Koty (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koty
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat tarnogórski
Gmina Tworóg
Sołectwo Koty
Liczba ludności (2008) 853
Strefa numeracyjna (+48) 032
Tablice rejestracyjne STA
SIMC 0223303
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Koty
Koty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Koty
Koty
Ziemia 50°33′04″N 18°42′04″E/50,551111 18,701111

Koty (dawniej także Kot, niem. Kotten, Kottenlust[1]) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Koty, otoczone wokół lasem sosnowym, położone są w pobliżu drogi krajowej nr 11, przy drodze powiatowej z Tworoga do Krupskiego Młyna. Przez miejscowość przepływa rzeka Stoła, do której wpływają tutaj Bielawa, Blaszynówka oraz Dębnica.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości wywodzi się od nazwiska kuźnika Kota, który miał tu przy rzece Stole prowadzić swój zakład kuźniczy. Walenty Roździeński w swoim poemacie Officina ferraria z początku XVII w. pisze "Kotowska kuźnica" oraz "u Kota".

Pierwonta polska nazwa miejscowości brzmiała Kot, z czasem przekształciła się w Koty. W czasach pruskich miejscowość nazywała się Kotten, a od końca XIX w., po połączeniu z sąsiednią wsią Wesoła, Kottenlust[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Koty wyrosły jako osada przy kuźnicy żelaza funkcjonującej tutaj już w 1530 r[2]. Stanowiły część dóbr tworoskich od czasu utworzenia tychże w 1660 r. i pozostawały prywatną własnością panów Tworoga do 1945 r. Miejscowy zakład hutniczy w różnej formie funkcjonował tutaj do połowy XIX w.

Na początku Koty leżały w granicach księstwa opolsko-raciborskiego, będącego częścią Monarchii Habsburgów. Od 1742 r. przynależały do Królestwa Prus, a od 1918 r. do Rzeszy Niemieckiej. Mimo, że podczas plebiscytu górnośląskiego zdecydowana większość mieszkańców wsi głosowała za przyłączeniem do Polski, Koty znalazły się w granicach ówczesnego państwa polskiego dopiero po II wojnie światowej.

Parafię Koty z kaplicami filialnymi w Tworogu i Potępie ustanowiono w 1687 r. staraniem hrabiego Jana Franciszka Verdugo, owcześnego właściciela dóbr tworoskich[2]. Istniejący wtedy drewniany kościół był do tamtej pory filią parafii wielowiejskiej. Stojący tu obecnie i wpisany do rejestru zabytków murowany kościół wzniesiono w stylu barokowym w latach 1714-1715, a jego fundatorami byli Jan Leopold oraz Zygfryd Verdugo, synowie hrabiego Jana Franciszka. Krótko potem to Koty stały się filią parafii w Tworogu, by ponownie stać się samodzielną parafią w XX w.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Schlesien: Kreis Tost-Gleiwitz: Ortsliste
  2. 2,0 2,1 Johannes Chrząszcz: Geschichte der Städte Peiskretscham und Tost sowie des Toster Kreises in Ober-Schlesien, Peiskretscham 1900, s 269.