Koronacja
Z Wikipedii
Koronacja – uroczysty akt intronizacji suwerennego władcy związany z przekazaniem mu insygniów władzy. Drobiazgowo rozbudowany obrządek połączony najczęściej z liturgią mszalną.
Zwyczaj koronacji związany z nałożeniem na głowę monarchy wieńca lub diademu narodził się w starożytności. Praktykowany był początkowo na Bliskim Wschodzie i w Persji. Z czasem jednak obrzęd ten przyjął się też w innych częściach świata. Obrzęd koronacji funkcjonował w starożytnym Egipcie, gdzie dwaj arcykapłani wcielający się w rolę bogów Horusa i Tota przekazywali nowemu faraonowi podwójną koronę Górnego i Dolnego Egiptu oraz pastorał Heka i bicz Nehaha. W Asyrii nowy władca poprzedzany przez kapłana wzywającego imienia boga, niesiony był procesyjnie do świątyni Aszura w mieście Aszur, gdzie oddawał hołd wizerunkowi boga, następnie zaś namaszczany był przez kapłanów i przyjmował insygnia władzy. W starożytnym Rzymie, ze względu na silne wpływy tradycji republikańskiej, początek panowania nowego cesarza wiązał się wyłącznie ze złożeniem stosownych ofiar.
W krajach chrześcijańskich koronacja była traktowana jako sakramentalium i wiązała się z uroczystą mszą świętą, podczas której arcybiskup-metropolita nakładał koronę na głowę monarchy, a także nawiązując do tradycji królów Izraela namaszczał go olejkami świętymi. Wiązało się to z wierzeniami, że wszelka władza pochodzi od Boga, a także że król jest posłańcem bożym (por. również J 19:10-11 – rozmowa Jezusa z Piłatem: "Rzekł więc Piłat do Niego: «Nie chcesz mówić ze mną? Czy nie wiesz, że mam władzę uwolnić Ciebie i mam władzą Ciebie ukrzyżować?» Jezus odpowiedział: «Nie miałbyś żadnej władzy nade Mną, gdyby ci jej nie dano z góry. Dlatego większy grzech ma ten, który Mnie wydał tobie»."[1]). Jednocześnie potwierdzało to zwierzchność papieża nad monarchą (zob. papocezaryzm). Podczas swojej koronacji na Cesarza Francuzów, Napoleon Bonaparte, wziął koronę z rąk papieża i sam nałożył ją sobie na głowę, tym samym pokazując swoją niezależność wobec niego.
W poszczególnych krajach koronacja zwykle odbywała się w jednym kościele, który był najczęściej katedrą metropolitalną lub miał szczególne znaczenie dla historii państwa. Tradycyjnie, królowie francuscy koronowani byli w Reims, angielscy – w Opactwie Westminster itd. W Polsce, do 1320 r. koronacje odbywały się w Gnieźnie, a potem w Krakowie. Trzej królowie (Stanisław Leszczyński, Stanisław August Poniatowski i Mikołaj I) koronowani byli w Warszawie. Tradycyjnie koronacja trwała trzy dni, od soboty, przy czym główny akt następował w niedzielę.
Królom elekcyjnym dopiero koronacja dawała prawo sprawowania rządów.
W Kościele katolickim istnieje obrzęd koronacji obrazu, co jest symbolicznym uhonorowaniem przedstawionej na nim postaci. Zazwyczaj dotyczy to Maryi.
Obecnie tylko królowie Wielkiej Brytanii poddają się rytuałowi koronacji, inni monarchowie składają przysięgę na konstytucję. W Prusach ostatnim koronowanym monarchą był Wilhelm I, we Francji Napoleon III Bonaparte.
Przypisy
- ↑ cyt. za Biblią Tysiąclecia
