Konklawe 1963

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Konklawe 19-21 VI 1963 – konklawe, które odbywało się w trakcie przerwy w obradach Soboru Watykańskiego II, zwołanego przez papieża Jana XXIII, i wybrało na jego następcę Giovanni Battistę Montiniego jako Pawła VI.

Spis treści

[edytuj] Śmierć Jana XXIII

Papież Jan XXIII zmarł na raka 3 czerwca 1963. Rok wcześniej otworzył on obrady Soboru Watykańskiego II. Już w trakcie przygotowań do soboru, a w szczególności w jego trakcie, zarysował się wyraźny podział w Kościele. „Postępowcy” chcieli daleko idących reform w zarządzaniu Kościołem (zmniejszenie centralizacji i wzmocnienie roli biskupów, reforma instytucji kurialnych, zwł. Świętego Oficjum itp.), a także zmiany podejścia do wielu problemów współczesnego świata. Z kolei tradycjonaliści próbowali przeciwdziałać tym pomysłom, uznając wiele z nich za zbyt daleko odbiegających od katolickiej ortodoksji. Jan XXIII wspierał frakcję reformistyczną, przez co popadał w konflikty ze swymi konserwatywnie nastawionymi współpracownikami w kurii (zwł. Alfredo Ottavianim).

[edytuj] Lista uczestników

Papież Jan XXIII zwiększył liczbę kardynałów powyżej granicy 70, określonej w XVI wieku. W chwili jego śmierci Kolegium Kardynalskie liczyło 82 członków, z czego 80 uczestniczyło w wyborze jego następcy:

  • Clemente Micara (Włochy; 18 lutego 1946) – kardynał-biskup Velletri; komendatariusz kościoła prezbiterialnego S. Maria sopra Minerva; subdziekan Św. Kolegium Kardynałów; wikariusz generalny diecezji rzymskiej
  • Benedetto Aloisi Masella (Włochy; 18 lutego 1946) – kardynał-biskup Palestriny; kamerling Św. Kościoła Rzymskiego; archiprezbiter Bazyliki Laterańskiej; prefekt Św. Kongregacji ds. Dyscypliny Sakramentów; kamerling Św. Kolegium Kardynałów
  • Pierre-Marie Gerlier (Francja; 13 grudnia 1937) – kardynał-prezbiter SS. Trinita al Monte Pincio; arcybiskup Lyonu i prymas Galii
  • Valerio Valeri (Włochy; 12 stycznia 1953) – kardynał-prezbiter S. Silvestro in Capite; prefekt Św. Kongregacji ds. Zakonów
  • Pietro Ciriaci (Włochy; 12 stycznia 1953) – kardynał-prezbiter S. Prassede; prefekt Św. Kongregacji ds. Soboru Trydenckiego; przewodniczący Papieskiej Komisji ds. Autentycznej Interpretacji Kodeksu Prawa Kanonicznego
  • Maurice Feltin (Francja; 12 stycznia 1953) – kardynał-prezbiter S. Maria della Pace; arcybiskup Paryża
  • Giuseppe Siri (Włochy; 12 stycznia 1953) – kardynał-prezbiter S. Maria della Vittoria; arcybiskup Genui
  • Paolo Giobbe (Włochy; 15 grudnia 1958) – kardynał-prezbiter S. Maria in Vallicella; datariusz Jego Świątobliwości; patron zakonu joannitów
  • Carlo Chiarlo (Włochy; 15 grudnia 1958) – kardynał-prezbiter S. Maria in Portico
  • Carlo Confalonieri (Włochy; 15 grudnia 1958) – kardynał-prezbiter S. Agnese fuori le mura; sekretarz Św. Kongregacji ds. Konsystorzy; archiprezbiter Bazyliki Liberiańskiej
  • Franz König (Austria; 15 grudnia 1958) – kardynał-prezbiter S. Eusebio; arcybiskup Wiednia; ordynariusz Sił Zbrojnych Austrii
  • Paolo Marella (Włochy; 14 grudnia 1959) – kardynał-prezbiter S. Andrea delle Frate; archiprezbiter Bazyliki Watykańskiej; prefekt Fabryki Św. Piotra
  • Gustavo Testa (Włochy; 14 grudnia 1959) – kardynał-prezbiter S. Girolamo degli Schiavoni; sekretarz Św. Kongregacji Kościołów Wschodnich; pro-przewodniczący Komisji ds. Patrymonium Stolicy Apostolskiej
  • Luigi Traglia (Włochy; 28 marca 1960) – kardynał-prezbiter S. Maria della Valle; pro-wikariusz generalny diecezji rzymskiej
  • Efrem Forni (Włochy; 19 marca 1962) – kardynał-prezbiter S. Croce in Gerusalemme
  • Leo-Jozef Suenens (Belgia; 19 marca 1962) – kardynał-prezbiter S. Pietro in Vincoli; arcybiskup Mechelen-Brukseli i prymas Belgii; ordynariusz Belgijskich Sił Zbrojnych
  • Alberto di Jorio (Włochy; 15 grudnia 1958) – kardynał-diakon S. Pudenziana; pro-przewodniczący Papieskiej Komisji dla Miasta-Państwa Watykan; tytularny arcybiskup Castra Nova
  • Francesco Bracci (Włochy; 15 grudnia 1958) – kardynał-diakon S. Cesareo in Palatio; tytularny arcybiskup Idassa
  • Francesco Roberti (Włochy; 15 grudnia 1958) – kardynał-diakon S. Maria in Cosmedin; prefekt Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej
  • André Jullien, P.S.S. (Francja; 15 grudnia 1958) – kardynał-diakon S. Giorgio in Velabro; tytularny arcybiskup Corone
  • Arcadio María Larraona, C.M.F. (Hiszpania; 14 grudnia 1959) – kardynał-diakon SS. Biagio e Carlo ai Catinari; prefekt Św. Kongregacji ds. Obrzędów; tytularny arcybiskup Diocesarea di Isauria
  • Francesco Morano (Włochy; 14 grudnia 1959) – kardynał-diakon SS. Cosma e Damiano; tytularny arcybiskup Fallaba
  • Augustin Bea, S.J. (RFN; 14 grudnia 1959) – kardynał-diakon S. Saba; przewodniczący Sekretariatu ds. Jedności Chrześcijan; tytularny arcybiskup Germania di Numidia
  • Antonio Bacci (Włochy; 28 marca 1960) – kardynał-diakon S. Eugenio; tytularny arcybiskup Colonia de Cappadocia
  • Michael Browne, O.P. (Irlandia; 19 marca 1962) – kardynał-diakon S. Paolo alla Regola; tytularny arcybiskup Idebesso

8 elektorów mianował Pius XI, 27 Pius XII, a pozostałych 45 Jan XXIII.

[edytuj] Nieobecni

Dwóch kardynałów, obaj z nominacji Piusa XII:

[edytuj] Podziały, kandydaci i przygotowania do konklawe

Podział, jaki ujawnił się w trakcie soboru, obejmował także kolegium kardynałów. Dzięki nominacjom Jana XXIII przewagę miała frakcja umiarkowanie reformistyczna, jednak konserwatyści byli także licznie reprezentowani (zaliczano do nich prawie wszystkich kardynałów kurialnych). Postępowcy chcieli doprowadzić do końca obrady soboru i wprowadzić jego postanowienia w życie, tradycjonaliści dążyli do jego jak najszybszego zamknięcia lub przerwania. Panowała jednak powszechna opinia, że nawet jeśli zwycięży konserwatysta, i tak będzie musiał kontynuować sobór.

Za głównego papabile uchodził umiarkowany „postępowiec” Giovanni Battista Montini, arcybiskup Mediolanu, który miał otrzymać głosy już na poprzednim konklawe, mimo że nie był wówczas kardynałem. Było powszechnie wiadome, że Jan XXIII właśnie niego upatrzył na swojego następcę. 18 czerwca 1963 w klasztorze kapucynów we Frascati odbyła się narada zwolenników Montiniego (z jego osobistym udziałem). Ustalono na niej, że reformy soborowe muszą zostać zredukowano do mniej ambitnych celów. Prymasowi Belgii Suenensowi powierzono zadanie pozyskania poparcia kurialistów dla Montiniego. Podobno kardynał Frings z Kolonii obawiał się rozłamu w obozie postępowym, albowiem innym poważnym kandydatem z tej frakcji był arcybiskup Bolonii Giacomo Lercaro. Jego kandydaturę mieli popierać Francis Spellman z Nowego Jorku oraz wikariusz Rzymu Clemente Micara.

Frakcja konserwatywna obejmowała głównie (choć nie tylko) kardynałów pracujących w Kurii Rzymskiej. Najwybitniejszymi jej przedstawicielami (i zarazem potencjalnymi kandydatami) byli arcybiskup Genui Giuseppe Siri oraz sekretarz Św. Oficjum Alfredo Ottaviani. W trakcie sediswakancji konserwatyści ustalili wystawienie kandydatury byłego nuncjusza w Madrycie Ildebrando Antoniuttiego. Faworyzowany na poprzednim konklawe Agagianian tym razem nie zgodził się kandydować.

[edytuj] Przebieg konklawe

Konklawe rozpoczęło się 19 czerwca wieczorem. Do głosowań doszło dopiero następnego dnia. Wymagana większość wynosiła 54 głosy.

Informacje na temat przebiegu poszczególnych głosowań znane są jedynie dzięki trudnym do zweryfikowania i nie zawsze precyzyjnym przeciekom z Watykanu. Są one jednak na tyle spójne, że można dzięki nim odtworzyć w ogólnym zarysie okoliczności wyboru następcy Jana XXIII.

W dwóch pierwszych głosowaniach rankiem 20 czerwca najwięcej głosów (prawdopodobnie około 30) uzyskał faworyzowany Montini. Lercaro i Antoniutti otrzymali po około 20 preferencji, pojawiły się też nazwiska Siri, Traglia, Suenens i Agagianian. W popołudniowych głosowaniach zwolennicy Lercaro przerzucili swoje głosy na Montiniego, który w tym układzie miał już około 50 głosów. Kardynał Antoniutti utrzymał jednak dotychczasowe poparcie, a część konserwatystów zaproponowała jako kompromisowe rozwiąznie kardynała Roberti. W trzecim i czwartym głosowaniu otrzymał on po kilka głosów.

Kardynał Gustavo Testa, jeden z niewielu zwolenników Montiniego w kurii, zwrócił się do kardynałów Confalonieriego i di Jorio z otwartym apelem o jego poparcie i zaprzestanie blokowania elekcji. Ponieważ jawna agitacja na konklawe była w zasadzie zaborniona, Siri i Tisserant zgłosili ostry sprzeciw wobec zachowania Testy. Podobno Montini, widząc zapiekłą opozycję ze strony kurialistów, chciał oficjalnie wycofać swoją kandydaturę, jednak Giovanni Urbani z Wenecji powstrzymał go od tego kroku.

Inicjatywa Testy, choć kontrowersyjna, okazała się skuteczna. Kardynał di Jorio, dotąd głosujący na Siriego, otwarcie poparł arcybiskupa Mediolanu. Decydujące znaczenie miała jednak dość nieoczekiwana wolta Ottavianiego. Uważany za jednego z najbardziej konserwatywnych kardynałów Ottaviani uznał, że bez poparcia „postępowców” i tak nie uda się wybrać papieża, a ze wszystkich ich kandydatów Montini jest najmniej „groźny”.

[edytuj] Wybór Pawła VI

W piątym głosowaniu rankiem 21 czerwca Montini nie posunął się znacząco naprzód, podobno dlatego, że konserwatyści chcieli nadać większe znacznie swojemu poparciu. W przeprowadzonym zaraz potem szóstym głosowaniu Montini został wybrany na papieża, otrzymując 57 głosów. Elekt przybrał imię Paweł VI. Jego wybór, ogłoszony przez protodiakona Ottavianiego, został przywitany z ogromną radością przez znaczną część opinii publicznej. 30 czerwca odbyła się uroczysta inauguracja pontyfikatu, podczas której doszło do ostatniej w dziejach koronacji papieskiej.

Przypisy

  1. ↑ Kardynał Tappuoni był z pochodzenia Syryjczykiem, urodził się jednak na terenie dzisiejszego Iraku, a jego stolica patriarchalna mieściła sie w stolicy Libanu Bejrucie
  2. ↑ Ormianin z pochodzenia, na stałe rezydował w Rzymie.

[edytuj] Źródła

Lista uczestników konklawe 1963 na stronie Salvadora Mirandy o kardynałach Św. Kościoła Rzymskiego

Cesare de Agostini „Konklawe XX wieku. Historia wyborów papieży”, Wyd. M, Kraków 2005

Crista Kramer von Reisswitz „Wybór papieży. Kardynałowie i konklawe”, wyd. Muza SA, Warszawa 2003


Poprzednik
Konklawe 1958		 Konklawe 1963
Paweł VI		 Następca
Konklawe 1978
p • d • e
Papieskie elekcje i konklawe
Elekcje w XI wieku

1061 • 1073 • 1086 • 1088 • 1099
Elekcje w XII wieku

1118 • 1119 • 1124 • 1130 • 1143 • 1144 • 1145 • 1153 • 1154 • 1159 • 1164 (antypapież) • 1168 (antypapież) • 1181 • 1185 • 1187 (Październik) • 1187 (Grudzień) • 1191 • 1198
Elekcje/konklawe w XIII wieku

1216 • 1227 • 1241 • 1243 • 1254 • 1261 • 1264-1265 • 1268-1271 • 1276 (Styczeń) • 1276 (Lipiec) • 1276 (Sierpień-Wrzesień) • 1277 • 1280-1281 • 1285 • 1287-1288 • 1292-1294 • 1294
Konklawe w XIV wieku

1303 • 1304-1305 • 1314-1316 • 1334 • 1342 • 1352 • 1362 • 1370 • 1378 (papież) • 1378 (antypapież) • 1389 • 1394 (antypapież)
Konklawe w XV wieku

1404 • 1406 • 1409 (antypapież) • 1410 (antypapież) • 1417 • 1423 (antypapież) • 1431 • 1447 • 1455 • 1458 • 1464 • 1471 • 1484 • 1492
Konklawe w XVI wieku

1503 (Wrzesień) • 1503 (Październik) • 1513 • 1521-1522 • 1523 • 1534 • 1549-1550 • 1555 (Kwiecień) • 1555 (Maj) • 1559 • 1565-1566 • 1572 • 1585 • 1590 (Wrzesień) • 1590 (Październik-Grudzień) • 1591 • 1592
Konklawe w XVII wieku

1605 (Marzec) • 1605 (Maj) • 1621 • 1623 • 1644 • 1655 • 1667 • 1669-1670 • 1676 • 1689 • 1691 • 1700
Konklawe w XVIII wieku

1721 • 1724 • 1730 • 1740 • 1758 • 1769 • 1774-1775 • 1799-1800
Konklawe w XIX wieku

1823 • 1829 • 1830-1831 • 1846 • 1878
Konklawe w XX wieku

1903 • 1914 • 1922 • 1939 • 1958 • 1963 • 1978 (Sierpień) • 1978 (Październik)
Konklawe w XXI wieku

2005
 
Źródło: „http://pl.wikipedia.org/wiki/Konklawe_1963”