Korektor (akustyka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sekcja korekcji miksera Audient ASP8024 (szczegóły w opisie pliku).

Korektor (equalizer, EQ) – zespół filtrów, które służą do podbijania lub tłumienia określonego zakresu częstotliwości[1], zmieniając tym samym barwę dźwięku.

Zastosowanie korektora jest integralną częścią procesu obróbki i miksowania podczas rejestracji żywych muzyków, ścieżek akustycznych, dźwięków syntetycznych czy samplowanych. Korektory są stosowane do kształtowania ogólnego brzmienia, korygowania specyficznych problemów częstotliwościowych oraz mieszania brzmień różnych dźwięków czy instrumentów. Istnieje kilka typów korektorów, najpowszechniejszymi są korektory graficzne i parametryczne[1].

Zasada działania[edytuj | edytuj kod]

Większość typowych korektorów używa układów, które aktywnie podbijają lub podcinają dźwięk w różnych pasmach przez zastosowanie technik elektronicznego sprzężenia zwrotnego. Mogą one wprowadzać słyszalne „dzwonienie" w układach, wynikające z nieuchronnych w takich sytuacjach przesunięć fazowych. Inaczej działają korektory pasywne. Korekcja charakterystyki odbywa się tu przy użyciu elementów pasywnych (pracujących bez zasilania), takich jak rezystory, kondensatory oraz cewki. Znajdujący się za tym układem pojedynczy stopień wzmacniacza o prostej konstrukcji kompensuje obniżenie poziomu sygnału, co powoduje, że kiedy wszystkie regulatory są w centralnym położeniu, charakterystyka jest płaska.

Podział korektorów[edytuj | edytuj kod]

Filtr pasywny[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Filtr pasywny.

Filtry pasywne są to filtry wykonane z pasywnych elementów RLC.

Najczęściej stosowane to filtry górno- (lub dolno-) zaporowe albo - z nieco mylącymi, odwrotnymi nazwami - jako filtry dolno- (lub górno-) przepustowe. Przybierają one postać pojedynczego przycisku odcinającego dół pasma albo dwóch pokręteł oznaczonych LF i HF, którymi reguluje się częstotliwość odcinania najwyższych lub najniższych tonów[2].

Korektor półkowy[edytuj | edytuj kod]

Odpowiedź częstotliwościowa korektora półkowego

Podobnie jak w przypadku filtrów, korektory półkowe dzielą się na górno- i dolnozakresowe. Zamiast regulatorów częstotliwości odcięcia (Frequency) korektor taki posiada regulator wzmocnienia (Gain), który określają głębokość podbicia lub tłumienia przypisanego doń zakresu częstotliwości. Górnozakresowy korektor półkowy zaczyna działać przy około 8-12 kHz, zaś dolnozakresowy korektor półkowy przy 80-150 Hz[2].

Korektory półkowe zawdzięczają swoją nazwę kształtowi charakterystyki częstotliwościowej. Regulatory niskich i wysokich tonów w sprzęcie hi-fi są zwykle korektorami półkowymi z niezmiennymi częstotliwościami pracy. W przypadku sprzętu profesjonalnego niektóre korektory półkowe pozwalają również na ustawienie częstotliwości, przy których zaczynają działać[2].

Korektor pasmowy[edytuj | edytuj kod]

Korektor pasmowy oddziałuje na częstotliwości wokół danego obszaru i zmienia ich poziom o wielkość ustawioną przy pomocy regulatora wzmocnienia (w mikserach oznaczony jest zwykle jako Middle - Mid). Pozwala on na podbijanie lub podcinanie wybranych pasm dźwięku, ale nie daje możliwości kontrolowania szerokości pasma, na które oddziałuje. Niektórzy producenci ustawiają to pasmo dosyć szeroko (korekcja „muzyczna"), a inni zaś dość wąsko, dzięki czemu korektor ten jest bardziej użyteczny w przypadku problemów harmonicznych, takich jak wzbudzanie się perkusji lub innych instrumentów[2].

Korektor parametryczny[edytuj | edytuj kod]

W konsolach mikserskich wyższej klasy stosowane są zazwyczaj korektory parametryczne. Pozwalają one na ustawienie częstotliwości środkowej, wzmocnienia i szerokości pasma korektora. Standardowo grupuje się po cztery takie korektory, a dodatkowo przełączniki na pierwszym i ostatnim korektorze pozwalają na użycie ich jako korektorów półkowych – odpowiednio górno- i dolnozakresowego[2].

Do większości instrumentów nie potrzeba aż tak szerokiej kontroli i wystarczające okazują się korektory semiparametryczne (bez regulacji szerokości pasma). Tym niemniej główny problem z konsolami mikserskimi wyposażonymi w korektory semiparametryczne jest taki, że ustawiona fabrycznie szerokość pasma może w rezultacie skutkować specyficznym brzmieniem danej konsoli, koloryzującym całość miksu w dużo większym stopniu niż przy użyciu korektorów parametrycznych[2].

Korektor graficzny[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Korektor graficzny.
Korektor graficzny tercjowy dbx 2231

Korektor graficzny jest wyposażony w kilka potencjometrów suwakowych korygujących sygnał w poszczególnych pasmach częstotliwości (zwykle 5-10 częstotliwości korekcyjnych na kanał) oraz regulację wzmocnienia sygnału w całym kanale. W sprzęcie profesjonalnym najczęściej stosuje się tzw. korektor tercjowy, oferujący 31 pasm korekcji na każdy kanał. Jest on na tyle precyzyjny, że pozwala precyzyjnie modelować brzmienie, a jednocześnie szerokość poszczególnych pasm pozwala na naturalne brzmienie bez zniekształceń nieliniowych.

Urządzenia tego używa się do korekcji głównych monitorów odsłuchowych studia nagraniowego lub finalnej korekcji gotowego miksu podczas masteringu[2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Mitch Gallagher. Korekcja graficzna a parametryczna. „Estrada i Studio”, wrzesień 2001. [dostęp 24 sierpnia 2010]. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Jezar, jezar@dreampoint.co.uk, przełożył: Jerrvix. O korekcji myśli kilka.... „Estrada i Studio”, wrzesień 2003. [dostęp 24 sierpnia 2010].