Konwergencja (biologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy konwergencji ewolucyjnej. Zobacz też: konwergencja.

Konwergencja (łac. convergere, zbierać się, upodabniać się) – w biologii proces powstawania morfologicznie i funkcjonalnie podobnych cech (czyli analogicznych) w grupach organizmów odlegle spokrewnionych (niezależnie w różnych liniach ewolucyjnych), odrębnych dla tych grup cech pierwotnych, w odpowiedzi na podobne lub takie same wymagania środowiskowe, np. podobny typ pokarmu, wymagania lokomocyjne. Źródłem konwergencji jest występowanie tych samych czynników doboru naturalnego wpływających na proces ewolucji różnych populacji. Przykładem mogą być ryby i walenie, które żyjąc w środowisku wodnym rozwinęły podobnie opływowe kształty ciała, napędową płetwę ogonową i sterujące płetwy przednie. Dobrym przykładem jest też zewnętrzne podobieństwo rekinów, ichtiozaurów i delfinów lub jaszczurek i płazów ogoniastych. Innego przykładu dostarcza porównanie skrzydeł niespokrewnionych ewolucyjnie organizmów jak np. ptaków i owadów. Nierzadko mówi się też o narządach analogicznych, które u różnych organizmów pełnią podobne funkcje.

Przykłady zwierząt[edytuj | edytuj kod]

Ssaki
Ptaki
  • Alczyki (siewkowe) żyjący na północnym Atlantyku i nurce (rurkonose) żyjące na południowych oceanach są bardzo podobne w wyglądzie i zachowaniu.
  • Niezależne wyewoluowanie sępów Starego Świata oraz kondorów nazywanych też sępami Nowego Świata. Jedne i drugie żywią się padliną, ale sępy należą do jastrzębiowatych i używają głównie wzroku do znajdywania pożywienia, a kondory i sępniki z kondorowatych są blisko spokrewnione z ptakami brodzącymi i w tej samej mierze co wzroku, używają węchu do znajdowania padliny. Jedne i drugie szukają jedzenia szybując, krążą nad padliną, mają też charakterystyczne nieopierzone głowy.
Inne

Przykłady roślin[edytuj | edytuj kod]

  • Ciernie i kolce to zmodyfikowane tkanki roślin, które rozwinęły się by zapobiec zjedzeniu przez roślinożerne zwierzęta. Struktury te wyewoluowały wielokrotnie, zupełnie niezależnie od siebie.
  • Pędy pnące spotykane u bluszczu są bardzo podobne do tych u hortensji pnącej i niektórych winorośli. Pędy te nie są odziedziczone po wspólnym przodku, ale mają tę samą funkcję wspinania się do światła po możliwych do wykorzystania podporach.
  • Wiele gatunków wilczomleczy i kaktusów żyjących w gorącym, suchym środowisku, wykształciło podobne cechy (zobacz obrazek):

Przykłady biochemiczne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło konwergencja w Wikisłowniku