Konklawe 1939

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Konklawe 1939
Sede vacante.svg
Daty i miejsce
1-2 marca 1939
Kaplica Sykstyńska, Rzym
Główne postacie
Dziekan Gennaro Granito Pignatelli di Belmonte
Kamerling Eugenio Pacelli
Protoprezbiter William O'Connell
Protodiakon Camillo Caccia Dominioni
Wybory
Liczba głosowań 3
Liczba elektorów
• uczestnicy
• nieobecni

62
0
Wybrany Papież
PiusXII12.jpg
Eugenio Pacelli
Przybrane imię: Pius XII

Konklawe 1-2 marca 1939 było najkrótszym konklawe w XX wieku i jednym z najkrótszych w historii. Już w trzecim głosowaniu zakończyło się wyborem kardynała Eugenio Pacellego na następcę Piusa XI.

Śmierć Piusa XI[edytuj | edytuj kod]

Papież Pius XI zmarł 10 lutego 1939 roku po siedemnastu latach pontyfikatu. Podobno następnego dnia zamierzał wygłosić przemówienie, w którym miał ostro potępić faszyzm i antysemityzm, w związku z czym powstała plotka, że mógł zostać otruty przez doktora Francesco Petacciego, ojca kochanki Mussoliniego. Nie ma jednak na to przekonujących dowodów. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 14 lutego.

Lista uczestników[edytuj | edytuj kod]

W konklawe uczestniczyło wszystkich 62 kardynałów – 55 z Europy (w tym 35 z Włoch), 2 z Ameryki Południowej, 4 z Ameryki Północnej i 1 z Lewantu:

  • Enrico Gasparri (Włochy; 14 grudnia 1925) – kardynał biskup Velletri; prefekt Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej
  • Alessandro Verde (Włochy; 14 grudnia 1925) – kardynał prezbiter S. Maria in Cosmedin
  • Luigi Lavitrano (Włochy; 16 grudnia 1929) – kardynał prezbiter S. Silvestro in Capite; arcybiskup Palermo
  • Raffaele Carlo Rossi, O.C.D. (Włochy; 30 czerwca 1930) – kardynał prezbiter S. Prassede; sekretarz Świętej Kongregacji Konsystorialnej
  • Federico Tedeschini (Włochy; 13 marca 1933) – kardynał prezbiter S. Maria della Vittoria; datariusz Jego Świątobliwości
  • Maurilio Fossati, O.Ss.C.G.N. (Włochy; 13 marca 1933) – kardynał prezbiter S. Marcello; arcybiskup Turynu
  • Carlo Salotti (Włochy; 13 marca 1933) – kardynał prezbiter S. Bartolomeo all’Isola; prefekt Świętej Kongregacji ds. Obrzędów
  • Enrico Sibilia (Włochy; 16 grudnia 1935) – kardynał prezbiter S. Maria Nuova
  • Luigi Maglione (Włochy; 16 grudnia 1935) – kardynał prezbiter S. Pudenziana; prefekt Świętej Kongregacji Soboru Trydenckiego
  • Carlo Cremonesi (Włochy; 16 grudnia 1935) – kardynał prezbiter S. Lorenzo in Lucina
  • Alfred Baudrillart, Orat. (Francja; 16 grudnia 1935) – kardynał prezbiter S. Bernardo alle Terme
  • Isidro Gomá y Tomá (Hiszpania; 16 grudnia 1935) – kardynał prezbiter S. Pietro in Montorio; arcybiskup Toledo i prymas Hiszpanii
  • Pietro Boetto, S.J. (Włochy; 16 grudnia 1935) – kardynał prezbiter S. Angelo in Pescheria; arcybiskup Genui
  • Eugene Tisserant (Francja; 15 czerwca 1936) – kardynał prezbiter Ss. Vito, Modesto e Crescenzia; sekretarz Świętej Kongregacji Kościołów Wschodnich; przewodniczący Papieskiej Komisji Biblijnej
  • Giuseppe Pizzardo (Włochy; 13 grudnia 1937) – kardynał prezbiter S. Maria in Via
  • Pierre-Marie Gerlier (Francja; 13 grudnia 1937) – kardynał prezbiter SS. Trinita al Monte Pincio; arcybiskup Lyonu i prymas Galii
  • Nicola Canali (Włochy; 16 grudnia 1935) – kardynał diakon S. Nicola in Carcere Tulliano; wielki przeor zakonu joannitów w Rzymie
  • Domenico Jorio (Włochy; 16 grudnia 1935) – kardynał diakon S. Apollinare; prefekt Świętej Kongregacji Dyscypliny Sakramentów
  • Vincenzo LaPuma (Włochy; 16 grudnia 1935) – kardynał diakon Ss. Cosma e Damiano; prefekt Świętej Kongregacji ds. Zakonów
  • Massimo Massimi (Włochy; 16 grudnia 1935) – kardynał diakon S. Maria in Portico; przewodniczący Papieskiej Komisji ds. Kodyfikacji Prawa Kanonicznego Kościołów Wschodnich
  • Domenico Mariani (Włochy; 16 grudnia 1935) – kardynał diakon S. Cesareo in Palatio; przewodniczący Rady ds. Patrymonium Stolicy Apostolskiej
  • Giovanni Mercati (Włochy; 15 czerwca 1936) – kardynał diakon S. Giorgio in Velabro; bibliotekarz i archiwista Świętego Kościoła Rzymskiego

Dwóch elektorów mianował jeszcze papież Pius X, ośmiu Benedykt XV, a pozostałych pięćdziesięciu dwóch Pius XI.

Kandydaci na papieża[edytuj | edytuj kod]

Do tzw. papabile zaliczano łącznie kilkunastu kardynałów, także spoza Włoch (m.in. prymasa Polski Augusta Hlonda), jednak zdecydowanym faworytem był sekretarz stanu i kamerling Kościoła Eugenio Pacelli, bliski współpracownik Piusa XI. Większość kardynałów uważała bowiem, że w obliczu wyraźnego już wówczas zagrożenia nową wojną światową potrzebny jest papież-dyplomata.

Wybór Piusa XII[edytuj | edytuj kod]

Konklawe zebrało się 1 marca w Kaplicy Sykstyńskiej, jednak do głosowań przystąpiono dopiero następnego dnia. W dwóch porannych głosowaniach zdecydowanie najwięcej głosów otrzymał faworyzowany Pacelli, nie uzbierał jednak wymaganych 2/3. W pierwszym głosowaniu dostał prawdopodobnie około 35 głosów, w drugim około 40. Pozostałe głosy oddano głównie na kardynałów Dalla Costę z Florencji i kurialistę Maglione, podobno pojawiło się także nazwisko Kanadyjczyka Villeneuve'a. Po południu w trzecim głosowaniu Pacelli został wybrany na papieża, otrzymując 48 głosów, o 6 więcej niż wymagana większość. Elekt, który tego samego dnia obchodził swoje 63. urodziny, przybrał imię Pius XII.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Było to jedno z nielicznych konklawe, w którym udział wzięli wszyscy kardynałowie.
  • Było to pierwsze konklawe, na które kardynałowie amerykańscy udali się drogą lotniczą oraz pierwsze, w którym słowa protodiakona Caccia Dominioni "Habemus Papam" transmitowano drogą radiową.
  • Było to też prawdopodobnie jedyne, podczas którego kobieta została wpuszczona na teren konklawe. Była to służąca Pacellego, matka Pasqualina Lehnert.
  • Podobno udając się do Kaplicy Sykstyńskiej po ostatnim głosowaniu, zamyślony a może wzruszony kardynał Pacelli nie zauważył ostatniego stopnia schodów i upadł.
  • Podczas ogłaszania wiernym wyboru nowego papieża kardynał protodiakon Camillo Cacci Dominioni zdołał tylko powiedzieć słowo Eugenium, a wtedy duża grupa Francuzów na Placu św. Piotra myślała, że chodzi to o ich rodaka, brodatego kardynała Eugenia Tisseranta, zaczęła krzyczeć Tiss..., gdy to kardynał Dominioni popatrzył się na nich i nie pozwolił im dokończyć Tisserant i krzyknął Pacelli. Rzymianie nie posiadali się z radości: bowiem już od ponad 2 i pół wieku nie był wybierany rodowity Rzymianin, ostatnim był Klemens X (Emilio Altieri). Tak więc Pius XII został setnym papieżem Rzymianinem.
  • „Corriere della Sera”, a za nią także inne gazety, m.in. „Time”, zaraz po konklawe podawały, że wybór Pacellego miał być jednomyślny, było to jednak później wielokrotnie dementowane (m.in. przez kardynała Baudrillart). Wiadomo nieoficjalnie, że przeciwko kandydaturze Pacellego opowiadała się większość włoskich kardynałów kurialnych, a także francuski kardynał Tisserant (również kurialista).

Przypisy

  1. Kardynał Tappouni był Syryjczykiem, urodził się jednak w Mosulu na terenie dzisiejszegio Iraku, a jego stolica patriarchalna znajdowała się w Bejrucie (Liban)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Cesare De Agostini „Konklawe XX wieku. Kulisy wyborów papieży”, Wyd. M, Kraków 2005

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]