Kosów Lacki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kosów Lacki
Herb
Herb Kosowa Lackiego
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat sokołowski
Gmina Kosów Lacki
gmina miejsko-wiejska
Data założenia XIII wiek
Prawa miejskie 1723-1869, odz. 1 stycznia 2000
Burmistrz Jan Słomiak
Powierzchnia 11,57 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

2 090[1]
181 os./km²
Kod pocztowy 08-330
Tablice rejestracyjne WSK
Położenie na mapie gminy Kosów Lacki
Mapa lokalizacyjna gminy Kosów Lacki
Kosów Lacki
Kosów Lacki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kosów Lacki
Kosów Lacki
Ziemia 52°35′44″N 22°08′48″E/52,595556 22,146667
TERC
(TERYT)
1141929054
Urząd miejski
ul. Kolejowa 2
08-330 Kosów Lacki
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Kosów Lacki w Wikisłowniku
Strona internetowa
Kapliczka przydrożna z XVIII w

Kosów Lackimiasto we wschodniej Polsce, w woj. mazowieckim, w powiecie sokołowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kosów Lacki. Położone nad Kosówką, dopływem Bugu.

Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 2152 mieszkańców.

Dane ogólne[edytuj | edytuj kod]

Ośrodek usługowy regionu rolniczego, przetwórstwo rolno-spożywcze, w tym duża mleczarnia. Węzeł dróg lokalnych i przystanek kolejowy na już nieczynnej linii kolejowej SiedlceOstrołęka.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś nadana w 1417 roku kanonikowi kolegiaty pułtuskiej Marcinowi Ciołkowi przez wielkiego księcia litewskiego Witolda. Do początków XIX wieku znajdowała się w rękach rodzin: Kossowskich (Ciołków), którzy wzięli nazwisko od miejscowości, Nowińskich i Kuszlów, stając się ośrodkiem dużego majątku, w skład którego wchodziły okoliczne miejscowości. Parafia została prawdopodobnie erygowana w 1425 roku (ponownie w 1587). W okresie potopu szwedzkiego pod miejscowością miała miejsce potyczka wojsk Pawła Sapiehy z silnym odziałem szwedzkim i hetmana Janusza Radziwiłła (w mieście znajdują się zbiorowe mogiły poległych w tej bitwie). W 1657 roku miejscowość została doszczętnie zniszczona przez pożar. W 1723 roku Kosów wzmiankowany był jako miasto. W 1726 roku otrzymał przywilej na jarmarki. W 1759 roku miejscowość nawiedził ponownie duży pożar. W 1778 roku podkomorzy drohicki Franciszek Marceli Kossowski lokował Kosów jako miasto na mocy przywileju otrzymanego od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, zezwalającego na organizowanie w miejscowości dwóch targów tygodniowo i czterech jarmarków rocznie. Pomimo prób ożywienia miasteczko nie rozwinęło się. W 1866 roku utraciło prawa miejskie.

W 1964 roku na plebanii w Kosowie Lackim odkryto obraz Ekstaza świętego Franciszka, hiszpańskiego malarza El Greca z XVI wieku[2]. Odkrycia dokonały pracownice Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Izabella Galicka i Hanna Sygietyńska, sporządzające inwentaryzację zabytków[3]. Jedyny w Polsce obraz hiszpańskiego artysty znajduje się w Muzeum Diecezjalnym w Siedlcach.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa siedleckiego.

1 stycznia 2000 r. Kosów odzyskał prawa miejskie.

Nazwa pochodzi od ptaka. Przydomek Lacki od Lachów, w odróżnieniu od położonego za Kosówką Kosowa Ruskiego, zamieszkanego przez Rusinów.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny zbudowany w 1907 roku według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego w miejscu kościoła drewnianego. Znaczna część wyposażenia pochodzi z poprzednich kościołów.
  • Kapliczka przydrożna z XVIII wieku w formie sklepionej niszy w murze otaczającym pozostałości parku podworskiego. W środku figura św. Jana Nepomucena.
  • Kapliczka przydrożna z pierwszej połowy XIX wieku. Czworoboczna, murowana, tynkowana, kryta dwuspadowym daszkiem. W środku ludowa figura Chrystusa Frasobliwego.
  • Barokowo-ludowa rzeźba Trójcy Świętej w postaci Tronu Łaski, znajdująca się w dwudziestowiecznej kapliczce murowanej.

Obiekty turystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • neogotycki kościół parafialny Narodzenia NMP,
  • bożnica żydowska,
  • drewniane budynki mieszkalne,
  • pozostałości parku dworskiego,
  • kopiec poświęcony powstańcom 1863 i II wojny światowej,
  • pomnik poświęcony Józefowi Piłsudskiemu,
  • pomnik ku czci żołnierzy WP i ofiar terroru,
  • rzeka Bug i Nadbużański Park Krajobrazowy,
  • rezerwat leśny Bojarski Grąd
  • teren b. niemieckiego obozu zagłady Treblinka

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  2. Katalog Zabytków Sztuki w Polsce. Tom X - województwo warszawskie, Zeszyt 10 - powiat sokołowski, Warszawa 1965, ss. 6.7
  3. Izabella Galicka, Hanna Sygietyńska: Jak znaleziono obraz? Początki przygody z El Greco. Muzeum Diecezjalne w Siedlcach. [dostęp 2014-03-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce. Tom X - województwo warszawskie, Zeszyt 25- powiat sokołowski pod redakcją Izabelli Galickiej i Hanny Sygietyńskiej, IS PAN, Warszawa 1965
  • Kosów Lacki. Srudia i materiały z dziejów miejscowości. Red. Artur Ziontek przy współpracy Moniki Samuel. Siedlce 2011.
  • Miasto Kosów Lacki.