Kontinuum kreolskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kontinuum kreolskie - w językoznawstwie pojęcie opisujące płynne przejścia w języku kreolskim pomiędzy różnymi formami języka, z których jedne (najczęściej superstrat) cieszą się większym prestiżem społecznym niż pozostałe.

Stratyfikacja językowa[edytuj | edytuj kod]

William Stewart zaproponował w roku 1965 pojęcia akrolektu i basilektu jako socjolingwistyczne określenia najbardziej skrajnych odmian języka znajdującego się w sytuacji dekreolizacji. Na początku lat siedemdziesiątych terminy te spopularyzował Derek Bickerton (również mesolect jako określenie form pośrednich w kontinuum opisując zjawisko code switching pomiędzy językiem kreolskim a superstratem, występujące często w językach kreolskich. Salikoko Mufwene wyjaśnia zjawisko powstawania języka kreolskiego jako "basilektalizację", odejście od standardu w mieszanym społeczeństwie.[1]

Poniższa tabela pokazuje 18 różnych sposobów powiedzenia I gave him one w kreolskim języku używanym w Gujanie:

1 aɪ geɪv hɪm wʌn
2 wan
3 a ɪm
4 iː
5 gɪv hɪm
6 ɪm
7 iː
8 dɪd gɪv
9 dɪ gɪ
10 dɪd
11 dɪ giː
12 gɪ hiː
13 mɪ
14 iː
15 bɪn
16 giː
17 æm
18

W pokazanym tu kontinuum widać, że akrolekt jest najbardziej zbliżony do standardowego języka angielskiego [aɪ geɪv hɪm wʌn], podczas gdy basilekt posiada formę [mɪ giː æm wan]. Dzięki zjawisku code switching, większość użytkowników języka zna pewien szerszy zakres kontinuum i w zależności od pozycji społecznej, osoby rozmówcy, sytuacji społecznej itd. może użyć różnych form języka.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Kontinuum kreolskie istnieje na Jamajce pomiędzy jamajską odmianą języka angielskiego, a miejscowym językiem kreolskim (patois).

Przypisy