Kopalnia w Falun

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dawna kopalnia miedzi w Falun
Mining Area of the Great Copper Mountain in Falun
a
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Stora stöten.jpg
Kraj  Szwecja
Typ kulturowe
Spełniane kryterium (II), (III), (V)
Charakterystyka #1027
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2001
na 25. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Dalarna
Mapa lokalizacyjna Dalarna
Dawna kopalnia miedzi w FalunMining Area of the Great Copper Mountain in Falun
Dawna kopalnia miedzi w Falun
Mining Area of the Great Copper Mountain in Falun
Położenie na mapie Szwecji
Mapa lokalizacyjna Szwecji
Dawna kopalnia miedzi w FalunMining Area of the Great Copper Mountain in Falun
Dawna kopalnia miedzi w Falun
Mining Area of the Great Copper Mountain in Falun
Ziemia 60°35′56″N 15°36′44″E/60,598889 15,612222
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Dawna kopalnia miedzi w Falun (szw. Falu koppargruva) – szwedzka kopalnia o historycznym znaczeniu, zamknięta w 1992.

Rozwój[edytuj | edytuj kod]

Wydobycie miedzi w Falun zaczęło się prawdopodobnie w IX wieku, natomiast okres od XIII wieku jest udokumentowany. Największy rozwój kopalni przypada na wiek XVII, kiedy to kopalnia dostarczała 2/3 światowego wydobycia miedzi. Pozyskiwana tam była nie tylko miedź, ale także złoto (był to największy wówczas wydobywca w Szwecji) i srebro (drugie miejsce w Szwecji).

Ponieważ jednak wydobycie odbywało się często w niezaplanowany sposób, nierzadko dochodziło do zawałów. W 1687 zapadła się większa część kopalni. Szczęśliwie miało to miejsce w środku lata, podczas jednego z największych świąt w Szwecji, przez co nikt nie ucierpiał. Teren wydobywczy kopalni (Stora Stöten) ma dzisiaj głębokość 95 m i szerokość 350 m.

W XVIII wieku kopalnia straciła na znaczeniu, chociaż pozostała aż po XIX wiek ważnym producentem miedzi. Prace wydobywcze nadal miały miejsce w XX wieku, jednak pozyskiwana ruda składała się w 30% z siarki, w 5,5% z cynku, w 2% z ołowiu, a tylko w 0,4% z miedzi ze śladowymi ilościami złota i srebra.

Dziś jest tam muzeum, a od 2001 roku kopalnia jest na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Produktem ubocznym kopalni jest czerwony pigment o nazwie czerwień faluńska, który stał się „szwedzką farbą narodową” i nadal jest wytwarzany.

Literackie opracowania[edytuj | edytuj kod]

Kopalnie stały się tematem dla niektórych niemieckojęzycznych autorów: