Korzeniówka (roślina)
| Korzeniówka | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad astrowych |
| Rząd | wrzosowce |
| Rodzina | wrzosowate |
| Rodzaj | korzeniówka |
| Nazwa systematyczna | |
| Monotropa Linnaeus Sp. Pl. 387. 1 Mai 1753[2] |
|
| Typ nomenklatoryczny | |
| Monotropa uniflora Linnaeus[2] | |
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Korzeniówka (Monotropa) – rodzaj roślin należących do rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Należą tu dwa gatunki występujące w Europie, Azji, Ameryce Północnej i w północnej części Ameryki Południowej[3]. Oba gatunki są bylinami pozbawionymi chlorofilu, pozyskującymi substancje pokarmowe z grzybów, na których pasożytują – są myko-heterotrofami. Liczba chromosomów n = 16, 24[3].
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Pęd białawy, bladożółtawy lub różowawy, na szczycie przewisający, podnosi się w czasie owocowania i wówczas brunatnieje. Osiąga do 30 cm wysokości[4][3].
- Liście
- Brak lub zredukowane, łuskowate[3].
- Kwiaty
- Pojedyncze (M. uniflora) lub skupione po kilka w zwisającym gronie. Kwiaty są promieniste, dzwonkowate, opatrzone łuskowatą przysadką. Posiadają 4–5 działek kielicha przytulonych do 3–6 płatków korony. Pręciki w liczbie od 8 do 12 ułożone w dwóch okółkach różnej długości. Zalążnia zwykle z 5 zalążkami[5].
- Owoc
- Prosto wzniesiona, owalna torebka. Listki okwiatu szybko opadają po przekwitnięciu. Nasiona liczne, drobne[3].
Systematyka [edytuj]
Chimaza R. Brown ex de Candolle, Pipseva Rafinesque
- Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)
Jeden z kilku rodzajów z plemienia Monotropeae z podrodziny Monotropoideae Arnott (syn. Hypopityaceae Link, Monotropaceae Nuttall, nom. cons., Pyrolaceae Lindley, nom. cons.) w obrębie rodziny wrzosowatych Ericaceae Jussieu z rzędu wrzosowców Ericales Dumortier[6].
- Podział rodzaju
Wciąż dyskusyjny jest problem podziału tego rodzaju. Opisywane drobne gatunki różniące się stopniem omszenia pędu, liczbą kwiatów i liczbą listków okwiatu są kwestionowane ze względu na wielką zmienność tych cech nawet na pojedynczych roślinach[3]. Z drugiej strony istnieją doniesienia wskazujące na istnienie gatunków kryptycznych w obrębie Monotropa hypopitys oraz na parafiletyczny charakter tradycyjnego ujęcia rodzaju, co oznacza konieczność poszerzenia go o niektóre ze spokrewnionych, monotypowych rodzajów z plemienia Monotropeae[5].
- Gatunek we flory Polski[7]
- korzeniówka pospolita (Monotropa hypopitys Linnaeus, Sp. Pl. 1: 387. 1753)
- Inne gatunki
- Monotropa uniflora Linnaeus, Sp. Pl. 1: 387. 1753
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-08-06].
- ↑ 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2010-08-06].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Qin Haining, Gary D. Wallace: Monotropa (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-08-06].
- ↑ W. Szafer, S. Kulczyński, P. Pawłowski: Rośliny Polskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1967.
- ↑ 5,0 5,1 Gary D. Wallace: Monotropa (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-08-06].
- ↑ Peter Stevens: Ericales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website. [dostęp 19 stycznia 2009].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
