Koprofagia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Koprofagiczny chrząszcz Scarabaeus laticollis

Koprofagia (gr. kópros = gnój + phagein = jeść[1]) – odżywianie się odchodami (kałem).

U niektórych organizmów (np. krowieńczak[1][2], żuk gnojowy[2], poświętnik[3]) żerowanie na odchodach innych zwierząt jest naturalnym sposobem odżywiania się, ponieważ kał zawiera dużo częściowo tylko strawionego pożywienia. Kał może mieć też znaczenie pomocnicze, jak to się dzieje u hipopotamów i młodych słoni[4], gdyż zwiększa wykorzystanie pokarmu, oraz u psów i świń[4], u których umożliwia zaspokojenie niedoborów pokarmowych.

Zwiększają w ten sposób wykorzystanie pokarmu roślinożercy mający prostszy układ pokarmowy od przeżuwaczy (komora fermentacyjna znajduje się w tylnej części przewodu pokarmowego[5]), np. lemingi[5], świnka morska, goryl, chomik[potrzebne źródło] lub wszystkożercy, np. szczury[5].

Czasem wyróżnia się też cekotrofię, którą przejawiają: króliki, bobry i część ochotkowatych[5]. Organizmy te wydalają dwa typy kału[5]. Młode, zjadając odchody dorosłych, doprowadzają w ten sposób do zasiedlenia układu pokarmowego odpowiednią mikroflorą pozwalającą właściwie trawić pokarm roślinny.

Istnieją również koprofagiczne gatunki grzybów. Czasem definiuje się też koprofile jako organizmy (np. grzyb czernidlak) rozwijające się na odchodach[2].

Koprofagia u ludzi[edytuj | edytuj kod]

Objaw niektórych zaburzeń psychicznych polegający na spożywaniu kału. Może wystąpić bardzo rzadko u pacjentów cierpiących na schizofrenię[6], depresję[7] czy picę[8].

Koprofagii wynikającej z zaburzeń psychicznych nie należy mylić z praktyką zjadania kału własnego bądź partnera wynikającej z zaburzeń preferencji seksualnych (dewiacji).

W seksuologii, zaburzenie preferencji seksualnych, w którym źródłem podniecenia seksualnego jest zjadanie własnego bądź partnera kału. Inne czynności seksualne związane z odchodami (jednak nie jedzeniem go) noszą miano koprofilii.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 redaktor naukowy: doc. dr Jan Tokarski: Słownik wyrazów obcych PWN. Warszawa: PWN, 1971, s. 391.
  2. 2,0 2,1 2,2 Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny : biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003, s. 240. ISBN 83-7389-096-3.
  3. hasło koprofagi w encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2011-03-31].
  4. 4,0 4,1 hasło koprofagia w encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2011-03-31].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 pod redakcją Jolanty Sotowskiej-Brochockiej: Fizjologia zwierząt zagadnienia wybrane. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2001, s. 448-448. ISBN 83-235-0193-9.
  6. KI. Harada, K. Yamamoto, T. Saito. Effective treatment of coprophagia in a patient with schizophrenia with the novel atypical antipsychotic drug perospirone. „Pharmacopsychiatry”. 39 (3), s. 113, maj 2006. doi:10.1055/s-2006-941487. PMID 16721701. 
  7. TN. Wise, RL. Goldberg. Escalation of a fetish: coprophagia in a nonpsychotic adult of normal intelligence. „J Sex Marital Ther”. 21 (4), s. 272-5, 1995. PMID 8789509. 
  8. EA. Rose, JH. Porcerelli, AV. Neale. Pica: common but commonly missed. „J Am Board Fam Pract”. 13 (5), s. 353-8, wrzesień-październik 2000. PMID 11001006. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.