Kopalnia Węgla Kamiennego Prezydent

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wieża wyciągowa szybu Prezydent

Kopalnia Węgla Kamiennego Prezydent w Chorzowie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1937-1939 nazywała się Prezydent Mościcki (od nazwy szybu Prezydent Mościcki wybudowanego w latach 1929-1939) i obejmowała pola: Wschodnie i Południowe kopalni Król. W 1972 roku została połączona z kopalnią Polska pod wspólną nazwą Polska.

Działalność górnicza została zakończona w 1993 roku. Część budynków pokopalnianych rozebrano, pozostały między innymi budynki: dyrekcji, starej sali zbornej i kasyna dla kadry, dawnego domu mieszkalnego sztygarów, kopalnianej straży pożarnej, magazynu ciekłego powietrza (później tzw. łaźnia nowa) oraz nowego kasyna sprzedano.

Wieża wyciągowa szybu Prezydent[1][edytuj | edytuj kod]

Wieża szybowa podświetlona w nocy
Wieża wyciągowa szybu Prezydent (stan przed 2009)

Jedna z dwu ocalałych wieży szybowych w mieście.

W 1931 inżynier Ryszard Heileman z Katowic zaprojektował zepół obiektów dla nowego szybu: wieżę szybową, budynek maszyny wyciągowej, budynek sortowni węgla. Obiekty wzniesiono w 1933. Budynki sortowni i maszyny wyciągowej po likwidacji kopalni zostały zdewastowane i rozebrano je w 1996 roku. Sama wieża ma, przy zachowaniu tradycyjnego kształtu wieży jednozastrzałowej, konstrukcję żelbetową, co odróżnia ją od innych wież szybowych.

Wieża szybowa ma 42,5 metra wysokości, dwa zachowane koła linowe o średnicy 5.5 metra, umieszczone w stosunku do siebie równolegle. Miała dwa skipy o pojemności 10 ton. Do napędu użyto maszyny wyciągowej z silnikiem elektrycznym zasilanym prądem elektrycznym o napięciu 6 kV i o 490 obrotach na minutę. Pozwalało to na wywiezienie około 500 ton węgla na godzinę.

Początkowo szyb nosił nazwę Wielki Jacek (pobliski szyb nazywał się Jacek) a 1937 roku kopalnia otrzymała nazwę Prezydent Mościcki a sam szyb nazwę Prezydent. Po wojnie kopalnię i szyb nazwano Prezydent.

W 2008 Miasto Chorzów odkupiło wieżę wyciągową szybu Prezydent i wpisało ją do rejestru zabytków. W 2009 dokonano jej remontu, a w 2010 teren dookoła wieży uporządkowano, zaś sama wieża została podświetlona. 4 listopada 2010 wieża została wpisana na listę Szlaku Zabytków Techniki.

Przypisy

  1. Informacje zawarte w tym akapicie pochodzą z Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków Miasta Chorzowa.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
  • Jerzy Jaros: Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich. Katowice: Śląski Instytut Naukowy, 1984. ISBN 83-00-00648-6.
  • Symbole Chorzowa Joachim Otte, Ryszard Szopa, wydano przez Samorząd Miasta Chorzów, Chorzów 2010, ISBN 978-83-60360-31-6 strony 45-46