Kosatkowate (rośliny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy roślin. Zobacz też: ryby kosatkowate.
Kosatkowate
Kosatka kielichowa
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd żabieńcowce
Rodzina kosatkowate
Nazwa systematyczna
Tofieldiaceae Takht.
Bot. Zhurn. (Moscow & Leningrad) 17 (12): 65 (Jan-Jul 1995)
Typ nomenklatoryczny
Tofieldia Huds.
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Kosatkowate (Tofieldiaceae Takht.) – rodzina roślin jednoliściennych z rzędu żabieńcowców. Obejmuje 5 rodzajów, występujących na półkuli północnej (jedynie Isidrogalvia występuje w Ameryce Południowej)[2]. W polskiej florze rodzina reprezentowana jest przez jeden gatunek – kosatkę kielichową (Tofieldia calyculata (L.) Wahlenb.)[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liście
Liście odziomkowe, izobilateralne, zachodzące na siebie u nasady.
Kwiaty
Zebrane w groniaste kwiatostany wyrastające na głąbiku, u nasady otoczone przez niewielkie podkwiatki, niekiedy zrośnięte w kieliszek. Okwiat pojedynczy, o wolnych listkach. Owocolistki częściowo zrośnięte, z osobnymi szyjkami słupka (zrośniętymi tylko u Isidrogalvia).
Owoce
Torebki[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Klad jednoliściennych (monocots), rząd żabieńcowce (Alismatales Dumort.), rodzina kosatkowate (Tofieldiaceae Takht.). Grupa siostrzana dla wszystkich rodzin z rzędu żabieńcowców z wyjątkiem starszej linii rozwojowej obrazkowatych[1].

żabieńcowce

obrazkowate Araceae




kosatkowate Tofieldiaceae






żabiściekowate Hydrocharitaceae



łączniowate Butomaceae





żabieńcowate Alismataceae



limnocharysowate Limnocharitaceae






bagnicowate Scheuchzeriaceae




onowodkowate Aponogetonaceae




świbkowate Juncaginaceae





posidoniowate Posidoniaceae




rupiowate Ruppiaceae



bałwanicowate Cymodoceaceae






zosterowate Zosteraceae



rdestnicowate Potamogetonaceae










Inne systemy

Rodzina kosatkowatych włączana była często do innych rodzin. Dahgren i in. (1985) umieścili ją razem z przedstawicielami Nartheciaceae i Petrosaviaceae w rodzinie melantkowatych (Melanthiaceae). W systemie Takhtajana (1997) włączana jest do rzędu melantkowców (Melanthiales ), zaś Tamura (1998) umieścił ją w rodzinie Petrosaviaceae, razem z Nartheciaceae[1]. W systemie Cronquista rośliny tu współcześnie zaliczane włączone były do szeroko wówczas definiowanej rodziny liliowatych (Liliaceae)[5]. W systemie Reveala (1999) rodzina została umieszczona w rzędzie kosatkowców (Tofieldiales Reveal & Zomlefer)[6].

Podział na rodzaje[7]

Zgodnie z wynikami badań filogenetycznych rodziny rodzaj Pleea jest siostrzany wobec pozostałych, Isodrogalvia dla Harperocallis, a Tofieldia dla Triantha[4]. Niektóre opracowania nie wyróżniają w rodzinie rodzajów Isidrogalvia i Triantha[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-15].
  2. Rafaël Govaerts: World Checklist of Selected Plant Families (ang.). The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2011-01-26].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. 4,0 4,1 Hiroshi Azuma i Hiroshi Tobe. Molecular phylogenetic analyses of Tofieldiaceae (Alismatales): family circumscription and intergeneric relationships. „Journal of Plant Research”. doi:10.1007/s10265-010-0387-5. 
  5. James L. Reveal: Families Placed in Liliaceae by Cronquist (ang.). University of Maryland. [dostęp 2010-06-22].
  6. Crescent Bloom: Tofieldia (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-06-08].
  7. Genera of Tofieldiaceae (ang.). USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network – (GRIN). [dostęp 2010-06-22].