Konklawe 1655

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Konklawe 18 I – 7 IV 1655 – konklawe, w wyniku którego papieżem został Aleksander VII

Spis treści

[edytuj] Śmierć Innocentego X

Papież Innocenty X zmarł 7 stycznia 1655. W trakcie swego pontyfikatu znacznie ograniczył nepotyzm m. in. zrywając z dotychczasowym zwyczajem powierzania stanowiska sekretarza stanu kardynałowi ze rodziny papieża, dał się jednak całkowicie zdominować swojej szwagierce Donnie Olimpii Maidalchini (zwanej przez Rzymian „papieżycą”), która dzięki temu zdobyła ogromne wpływy i bogactwo. Niektórzy kardynałowie zawdzięczali swoje nominacje jej rekomendacjom.

[edytuj] Lista uczestników

W chwili śmierci Innocentego X kolegium kardynalskie liczyło 68 kardynałów. 65 z nich wzięło udział w konklawe, ale jeden (Carafa) zmarł w jego trakcie:

  • Giulio Cesare Sacchetti (19 stycznia 1626) - kardynał-biskup Frascati; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Sprawiedliwości; prefekt Św. Kongregacji Kościelnych Immunitetów; prefekt Św. Kongregacji ds. Obrzędów
  • Marzio Ginetti (19 stycznia 1626) - kardynał-biskup Albano; wikariusz diecezji rzymskiej; prefekt Św. Kongregacji ds. Biskupów i Zakonów; przewodniczący Św. Kongregacji ds. Wizytacji Apostolskich
  • Stefano Durazzo (28 listopada 1633) - kardynał-prezbiter S. Lorenzo in Panisperna; arcybiskup Genui
  • Girolamo Grimaldi (13 lipca 1643) - kardynał-prezbiter S. Eusebio; administrator archidiecezji Aix
  • Carlo Rosetti (13 lipca 1643) - kardynał-prezbiter S. Silvestro in Capite; biskup Faenza; kamerling Św. Kolegium Kardynałów
  • Angelo Giori (13 lipca 1643) - kardynał-prezbiter SS. Quirico e Giulitta
  • Juan de Lugo, S.J. (13 lipca 1643) - kardynał-prezbiter S. Balbina
  • Pier Luigi Carafa (6 marca 1645) - kardynał-prezbiter S. Martino ai Monti; prefekt Św. Kongregacji ds. Soboru Trydenckiego (zmarł 15 lutego 1655)
  • Alderano Cibo (6 marca 1645) - kardynał-prezbiter S. Pudenziana
  • Luigi Omodei (19 lutego 1652) - kardynał-prezbiter S. Alessio
  • Giulio Gabrielli (16 grudnia 1641) - kardynał-diakon S. Agata in Suburra; biskup Ascoli Piceno
  • Virginio Orsini, O.S.Io.Hieros. (16 grudnia 1641) - kardynał-diakon S. Eustachio; protektor Polski
  • Benedetto Odescalchi (6 marca 1645) - kardynał-diakon SS. Cosma e Damiano; biskup Novary; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Łaski
  • Lorenzo Raggi (7 października 1647) - kardynał-diakon S. Angelo in Pescheria

Wśród elektorów było dwóch Niemców (Harrach i von Hessen-Darmstadt), po jednym Francuzie (Retz) i Hiszpanie (Lugo), a resztę stanowili Włosi. 32 otrzymało godność kardynalską od Innocentego X, 31 od Urbana VIII, a 2 jeszcze od Pawła V (Capponi i Carlo de Medici).

[edytuj] Nieobecni

Trzech kardynałów (dwóch Hiszpanów i jeden Włoch w służbie francuskiej)

  • Giulio Mazzarini (16 grudnia 1641) - kardynał prezbiter [bez tytułu]; biskup Metz; pierwszy minister Królestwa Francji

Moscoso został mianowany przez Pawła V, Cueva przez Grzegorza XV, a Mazzarini przez Urbana VIII.

[edytuj] Podziały w kolegium kardynalskim

W historii konklawe nieczęsto zdarzało się, żeby Św. Kolegium było tak mocno podzielone jak w 1655 roku. Główną przyczyną tego stanu rzeczy był fakt, że kardynałowie Innocentego X nie mieli przywódcy. Zazwyczaj przywódcami frakcji zostawali papiescy nepoci. Innocenty X mianował wprawdzie aż trzech swoich bliskich kardynałami (jeden z nich, Francesco Pamphili, zrezygnował w 1647 i ożenił się), żaden z nich jednak nie osiągnął znaczących wpływów, przynajmniej na tle nepotów poprzednich papieży. Większość nominatów tego papieża tworzyła tzw. „frakcję Boga”, nie mającą ani wyraźnego przywódcy, ani własnego kandydata, odznaczającą się za to lojalnością wobec wszechwładnej Donny Olimpii. Tradycyjnie swoich stronników miały świeckie mocarstwa: Francja (lider d’Este) i Hiszpania (liderzy: Carlo Medici i jego bratanek Gian Carlo Medici). Nadal ogromnymi wpływami cieszyli się bracia Francesco i Antonio Barberini, przewodzący nominatom Urbana VIII. Powtórzyli oni manewr z poprzedniego konklawe – Antonio sprzymierzył się z Francją, a Francesco – z Hiszpanią, a przy tym obaj byli w dobrych stosunkach z Donną Olipmią. Wśród kardynałów tworzyło się wiele nieformalnych, małych grup, które łączyły nie jakieś strategiczne cele, lecz prywatne ambicje lub animozje. Jedyny obecny francuski kardynał Retz był poróżniony z rządzącym Francją kardynałem Mazzarinim i, jak się później okazało, działał wbrew instrukcjom Paryża.

[edytuj] Kandydaci

Za papabile uważano aż 32 kardynałów, a silne podziały i brak wyraźnych liderów zapowiadały długie konklawe, którego wyniku nie sposób przewidzieć. Francja popierała 69-letniego Sacchettiego (na poprzednim konklawe jego kandydatura upadła wskutek hiszpańskiego weta), Hiszpania, Austria i Toskania sprzyjały natomiast kandydaturze kardynała Pallotta, któremu przeciwna była jednak Donna Olimpia Maidalchini. Wśród kandydatów mile widzianych przez Hiszpanów był także stosunkowo młody, 56-letni sekretarz stanu Fabio Chigi. „Frakcja Boga” nie miała swojego oficjalnego kandydata.

[edytuj] Przebieg konklawe

Konklawe rozpoczęło się 18 stycznia z udziałem 61 kardynałów, ale do 7 lutego do Rzymu dojechało jeszcze czterech innych, ustalając liczbę uczestników na 65. Przez pierwsze dwa i pół tygodnia nie odbyło się ani jedno głosowanie, trwały natomiast targi i zakulisowe układy. Hiszpania, za pośrednictwem swego ambasadora księcia Terranova i Francja, za pośrednictwem kardynała Antonio Barberini, nie szczędziły pieniędzy i obietnic w celu kaptowania zwolenników dla swoich kandydatów, co oznaczało powrót gorszących, symonicznych praktyk charakterystycznych dla konklawe z przełomu XV i XVI wieku.

Początkowo inicjatywę miało stronnictwo francuskie. W pierwszym głosowaniu 4 lutego francuski kandydat Sacchetti otrzymał 33 głosy i w kilku następnych turach poparcie dla niego utrzymywało się mniej więcej na tym samym poziomie. Do wymaganej większości brakowało jednak około 10 głosów, a ostatecznie kandydaturę tą pogrzebała, podobnie jak na poprzednim konklawe, oficjalna ekskluzywa zgłoszona przez Hiszpanię. Po hiszpańskim wecie Antonio Barberini odstąpił od popierania Sacchettiego.

15 lutego zmarł 73-letni kardynał Carafa, w wyniku czego liczba elektorów spadła do 64.

W trakcie konklawe, niezależnie od już istniejących podziałów, uformowała się kolejna partia zwana „latającym szwadronem" (flying squadron). Tworzyło ją początkowo 11, potem 13 kardynałów m. in. Retz i Ottoboni. Deklarowali oni kierowanie się wyłącznie dobrem Kościoła, niezależnie od jakichkolwiek wpływów politycznych czy osobistych sympatii bądź animozji. Ugrupowanie to, za radą Ottoboniego, popierało kardynała Chigiego. Ponieważ kandydaturze tej sprzeciwiała się Francja, przez długi czas nie mogła się ona przebić na pierwszy plan. W międzyczasie proponowano - bez większych rezultatów - takie nazwiska jak Rapaccioli (odrzucony przez Francję) czy Carpegna (odrzucony przez „frakcję Boga” na polecenie Donny Olimpii).

Po dwóch miesiącach bezowocnych obrad „latający szwadron” przejął inicjatywę ponownie proponując Chigiego, który uzyskał wówczas poparcie Hiszpanów. Najbardziej aktywny w forsowaniu Chigiego był kardynał Retz, który popierając osobistego wroga Mazzariniego chciał się zemścić na pierwszym ministrze króla Francji. Retzowi udało się przekonać sprzymierzonego z Francją Antonio Barberiniego, jednak decydujące znaczenie dla stanowiska partii francuskiej miała postawa jej kandydata Sacchettiego. Z chwilą, gdy zadeklarował on poparcie dla Chigiego, partia ta wycofała swój sprzeciw wobec sekretarza stanu. W tej sytuacji przekonanie niezdecydowanych kardynałów z „partii Boga” nie nastręczało już poważniejszych trudności. Wieczorem 6 lutego liderzy głównych frakcji Carlo i Gian Carlo Medici, Francesco i Antonio Barberini oraz d’Este poinformowali Chigiego o zawartym konsensusie co do jego kandydatury. Chigi spokojnie odpowiedział im, że ma wiele wad, w tym także takie, które nie są powszechnie znane, ma ponad 90 krewnych i w związku z tym powinni jeszcze raz rozważyć swój wybór.

[edytuj] Wybór Aleksandra VII

Rankiem 7 kwietnia 1655 roku 25 kardynałów oddało swój głos na Chigiego, jednak w wyniku przeprowadzonego akcesu Chigi otrzymał kolejne 38 głosów, co oznaczało jego jednomyślny wybór na Stolicę Piotrową – tylko on sam zagłosował na Sacchettiego w pierwszej turze i na Pallottę w procedurze akcesu. Elekt, mimo tego co mówił poprzedniego dnia o swoich wadach, przyjął wybór, cytując św. Franciszka Salezego: „duchowny nie powinien o nic prosić, ale też nie powinien odmawiać”. Przybrał imię Aleksandra VII i został koronowany przez protodiakona Trivulzio 18 kwietnia 1655.

[edytuj] Źródła

Poprzednik
Konklawe 1644		 1655
Aleksander VII		 Następca
Konklawe 1667
p • d • e
Papieskie elekcje i konklawe
Elekcje w XI wieku

1061 • 1073 • 1086 • 1088 • 1099
Elekcje w XII wieku

1118 • 1119 • 1124 • 1130 • 1143 • 1144 • 1145 • 1153 • 1154 • 1159 • 1164 (antypapież) • 1168 (antypapież) • 1181 • 1185 • 1187 (Październik) • 1187 (Grudzień) • 1191 • 1198
Elekcje/konklawe w XIII wieku

1216 • 1227 • 1241 • 1243 • 1254 • 1261 • 1264-1265 • 1268-1271 • 1276 (Styczeń) • 1276 (Lipiec) • 1276 (Sierpień-Wrzesień) • 1277 • 1280-1281 • 1285 • 1287-1288 • 1292-1294 • 1294
Konklawe w XIV wieku

1303 • 1304-1305 • 1314-1316 • 1334 • 1342 • 1352 • 1362 • 1370 • 1378 (papież) • 1378 (antypapież) • 1389 • 1394 (antypapież)
Konklawe w XV wieku

1404 • 1406 • 1409 (antypapież) • 1410 (antypapież) • 1417 • 1423 (antypapież) • 1431 • 1447 • 1455 • 1458 • 1464 • 1471 • 1484 • 1492
Konklawe w XVI wieku

1503 (Wrzesień) • 1503 (Październik) • 1513 • 1521-1522 • 1523 • 1534 • 1549-1550 • 1555 (Kwiecień) • 1555 (Maj) • 1559 • 1565-1566 • 1572 • 1585 • 1590 (Wrzesień) • 1590 (Październik-Grudzień) • 1591 • 1592
Konklawe w XVII wieku

1605 (Marzec) • 1605 (Maj) • 1621 • 1623 • 1644 • 1655 • 1667 • 1669-1670 • 1676 • 1689 • 1691 • 1700
Konklawe w XVIII wieku

1721 • 1724 • 1730 • 1740 • 1758 • 1769 • 1774-1775 • 1799-1800
Konklawe w XIX wieku

1823 • 1829 • 1830-1831 • 1846 • 1878
Konklawe w XX wieku

1903 • 1914 • 1922 • 1939 • 1958 • 1963 • 1978 (Sierpień) • 1978 (Październik)
Konklawe w XXI wieku

2005
 
Źródło: „http://pl.wikipedia.org/wiki/Konklawe_1655”