Konstantyn VII Porfirogeneta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Konstantyn VII Porfirogeneta
Porphyrogenetus.jpg
Chrystus koronuje Konstantyna VII Porfirogenetę (alegoria) (945)
Panował jako 913-959
(odsunięty od realnej władzy w latach 920-945, formalnie nie zdetronizowany)
Dynastia macedońska
Data urodzin 17 lub 18 maja 905
Data śmierci 9 listopada 959
Lista cesarzy bizantyńskich
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons
Follis z podobizną Konstantyna VII Porfirogenety i Zoe

Konstantyn VII Porfirogeneta, (łac. Constantinus Porphyrogennetus, gr. Konstantinos Porphyrogennetos, Κωνσταντίνος Ζ' ο Πορφυρογέννητος) (ur. 17 lub 18 maja 905 - zm. 9 listopada 959) – cesarz bizantyjski. Przydomek Porfirogeneta oznacza dosłownie "zrodzony w purpurze".

Konstantyn był synem cesarza Leona VI, pochodzącym z nielegalnego związku z Zoe Karbonopsiną, co stanowiło podstawę do negowania jego praw do tronu. Już w roku 913, jako siedmioletnie dziecko, został ogłoszony współrządzącym cesarzem wraz ze stryjem Aleksandrem.

Po śmierci cesarza Aleksandra w wieku siedmiu lat Konstantyn otrzymał tron, jednak z powodu młodego wieku nie mógł samodzielnie sprawować rządów. Regentem został patriarcha Mikołaj I Mistyk. W tym czasie trwała wojna pomiędzy Bizancjum a Bułgarią, którą władał Symeon I Wielki. Mikołaj Mistyk zawarł pokój z Symeonem, nadając mu nawet tytuł basileusa i obiecując ożenić małoletniego Konstantyna z córką Symeona. Cena jaką Bizancjum płaciło za pokój była niezwykle wysoka i stało się to przyczyną szybkiego upadku regenta. Na czele nowego rządu stanęła matka Konstantyna, Zoe Karbonopsina. Nowa władczyni odmówiła potwierdzenia układów zawartych z Symeonem i uznała jego koronację za nieważną. To stało się przyczyną nowej wojny z Bułgarami. Od klęski Bizantyjczyków uratował drungarios floty cesarskiej, Roman I Lekapen, który w 920 roku zdobył dla siebie tron cesarski zostając uprzednio teściem młodego Konstantyna VII. Konstantyn został faktycznie odsunięty od władzy i niemal całkowicie poświęcił się działalności literackiej. Samodzielne rządy objął Konstantyn dopiero w 945 roku, kiedy to doszło do konfliktu między synami Lekapena.

Interesował się naukami przyrodniczymi, historią, literaturą i sztuką.

Przypisuje mu się autorstwo licznych dzieł, z których cztery najważniejsze to:

  • De thematibus (O temach)
  • Vita Basilii (Żywot cesarza Bazylego I)
  • De administrando imperio (O zarządzaniu państwem)
  • De cerimonnis aulae byzantinae (O ceremoniach dworu cesarskiego)

Trzecie z nich jest jednym z trzech źródeł pisanych na temat istnienia organizacji plemiennej Wiślan.

Znanym i dyskutowanym utworem przypisywanym Konstantynowi jest również Opowieść o wizerunku z Edessy.

Wiadomo, że pod kierunkiem cesarza pracował w Konstantynopolu cały sztab autorów i kompilatorów, dlatego często niezwykle trudno jest rozróżnić teksty pisane przezeń osobiście od tych powstałych na jego zlecenie.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Z żoną Heleną Lekapeną, córką cesarza Romana I Lekapena, Konstantyn miał kilkoro dzieci, w tym:

  • Leona, zmarłego młodo,
  • Romana II, przyszłego cesarza,
  • Teodorę, żonę cesarza Jana I Tzimiskesa.

Przekłady fragmentów w języku polskim[edytuj | edytuj kod]

  • Konstantyn Porfirogeneta, Novella, przeł. Halina Evert-Kappesowa, [w:] Upadek Cesarstwa Rzymskiego i początki feudalizmu na Zachodzie i w Bizancjum, oprac. Marian Henryk Serejski, Warszawa 1954. Materiały Źródłowe do Historii Powszechnej Epoki Feudalizmu, t. 1, red. Marian Małowist, s. 145, 178-180.
  • Konstantyn Porfirogeneta, O Rusach, którzy przybywają z Rusi do Konstantynopola w monoksylach, tłumaczyła z języka greckiego, wstępem i komentarzem opatrzyła Halina Evert-Kappesowa, „Nautologia” 5 (1970), z.3/4, s.73-78.
  • Konstantyn Porfirogeneta, O zarządzaniu państwem (fragm.), przeł. August Bielowski, w: Monumenta Poloniae Historica, t.1, Lwów 1864, s.15-50 ( reprint Warszawa 1960).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Aleksander
CoA of the Byzantine Empire.svg Cesarz bizantyjski
913 - 959
920 - 945 osunięty od władzy, lecz nie zdetronizowany, przez Romana I
CoA of the Byzantine Empire.svg Następca
Roman II