Kosznajderia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Kosznajderia (niem. Koschneiderei) – tereny położone w trójkącie ChojniceTucholaKamień Krajeński zasiedlone w XIV-XV w. przez ludność niemiecką wyznania rzymskokatolickiego, sprowadzoną głównie z okolic Osnabrück.

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Joseph Rink: Kosznajderia 1926

Nazwa Kosznajderia prawdopodobnie pochodzi od nazwiska Kossniewski. Był to urzędnik starostwa tucholskiego, opiekujący się tymi terenami od 1484 roku. Inne wyjaśnienia:

  • od niemieckiego słowa kouzen, czyli paplać. Jako ludzie mówiący inaczej – językiem dolnoniemieckim Kosznajdrzy tak mieli zostać nazwani przez swoich najbliższych sąsiadów władających średnio – i wysokoniemieckim;
  • ze zbitki polskich słów kosa i żniwiarz, gdyż właśnie w oczach polskich sąsiadów osiedleńcy z dolnych Niemiec poświęcali się całkowicie pracy na roli;

Nazwiska potomków społeczności kosznajderskiej[edytuj | edytuj kod]

Panske, Senske, Rink, Renk, Pankau, Rosentreter, Kuchenbecker, Schwemin, Semrau, Latzke[a][1], Janowitz[b][1], Wollschleger (linia szlacheckiej rodziny Wollschleger vel Wolszlagier), Sawatzki[c][1], Patzke, Riesopp, Behrendt, Musolf, Nelke, Weiland, Papenfuss, Gersch, Schreiber, Thiede, Behnke, Brauer, Gatz, Hoppe, Scheffler, Schwanitz, Warnke, Prill, Ruhnke, Rhode, Theus, Schmelter, Folleher, Ortmann.

Znani ludzie wywodzący się ze społeczności kosznajderskiej[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Latzke – zniemczona forma nazwiska Łącki. Rodzina szlachecka kaszubska herbu Korzbok wywodząca się z miejscowości Łąkie. Jedna linia tej rodziny, straciwszy majątek, wżeniła się w Kosznajdrów i w pełni zasymilowała)
  2. Janowitz – zniemczona forma nazwiska Janowicz vel Janewicz, rodziny pomorskiej o szlacheckim rodowodzie, która się w pełni zasymilowała z Kosznajdrami
  3. Sawatzki – zniemczona forma nazwiska Zawadzki szlacheckiej rodziny kaszubskiej herbu Zawadzki wywodzącej się z miejscowości Zawada parafia Przechlewo. Jedna linia tej rodziny,uzyskawszy przywilej na 3 włoki ziemi lemańskiej w Lichnowach, w pełni zasymilowała się z Kosznajdrami, odbiorcą przywileju z roku 1765 był Maciej Zawadzki

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Paul Panske, Die Koschnaiderei Familien

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Joseph Rink, Die Geschichte der Koschneiderei. Ihre Bevölkerung im Jahre 1772 und Ende 1919 nebst einem Anhang "Neues zu den Orts- und Flurnamen der Koschneiderei". Danzig 1932, Danziger Verlags-Gesellschaft. 4°, s. 204. Quellen und Darstellungen zur Geschichte Westpreussens. Bd 16.
  • Włodzimierz Jastrzębski, Kosznajderia – kraina i ludzie między Chojnicami a Tucholą (XV-XX w.), Bydgoszcz-Tuchola 2003.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]