Kowale (powiat gdański)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kowale
Kowale
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat gdański
Gmina Kolbudy
Liczba ludności (2012) 2915
Strefa numeracyjna (+48) 58
Kod pocztowy 80-180
Tablice rejestracyjne GDA
SIMC 0163989
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Kowale
Kowale
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kowale
Kowale
Ziemia 54°18′34″N 18°33′42″E/54,309444 18,561667Na mapach: 54°18′34″N 18°33′42″E/54,309444 18,561667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Kowale (kaszb. Kòwôle lub też Kòwôlewò, niem. Kowall)[1] – duża wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Kolbudy przy drodze wojewódzkiej nr 221. W pobliżu Kowali znajduje się węzeł drogowy w ciągu obwodnicy trójmiejskiej S6. Transport publiczny jest obsługiwany przez komunikację miejską Gdańska.

Północny fragment wsi stanowi jednostkę terytorialną Gdańska (zob. Kowale).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś placowa; w okresie średniowiecza Kowale były prawdopodobnie wsią służebną miasta Gdańska, zamieszkałą przez kowali (rzemieślników). Pierwsze wzmianki o Kowalach – w tym czasie wsi krzyżackiej – pochodzą z 1378[2], przy dzierżawie młyna w Bielkowie Mikołajowi Ulrichowi (dzierżawa obejmowała również prawo przemiału zboża z Kowali i innych okolicznych wsi). Wieś była często niszczona w wojnach i oblężeniach. W 1454 należała do terytorium miasta Gdańska[3].

Po 1772 Kowale zostały odłączone od Gdańska. Pod koniec XIX wieku Kowale były wsią włościańską, leżącą na bitym trakcie kościersko-gdańskim. W tym okresie mieszkało w Kowalach 152 ewangelików, 135 katolików, 7 gburów i 1 zagrodnik. Wieś należała do parafii w Świętym Wojciechu, szkoły w Bąkowie, a poczty w Gdańsku[3].

Kowale, osiedle Olimp
Centrum Kowale

W roku 1942 dokonano zmiany niemieckiej nazwy Kowall na Schmiede[4]. W latach 1945-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gdańskiego.

Na obszarze Kowali od końca lat 90. XX wieku powstały nowe osiedla mieszkaniowe, m. in. osiedle Olimp. W latach 1994 – 1995 w Kowalach wybudowano kaplicę pod wezwaniem świętej Faustyny. 24 lipca 2000 r. utworzono na terenie wsi parafię pod wezwaniem świętej Kingi. 18 września 2006 r. rozpoczęto budowę kościoła, w którym od 20 maja 2012 r. są regularnie odprawiane msze św.[5]

7 grudnia 2012 zostało oficjalnie otwarte Centrum Kowale[6] (około 6200 powierzchni handlowej, usługowej i biurowej[7]).

Aktualnie trwają przygotowania do budowy na terenie miejscowości wspólnej szkoły z basenem dla ok. 700 dzieci z gmin Kolbudy, Pruszcz Gdański oraz Gdańska, która znajdzie się w rejonie skrzyżowania ulic Heliosa i Apollina. Projekt budowlany ma być adaptacją budowanej przez Gdańsk szkoły w dzielnicy Kokoszki. Spodziewany termin zakończenia inwestycji to rok 2018[8].

Przypisy

  1. Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3)
  2. Jerzy Samp, Opowieść o Kowalach
  3. 3,0 3,1 Historia wsi Kowale
  4. Maciej Stąporek "Porównaj Trójmiasto dzisiejsze i przedwojenne"
  5. Parafia Kowale
  6. Kolejne centrum handlowe otwarte. Inne niż wszystkie. trojmiasto.gazeta.pl, 7 grudnia 2012.
  7. O centrum. centrumkowale.pl.
  8. E. Oleksy, A. Cymanowska "Bliżej szkoły trzech gmin", Dziennik Bałtycki - Echo Pruszcza 11 lipca 2014

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]