Kostuchna
Na mapach: 50°11′19.85″N 18°59′28.28″E / 50.1888482, 18.9911883
|
|||
 Źródło Marii w Kostuchnie. Początek rowu Malownik. |
|||
| Miasto | Katowice | ||
| Status | dzielnica | ||
| Zespół dzielnic | południowe | ||
| Powierzchnia | 8,59[1] km² | ||
| Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość |
8 233[1] 959[1] os./km² |
||
| Tablice rejestracyjne | SK | ||
Położenie na planie Katowic |
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
Kostuchna (niem. Kostuchna) – dzielnica Katowic w południowym zespole dzielnic. Graniczy ona z dzielnicami Piotrowice-Ochojec, Zarzeczem, Podlesiem, Murckami oraz z miastem Tychy. Ma ona charakter podmiejski, mieszkaniowo-przemysłowa (KWK Murcki). Jej powierzchnia wynosi 8,59 km² a liczba mieszkańców 8 233[1].
Spis treści |
Historia [edytuj]
Nazwa Kostuchna pochodzi od rejonu leśnego, przez który przebiegała droga z Mikołowa przez Podlesie do Krasów, Dziećkowic i dalej do Krakowa. W formie pisanej nazwa Kostuchna pojawia się w rachunkach z dóbr pszczyńskich z lat 1740–1741, gdzie jest mowa o dostawie węgla "z Kotliska w pobliżu Tych w rewirze leśnym Kostuchna".
Osada Kostuchna powstała w XVII w. pomiędzy wsiami Podlesie i Piotrowice, na terenie obfitującym w rudy żelaza. W 1629 r. istniała karczma prowadząca sprzedaż piwa z browarów książęcych. W XVIII w. zaczęli się osiedlać robotnicy leśni i chałupnicy.
W XIX w. Kostuchna była osadą typowo wiejską, część jej mieszkańców znalazła jednak zatrudnienie w pobliskich kopalniach Emanuelssegen (późniejszej Murcki) i Böer (późniejszej Boże Dary). Szybki rozwój tej ostatniej spowodował znaczny wzrost zatrudnienia (w 1913 r. pracowało w niej 1100 robotników) i dalszy napływ ludności do Kostuchny, także pochodzenia niemieckiego. W okresie międzywojennym powstały nowe zakłady przemysłowe (m.in. Fabryka Miazgi Drzewnej i Tektury, fabryka drzewek szczotkowych i wiele innych mniejszych). W 1933 roku w Kostuchnie sławny polski wynalazca Tadeusz Sendzimir zbudował cynkownię stosującą pierwszą w świecie linię technologiczną ciągłego wyżarzania i cynkowania blach stalowych na skalę przemysłową wykorzystującą tzw. proces Sendzimira. Zakład ten po raz pierwszy umożliwiał cynkowanie w sposób który nie generował trujących oparów i wyziewów kwasów. Prezydent Mościcki, który również był wynalazcą i z wykształcenia chemikiem zwiedzając Kostuchnę stwierdził zdziwiony, że "To nie cynkownia, to sanatorium"[2]
W roku 1926 mieszkańcy Kostuchny wpisują się do pamiątkowej[3]"Deklaracji niepodległości" Stanów Zjednoczonych na pamiątkę 150-lecia niepodległości.
2 maja 1921 r. mieszkańcy Kostuchny wyruszyli do III powstania śląskiego z miejsca upamiętnionego tablicą z napisem:
- "Z tego miejsca 2 maja 1921 r.
- 2. kompania 2. batalionu
- 2. pułku pszczyńskiego
- wyruszyła do boju o wolność
- ludu śląskiego spod wiekowego
- zaboru i przyłączenia go do macierzy.
- Na wieczną pamięć
- społeczeństwo m. Kostuchny"
Oryginalny pomnik został zburzony w 1939 r. po wybuchu II wojny światowej. 17 listopada 2002 r. w dniu 80. rocznicy przyłączenia Śląska do Polski przy kościele parafialnym w Kostuchnie odsłonięto odbudowany Pomnik Powstańców Śląskich – mieszkańców Kostuchny. Kształt pomnika i napis: "Na pamiątkę 16 lipca 1922 roku" są zgodne z pierwowzorem. Dodatkowo na pomniku umieszczono imiona i nazwiska 85 powstańców śląskich-mieszkańców Kostuchny[4].
Po II wojnie światowej już w lutym 1945 r. wznowiła pracę kopalnia "Boże Dary", zbudowano także górnicze osiedle domków fińskich. W okresie 1924–1951 Kostuchna należała do gminy Piotrowice, w latach 1951–1954 przyłączona do Katowic.
W 1967 r. uzyskała samodzielność i prawa miejskie. W 1973 r. przyłączono do niej gminę Podlesie i Zarzecze. W latach 1973–1975 miasto było siedzibą gminy Kostuchna. Ponownie włączona do Katowic w 1975 r. (liczyła wtedy blisko 7 tys. mieszkańców).
Urodzeni w Kostuchnie [edytuj]
- Stanisław Kubista – męczennik, błogosławiony
- Kamil Durczok – polski dziennikarz
- Józef Nowara – szablista, reprezentant polski, medalista MŚ, olimpijczyk
- Izabela Karpińska - wokalistka i aktorka stołecznego teatru Studio Buffo w Warszawie
-
Kościół parafialny Trójcy Przenajświętszej w Kostuchnie. Budowę Kościoła zakończono we wrześniu 1995 roku a poświęcenia dokonano 7 października 1995 roku.
-
Fragment mapy Friedricha Christiana von Wrede z II połowy XVIII wieku
-
Kostuchna na mapie z 1827 roku
-
Kopalnia "Murcki", Rejon Boże Dary i hałda w Kostuchnie
Zobacz też [edytuj]
- Pomnik Stanisława Kubisty w Katowicach
- Ulica Armii Krajowej w Katowicach
- Ulica Tadeusza Boya-Żeleńskiego w Katowicach
- Ulica Szarych Szeregów w Katowicach
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Urząd Miasta Katowice: Katowice - Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-06-21].
- ↑ Olgierd Budrewicz "Orzeł na gwiaździstym sztandarze" Interpress, Warszawa 1979
- ↑ Unidentified
- ↑ Parafia Trójcy Przenajświętszej w Kostuchnie
Bibliografia [edytuj]
- Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 133−137. ISBN 83-905115-0-9.
- Olgierd Budrewicz "Orzeł na gwiaździstym sztandarze" Interpress, Warszawa 1979.
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
|||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
