Kornel Makuszyński

Z Wikipedii

Grób Kornela Makuszyńskiego na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem

Kornel Makuszyński (ur. 8 stycznia 1884 w Stryju (obecnie na Ukrainie) - zm. 31 lipca 1953 w Zakopanem) – polski prozaik, poeta, felietonista, krytyk teatralny i publicysta. Członek Polskiej Akademii Literatury.

Syn Julii z Ogonowskich i Edwarda Makuszyńskiego, pułkownika wojsk austriackich. Uczęszczał do IV Gimnazjum im. Jana Długosza we Lwowie. Wynajmował skromną kwaterę u lwowskiego asenizatora i hycla Siegla na Kleparowie. W wieku 14 lat zaczął pisać wiersze. Ich pierwszym recenzentem w cukierni na Skarbkowskiej 11 był Leopold Staff. Pierwsze wiersze opublikował w lwowskim dzienniku Słowo Polskie mając 16 lat. Od 1904 był członkiem redakcji tego dziennika, zajmując się recenzjami teatralnymi.

Ukończył Wydział Filologiczny Uniwersytetu Lwowskiego, studiował w Paryżu. W połowie 1915, podobnie jak Leopold Staff, a także tysiące innych mieszkańców Lwowa, został ewakuowany w głąb Cesarstwa Rosyjskiego. Zupełnie przypadkowo zatrzymał się w Kijowie, gdzie żyło wielu Polaków. Został tam prezesem miejscowego Związku Literatów i Dziennikarzy Polskich oraz kierownikiem literackim kijowskiego Teatru Polskiego. Do Polski wrócił po zakończeniu wojny w 1918, lecz podobnie jak Staff - nie do Lwowa, lecz do Warszawy. Za swoją twórczość otrzymał członkostwo Polskiej Akademii Literatury, państwową nagrodę literacką (1926), nagrodę PAL "Złoty Wawrzyn" i honorowe obywatelstwo Zakopanego (mieszkał tam od 1945). Po 1945 r. objęty zakazem publikacji i poddany szykanom.

Został pochowany na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem. W Zakopanem znajduje się też jego muzeum. Tam również odbywa się turniej brydża jego imienia.

Kornel Makuszyński jest patronem Hufca ZHP w Głownie. Od 1994 przyznawana jest Literacka Nagroda im. Kornela Makuszyńskiego

[edytuj] Twórczość

1908 Połów gwiazd
1910 W kalejdoskopie
1910 Romantyczne historie
1910 Rzeczy wesołe
1911 Zabawa w szczęście
1912 Szewc Kopytko i kaczor Kwak
1913 Awantury arabskie
1914 Straszliwe przygody
1915 Perły i wieprze
1916 Bardzo dziwne bajki (Bajka o królewnie Marysi, o czarnym łabędziu i o lodowej górze, Szewc Kopytko i kaczor Kwak, O tym jak krawiec Niteczka został królem, Dzielny Janek i jego pies)
1917 Po mlecznej drodze
1919 Piosenki żołnierskie
1919 Słońce w herbie
1925 Bezgrzeszne lata
1928 O dwóch takich, co ukradli księżyc – na jej podstawie nakręcono film fabularny i serial animowany
1929 Listy zebrane
1930 Przyjaciel wesołego diabła – na jej podstawie nakręcono dwa filmy i serial
1932 Panna z mokrą głową – na jej podstawie nakręcono film i serial telewizyjny
1933 Skrzydlaty chłopiec
1933 Mały chłopiec
1934 Uśmiech Lwowa
1935 Wyprawa pod psem
1935 Wielka brama
1936 Złamany miecz
1937 Awantura o Basię – na jej podstawie nakręcono dwa filmy i serial
1937 Nowe bajki tego roku
1937 O wawelskim smoku
1937 Szatan z siódmej klasy – na jej podstawie nakręcono jeden film i serial, który jest już emitowany
1938 Wanda leży w naszej ziemi
1939 Za króla Piasta Polska wyrasta
1939 Kartki z kalendarza
1946 List z tamtego świata
1957 Szaleństwa panny Ewy – na jej podstawie nakręcono film kinowy i serial telewizyjny
1960 Legendy krakowskie (łączne wydanie O wawelskim smoku i Wandy)

Ballada o św. Jerzym
Człowiek znaleziony nocą
Dusze z papieru
Dziewięć kochanek kawalera Dorna
Król Azis
Moje listy
Narodziny serca
O duchach, diabłach i kobietach
Orlice
Pieśń o Ojczyźnie
Radosne i smutne
Romantyczne i dziwne powieści
Śmieszni ludzie
Wycinanki
Ze środy na piątek
Żywot Pani
Fatalna szpilka
Legenda o św. Jerzym
Liryki
Listy zakopiańskie
Listy ze Lwowa
O tym, jak krawiec Niteczka został królem
Poezje
Poezje wybrane
Smętne ballady
Śpiewający diabeł
Wesoły zwierzyniec

Z Marianem Walentynowiczem:

1933 120 przygód Koziołka Matołka (120, bo jest 120 obrazków, a pod każdym cztero-wierszowa zwrotka ośmiozgłoskowcem)
1933 Druga księga przygód Koziołka Matołka
1934 Trzecia księga przygód Koziołka Matołka
1934 Czwarta księga przygód Koziołka Matołka
1935 Awantury i wybryki małej małpki Fiki-Miki
1936 Fiki-Miki dalsze dzieje, ten kto czyta, ten się śmieje
1938 Na nic płacze, na nic krzyki, koniec przygód Fiki-Miki
1964 Wydanie łączne Awantury i wybryki małej małpki Fiki-Miki
1969 Wydanie łączne Przygody Koziołka Matołka