Kopiec Wandy

Kopiec Wandy

Wieńczący kopiec pomnik projektu Jana Matejki

Kopiec Wandy – kopiec w Nowej Hucie, dzielnicy Krakowa. Jeden z czterech kopców istniejących do dziś w Krakowie (inne: Kopiec Piłsudskiego, Kopiec Krakusa, Kopiec Kościuszki). Kopiec zbudowano prawdopodobnie ok. VII - VIII wieku n.e. Wedle legendy stanowi mogiłę Wandy, córki księcia Kraka, której ciało miano wyłowić z nurtów nieopodal przepływającej Wisły. Kopiec wieńczy marmurowy pomnik projektu Jana Matejki, ozdobiony kądzielą skrzyżowaną z mieczem oraz napisem „Wanda”.

Historia kopca

• 1222 – pierwsza wzmianka o wsi Mogiła, której nazwa wiązana jest z Kopcem Wandy.
• 1584 – pierwsza wzmianka o kopcu.
• 2 połowa XIX wieku – cystersi oddają kopiec w ręce narodu.
• 1860 – Austriacy otaczają kopiec szańcem ziemnym. Staje się częścią fortyfikacji Twierdzy Kraków.
• 1888-1890 – zamiana ziemnego szańca na ceglano-kamienny fort.
• 1890 – Kornel Kozerski na własny koszt odnawia kopiec i na szczycie umieszcza marmurową rzeźbę orła, zaprojektowaną przez Jana Matejkę.
• 1890 – prawdopodobnie w związku z opisanymi powyżej pracami, w okolicach 1890 r., kopiec zostaje pierwszy, i jedyny jak do tej pory, raz oficjalnie przebadany przez nieformalnego naczelnika Ekonomatu w Krakowie i współzałożyciela Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Teodora Kułakowskiego, nie było to jednak badanie archeologiczne sensu stricto
• 1968-1970 – rozebranie fortu.

Przybliżone wymiary

• wysokość 14 m (238 m n.p.m.)
• średnica podstawy 45-50 m
• średnica ściętego szczytu 9,5 m
• objętość około 9000 m³

Ciekawostka

Stojąc na Kopcu Wandy 4 listopada lub 6 lutego zobaczymy zachodzące słońce dokładnie nad Kopcem Krakusa; natomiast stojąc na kopcu Krakusa 2 maja lub 10 sierpnia zobaczymy słońce wschodzące nad Kopcem Wandy. Są to przybliżone daty celtyckich świąt Samhain, Imbolc, Beltane i Lughnasadh.

Dojazd

Kopiec znajduje się przy ulicy Ujastek Mogilski. Dojazd tramwajem linii 17 lub 21 MPK Kraków do przystanku Kopiec Wandy albo tramwajem linii 15 do przystanku Fort Mogiła i iść Szlakiem Twierdzy Kraków około 10-15 minut.