Kosów (powiat piotrkowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kosów
Kosów
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat piotrkowski
Gmina Moszczenica
Liczba ludności (2009) 648
Strefa numeracyjna (+48) 44
Kod pocztowy 97-310
Tablice rejestracyjne EPI
SIMC 0546584
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Kosów
Kosów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kosów
Kosów
Ziemia 51°29′27,0″N 19°41′09,8″E/51,490833 19,686056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kosówwieś w Polsce w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Moszczenica.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Kosów położony jest na Równinie Piotrkowskiej, która stanowi południową część Niziny Mazowieckiej. Miejscowość znajduje się przy linii kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, w odległości około 10 km na północ od Piotrkowa Trybunalskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza informacja na temat Kosowa pochodzi z 1386 r. [1]. Następna wzmianka została odnotowana w księgach sądowych w 1398 r. (Stan. de Kosow subagazo) [2]. Historia tej niewielkiej miejscowości splotła się z historią Polski i historią powszechną w związku z polityką króla Jana Olbrachta. W następstwie klęski wyprawy na Mołdawię wzrosła liczba konfiskat majątków ziemskich za niestawiennictwo na wyprawę, zbiegostwo lub nienależyte wypełnienie obowiązków [3]. Jednym z takich skonfiskowanych majątków były najprawdopodobniej posiadłości w Kosowie, Moszczenicy i Woli Moszczenickiej. Zostały one przekazane rodzinie Kossowskich. W 1499 r. król Jan Olbracht wystawił w Krakowie dokument lokacyjny Kosowa, Moszczenicy i Woli Moszczenickiej na prawie niemieckim. Dobra Kossowskich w ziemi sieradzkiej, w tym Kosów, przeszły następnie w ręce innych właścicieli. Kosów pozostawał wsią szlachecką należącą m.in. do Lubiatowskich i Małachowskich[4]. Pozostałością po rodzinie Kossowskich jest nazwa miejscowości. Jeszcze na początku XX wieku nazwę „Kosów” pisano przez podwójne "s".

Miejscowość została niemal doszczętnie zniszczona w czasie II wojny światowej. Na początku września 1939 roku toczyły się tu zacięte walki o linię kolejową. W dniu 5 września kapral Stefan Karaszewski przy użyciu min przeciwczołgowych i granatów zniszczył 9 niemieckich pojazdów pancernych. W odwecie Luftwaffe dokonało nalotu i zrównało Kosów z ziemią (ocalało zaledwie kilka domów). Dlatego dzisiaj prawie cała zabudowa miejscowości pochodzi z czasów powojennych. W okresie okupacji w Kosowie aktywność przejawiał piotrkowski Arbeitsamt, wielu mieszkańców zostało zmuszonych do wyjazdu na roboty przymusowe do III Rzeszy. W tym samym czasie w okolicach Kosowa działały oddziały Gwardii Ludowej, dowodzone przez legendarnego Małego Franka.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Rok Liczba mieszkańców
1827 191
1883 221
2003 691
2005 693
2009 648

Etymologia lokalnych nazw[edytuj | edytuj kod]

  • Kosów - nazwa miejscowości pochodzi od nazwiska rodu Kossowskich; pierwotnie był to Kossów.
  • Koreja - dzielnica Kosowa; nazwa pochodzi od sąsiedzkich porachunków mających miejsce w tej części Kosowa w latach 50. XX wieku. Ze względu na skojarzenia z toczącą się wówczas wojną domową na Półwyspie Koreańskim mieszkańcy zaczęli złośliwie używać nazwy "Koreja". Nazwa się przyjęła i jest stosowana do dzisiaj.
  • Batorówka - dzielnica Kosowa położona niedaleko Jarost; etymologia nazwy niestety nie została wyjaśniona. Mówi się jednak, że nazwę tę wzięto od nazwy szabli batorówka. Obecnie istnieje jako ul. Batorówka.

Pomniki[edytuj | edytuj kod]

Kamień upamiętniający śmierć Stefana Karaszewskiego - bohatera wojny obronnej 1939 r.

Przypisy

  1. [ S. Zajączkowski, S. M. Zajączkowski, Materiały do słownika geograficzno-historycznego dawnych ziem łęczyckiej i sieradzkiej do 1400 r., Część I, Łódź 1966, s. 141, K. Rymut (red.) Nazwy miejscowe Polski, Tom V, Kraków 2003]
  2. [S. Kozierowski, Badania nazw topograficznych na obszarze dawnej wschodniej wielkopolski, Poznań 1926, s. 195]
  3. [F. Papée, Jan Olbracht, Kraków 2006, s. 145]
  4. [A. Gajda, Z dziejów Moszczenicy, Moszczenica 2004, s. 7 – 8]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Kosów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV z 1883 r.

OSP KosówOchotnicza Straż Pożarna w Kosowie

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]