Korporacjonizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Korporacjonizm − idea społeczno-ekonomiczna stworzona w XIX wieku, rozwijana i wprowadzana w życie w pierwszej połowie wieku XX. Zakłada uspołecznienie procesu decyzyjnego i upaństwowienie interesów sektoralnych (branżowych)[1]. Chodzi o godzenie interesów gospodarczych – pracowników i pracodawców tak, aby poszerzyć polityczną kontrolę nad przemysłem i światem pracy.

Za podstawę porządku społecznego uznaje porozumienie (nawet przymusowe) wszystkich pracujących w danym zawodzie, niezależnie od ich statusu ekonomicznego, pracowników i pracodawców, w ramach jednego stowarzyszenia, korporacji. Przyjmuje, że pracownicy i właściciele mają identyczne cele oraz interesy, dlatego będą wspólnie dążyć do sukcesu. Korporacja ma dbać nie tylko o materialny dobrobyt swych członków (choćby poprzez nadawanie przywilejów), ale także o ich rozwój społeczny i kulturalny. Korporacjonizm stanowi alternatywę dla socjalizmu i kapitalizmu.

Korporacjonizm przeciwstawia się wizji społeczeństwa jako jednorodnej struktury, w której nie istnieją żadne podziały i konflikty, a klasy powiązane są wzajemnymi i obowiązkami i powinnościami. P. Schmitter rozumiał korporacjonizm jako system reprezentacji zorganizowany w forum ograniczonej liczby podmiotów mających monopol reprezentacyjny w danej dziedzinie lub kategorii. Tym samym korporacjonizm byłby ze swej natury zaprzeczeniem idei pluralizmu, gdzie nikt nie posiada monopolu na reprezentację[2].

L.Lewin traktował korporacjonizm jako usankcjonowaną partycypację podmiotów w procesie decyzyjnym, odpowiedzialną za pewne kwestie (ekonomiczne) dotyczące funkcjonowania państwa oraz sposobu zarządzania nimi[3].

Ta definicja zakłada szeroką inkluzywność i możliwość włączenia w proces rządzenia szeregu zorganizowanych rzeczników grup interesów − nie tylko ze świata biznesu, a także trzeciego sektora, i przyznania im uprzywilejowanej pozycji.

Doktryna korporacjonizmu była związana z naukami społecznymi Kościoła katolickiego. Korporacjonizm, także jako podstawę systemu politycznego, poparł w encyklice Quadragesimo anno (wydanej 15 maja 1931) papież Pius XI.

Przykłady historyczne[edytuj | edytuj kod]

Korporacjonizm jest przeważnie wiązany z autorytarnym i faszystowskim ustrojem państwa, przyjmując jednak różne formy.

Idea korporacjonizmu częściowo stała się podstawą systemu politycznego w kilku krajach europejskich oraz w Argentynie za rządów Peróna (peronizm). Klasycznym państwem korporacyjnym była Portugalia za rządów Salazara. W Hiszpanii gen. Franco rozwinęła się jego narodowo-syndykalistyczna forma, a we Włoszech Mussoliniego korporacje stanowiły przedłużenie administracji państwowej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. A. Antoszewski, R. Herbut, Demokracje zachodnioeuropejskie. Analiza porównawcza, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2008, str. 55-57. ISBN 83-229-1697-3
  2. .K. von Beyme, Współczesne teorie polityczne, Warszawa 2007, str. 238 – 259.ISBN 9788373832794
  3. L. Lewin, The rise and decline of corporatism: The case of Sweden, European Journal of Political Research, Vol. 26/1994 r., str. 59–79.ISSN: 1475-6765.