Konklawe 1721

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Konklawe 31 III – 8 V 1721konklawe, w wyniku którego Innocenty XIII został następcą Klemensa XI.

Spis treści

[edytuj] Śmierć Klemensa XI

Papież Klemens XI zmarł 19 marca 1721 roku. Jego ponad 20-letni pontyfikat nie był pomyślny dla papiestwa. Niefortunna ingerencja w wojnę o sukcesję hiszpańską spowodowała inwazję austriacką na Państwo Kościelne, a traktaty pokojowe w Rastatt i Utrechcie pozbawiły Stolicy Apostolskiej uprawnień suwerena wobec królestwa Sycylii (które było lennem papieskim od XI wieku) oraz Parmy i Piacenzy (podlegały papieżom od XVI wieku). Papiestwo de facto przestało się liczyć w polityce europejskiej.

[edytuj] Lista uczestników

W konklawe wzięło udział 56 z 68 żyjących kardynałów, jednak jedenz nich z powodu choroby opuścił je jeszcze przed zakończeniem:

  • Lorenzo Corsini (17 maja 1706) - kardynał-prezbiter S. Pietro in Vincoli; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Sprawiedliwości
  • Giuseppe Vallemani (17 maja 1706) - kardynał-prezbiter S. Maria degli Angelli alla Terme
  • Giandomenico Parraciani (17 maja 1706) – kardynał-prezbiter S. Anastasia; wikariusz generalny diecezji rzymskiej; przewodniczący Św. Kongregacji ds. Wizytacji Apostolskich
  • Giulio Piazza (18 maja 1712) - kardynał-prezbiter S. Lorenzo in Panisperna; arcybiskup Faenza
  • Pier Marcellino Corradini (18 maja 1712) - kardynał-prezbiter S. Giovanni a Porta Latina; prefekt Św. Kongregacji Soboru Trydenckiego
  • Giovanni Battista Tolomei, S.J. (18 maja 1712) - kardynał-prezbiter S. Stefano al Monte Celio; kamerling Św. Kolegium Kardynałów
  • Giovanni Battista Salerni, S.J. (29 listopada 1719) – kardynał-prezbiter S. Prisca (opuścił konklawe z powodu choroby)
  • Benedetto Pamphili, O.S.Io.Hieros. (1 września 1681) - kardynał-diakon S. Maria in Via Lata; protodiakon Św. Kolegium Kardynałów; bibliotekarz Św. Kościoła Rzymskiego; archiprezbiter Bazyliki Laterańskiej; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Łaski
  • Giuseppe Renato Imperiali (13 lutego 1690) - kardynał-diakon S. Giorgio in Velabro; prefekt Św. Kongregacji Dobrego Rządu; prefekt Św. Kongregacji Dyscypliny Zakonnej
  • Lorenzo Altieri (13 listopada 1690) - kardynał-diakon S. Agata in Suburra
  • Carlo Colonna (17 maja 1706) - kardynał-diakon S. Angelo in Pescheria
  • Curzio Origo (18 maja 1712) - kardynał-diakon S. Eustachio
  • Fabio Olivieri (6 maja 1715) - kardynał-diakon SS. Vito e Modesto; sekretarz Listów Apostolskich

Wśród elektorów było 48 Włochów, 3 Francuzów (w tym jeden d'Hénin-Liétard, był poddanym cesarza), 3 Niemców, 1 Węgier i 1 Hiszpan.

44 elektorów mianował Klemens XI, pięciu Innocenty XII, pięciu Aleksander VIII, po jednym Innocenty XI (Pamphili) i Klemens X (Orsini).

Zgodnie z regułami kanonicznymi na konklawe zostało zaproszonych dwóch kardynałów, którzy w chwili śmierci Klemensa XI byli ekskomunikowani, jednak tylko jeden z nich (Alberoni) skorzystał z tego zaproszenia (francuski kardynał Noailles wymówił się z powodu zaawansowanego wieku).

[edytuj] Nieobecni

12 kardynałów (trzech Włochów, czterech Francuzów, dwóch Portugalczyków, dwóch Hiszpanów i Niemiec):

  • Christian August von Sachsen-Zeitz (17 maja 1706) – kardynał-prezbiter [bez tytułu]; arcybiskup Esztergom i prymas Węgier; administrator diecezji Györ; protektor Niemiec; najwyższy kanclerz Królestwa Węgier
  • Nuno da Cunha e Attaíde (18 maja 1712) – kardynał-prezbiter [bez tytułu]; inkwizytor generalny Portugalskiej Inkwizycji; tytularny biskup Targa

94-letni protoprezbiter Marescotti otrzymał nominację od Klemensa X, kardynał Noailles - od Innocentego XII, a pozostałych 10 - od Klemensa XI.

[edytuj] Frakcje

Św. Kolegium dzieliło się na cztery duże frakcje:

  • Partia francusko-hiszpańska – po raz pierwszy od XV wieku hiszpańscy i francuscy kardynałowie stali po tej same stronie. Liderami tej partii byli m.in. Ottoboni i Acquaviva d’Aragona, protektorzy obu Burbońskich dworów.
  • Partia cesarska – liderem tej partii byli cesarski minister Althan.
  • Partia "klementyńska" - jej liderem był kardynał Annibale Albani, bratanek Klemensa XI, pełniący jednocześnie funkcję ambasadora Austrii. Grupowała znaczącą część nominatów Klemensa XI.
  • Gorliwi – ugrupowanie sprzeciwiające się świeckim ingerencjom na konklawe i dążące do wybierania kandydatów najbardziej wartościowych, niezależnie od ewentualnych zastrzeżeń natury politycznej. Liderem tego ugrupowania był kardynał Fabroni.

Liczba papabile na tym konklawe sięgała aż 30 (m. in. Orsini, Imperiali, Pamphili, Barbarigo, Tanara, Pignatelli, Conti, Paolucci). Kandydatem Austriaków, dobrze widzianym także przez Gorliwych, był Francesco Pignatelli, natomiast Francuzów - 66-letni Michelangelo de’ Conti. Albani oficjalnie popierał kandydata Austrii, jednak w rzeczywistości chciał doprowadzić do wyboru sekretarza stanu swojego wuja Fabrizio Paolucci. Spore szanse miał też Lorenzo Corsini.

[edytuj] Przebieg konklawe

Konklawe rozpoczęło się 31 marca z udziałem zaledwie 27 kardynałów. Do 9 kwietnia liczba elektorów osiągnęła zaledwie 40, czternastu kolejnych przybyło w ciągu następnych dni, jako ostatni 7 maja dotarli cesarscy kardynałowie Thomas Philip Wallrad d'Hénin-Liétard d'Alsace-Boussu de Chimay i Damian Hugo Philipp von Schönborn. W międzyczasie kardynał Parraciani opuścił konklawe ze względów zdrowotnych (zmarł dzień po jego zakończeniu).

Dość nieoczekiwanie od samego początku najwięcej głosów otrzymywał kardynał Fabrizio Paolucci. Jego głównym promotorem był kardynał Albani, zyskał on także poparcie Gorliwych. Albani, korzystając ze stosunkowo niewielkiej liczby elektorów, chciał doprowadzić do zakończenia konklawe zanim przypedzie większość kardynałów reprezentujących europejskie dwory. W drugim głosowaniu Paolucciemu zabrakło zaledwie trzech głosów do wymaganej większości, jednak kardynał Althan w imieniu cesarza Leopolda I zgłosił wówczas oficjalne weto wobec tej kandydatury. Kardynałowie nie zdecydowali się na dalsze popieranie kandydata wyraźnie odrzuconego przez dwór w Wiedniu i od tego momentu, mimo sympatii większości purpuratów dla sekretarza stanu, liczba oddawanych na niego głosów gwałtownie spadła. W ciągu kwietnia rozważano jeszcze kilka innych kandydatur, z których najpoważniejsza wydawała się kandydatura Pignatellego, którą blokował jednak fakt, że był on nieobecny. Kiedy wreszcie Pignatelli dotarł 1 maja na konklawe, oficjalne weto przeciwko niemu złożyli Hiszpanie. Wówczas Francuzi zaproponowali swojego kandydata Contiego i zdołali przekonać do niego kardynałów Althana i Albaniego, co przesądziło o wyniku konklawe.

[edytuj] Wybór Innocentego XIII

8 maja 1721 kardynał Conti otrzymał 54 z 55 oddanych głosów. Tylko on sam zagłosował na dziekana Św. Kolegium Sebastiano Antonio Tanara. Zaakceptował wybór, przyjmując imię Innocenty XIII, na cześć Innocentego III, pierwszego papieża z rodu Conti. 18 maja podczas uroczystej inauguracji pontyfikatu protodiakon Pamphili nałożył tiarę na jego głowę. 16 listopada Innocenty XIII objął w posiadanie Bazylikę Laterańską, będącą kościołem katedralnym biskupa Rzymu.

[edytuj] Źródła

Poprzednik
Konklawe 1700
1721
Innocenty XIII
Następca
Konklawe 1724
W innych językach