Kosynierzy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Michał Stachowicz, Kosynierzy chłopskiego pospolitego ruszenia z 1794 roku
płk Emilia Plater na czele kosynierów w 1831, obraz Jana Rosena
Polscy kosynierzy w czasie bitwy pod Ostrołęką w 1831 roku

Kosynierzy – zwyczajowe określenie ochotniczych oddziałów wojskowych uzbrojonych w kosy bojowe. Nazwa zazwyczaj odnosi się do okresu insurekcji kościuszkowskiej.

Spis treści

[edytuj] Historia formacji

Bracia generał Jan i Andrzej Slascy, ziemianie z krakowskiego wystawili własnym sumptem liczące 2000 piechurów oddziały chłopskie, których podstawowym wyposażeniem były kosy bojowe. Członków tych oddziałów, tworzących tzw. "milicję krakowską" nazwano wówczas "kosynierami". Oddziały kosynierów wzięły udział w większości bitew insurekcji, a w bitwie pod Racławicami szarża kosynierów na obsługę armat rosyjskich miała dla losów tej bitwy znaczenie rozstrzygające. Na potrzeby szkolenia oraz dowodzenia oddziałami kosynierów opracowany został wówczas podręcznik pt.: Krótka nauka o kosach i pikach, autorstwa Chrystiana Piotra Aignera. Oddziały kosynierów brały udział także w powstaniu listopadowym (bitwa pod Ostrołęką) i powstaniu styczniowym (m.in. w bitwach pod Węgrowem i pod Grochowiskami). W czasie kampanii wrześniowej 1939 powstała jednostka kosynierów gdyńskich.

Raclawice 1794.PNG

[edytuj] Ubiór i uzbrojenie kosyniera

Udział chłopów krakowskich w insurekcji kościuszkowskiej sprawił, że ludowy strój krakowski stał się mundurem wojskowym piechoty złożonej z Krakusów i Kosynierów. Kosynier był ubrany w tradycyjną białą sukmanę spiętą pasem. Na ramiona zarzucał brązową gunię, na głowę wkładał czerwoną rogatywkę lub tyniecką magierkę, na nogi – buty z cholewami. W ręce natomiast miał kosę nabitą na sztorc, a za pasem zatkniętą – siekierę.

[edytuj] Ciekawostki

  • Kosynierzy pojawiali się także podczas powstań chłopskich w Słowenii.

[edytuj] Zobacz też

Commons in image icon.svg
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach