Kopciuszek (baśń)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ilustracja Alexandra Zicka
Kopciuszek przymierza zgubiony pantofelek. Rycina Gustave'a Doré

Kopciuszek (fr. Cendrillon) – tytuł znanej baśni oraz przydomek jej głównej bohaterki, pochodzący od słowa kopeć, oznaczającego osad z sadzy.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Baśń ta istnieje w wielu wersjach (ok. 700), ale trzon fabuły zawsze nawiązuje do poniższego schematu:

  • Dziewczyna jest wykorzystywana w roli służącej.
  • Macocha i przyrodnie siostry jadą na bal u księcia, zostawiając Kopciuszka w domu.
  • Zjawia się dobra wróżka, która dostarcza odpowiednie stroje i karocę, dzięki którym Kopciuszek może pojechać na bal do księcia, jednak musi wrócić do domu przed północą.
  • Kopciuszek na balu oczarowuje księcia.
  • Kopciuszek w ostatniej chwili ucieka z balu, gubiąc pantofelek. Stroje i karoca znikają.
  • Książę urządza poszukiwania Kopciuszka w całym kraju, sprawdzając, na którą dziewczynę będzie pasował pantofelek (uszyty na bardzo drobną stopę). W końcu trafia do domu macochy.
  • Przyrodnie siostry Kopciuszka przymierzają pantofelek, który jednak nie pasuje (w wersji baśni braci Grimm siostry Kopciuszka zostają nakłonione przez matkę do odcięcia sobie palca lub kawałka pięty, aby pantofelek mógł zmieścić się na stopę). Kiedy książę chce już wyjść, zauważa Kopciuszka i pomimo protestów macochy postanawia założyć pantofelek Kopciuszkowi.
  • Pantofelek pasuje.
  • Książę i Kopciuszek żyją długo i szczęśliwie.
  • Ewentualnie scena zemsty na macosze i przyrodnich siostrach (u braci Grimm gołębie wydziobują oczy siostrom, gdy idą one w orszaku weselnym Kopciuszka).

Wersje[edytuj | edytuj kod]

Baśń wywodzi się ze starożytności (z Egiptu bądź mitologii grecko-rzymskiej) i jest znana na wszystkich kontynentach. Pierwsza zapisana wersja pojawiła się w Chinach ok. roku 860 n.e. (dynastia Tang), w zbiorze opowiadań Duan Chengshi.

Najsłynniejsze opracowania literackie:

Motyw Kopciuszka często jest wykorzystywany w filmach hollywoodzkich.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]