69-letni Gianbattista Castagna. Rankiem 14 września uzyskał 20 głosów.
[edytuj] Wybór Urbana VII
Castagna miał poparcie Hiszpanów i Toskańczyków, szybko na jego stronę przeszli też gregorianie, jednak Montalto był jemu przeciwny. Bunt genueńskich kardynałów z własnej partii skłonił go jednak do zmiękczenia stanowiska, groziło mu bowiem, że papież zostanie wybrany poza jego plecami. Ostatecznie wieczorem 14 września Montalto zawarł porozumienie z pozostałymi liderami, w którym zobowiązali się oni, że na następnym konklawe wybiorą kogoś z partii Montalto. Rankiem 15 września Castagna został jednogłośnie wybrany na papieża pod imieniem Urbana VII. Nowy papież zapowiedział obalenie nepotyzmu i dalszą reformę kurii. Krótko po wyborze jednak zachorował i zmarł po zaledwie 12 dniach pontyfikatu, zanim doszło do jego koronacji.
[edytuj] Źródła
- L. Pastor "History of the Popes vol. XXII", Londyn 1932
- The Cardinals of the Holy Roman Church (en)
- Konklvegeschichte: Urban VII (de)
| Poprzednik Konklawe 1585 |
1590 Urban VII |
Następca Konklawe 1590 |

