Kowalewo Pomorskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kowalewo Pomorskie
Fragment murów miejskich
Fragment murów miejskich
Herb
Herb Kowalewa Pomorskiego
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat golubsko-dobrzyński
Gmina Kowalewo Pomorskie
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1275 r.
Burmistrz Andrzej Grabowski
Powierzchnia 4,45 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

4115
917 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 56
Kod pocztowy 87-410
Tablice rejestracyjne CGD
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Kowalewo Pomorskie
Kowalewo Pomorskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kowalewo Pomorskie
Kowalewo Pomorskie
Ziemia 53°09′17″N 18°53′50″E/53,154722 18,897222Na mapach: 53°09′17″N 18°53′50″E/53,154722 18,897222
TERC
(TERYT)
6040605044
Urząd miejski
plac Wolności 1
87-410 Kowalewo Pomorskie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Kowalewo Pomorskie w Wikisłowniku
Strona internetowa
Rynek

Kowalewo Pomorskie (niem. Schönsee) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kowalewo Pomorskie. Położone na Pojezierzu Chełmińsko-Dobrzyńskim, nad Strugą Młyńską. Miasteczko oddalone ok. 25 km od Torunia, przy drodze krajowej nr 15 i drodze wojewódzkiej nr 554.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 4115 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 4,45 km²[2].

Kowalewo Pomorskie leży w południowej części Pojezierza Chełmińskiego[3]. Przez miasto przepływa Struga Młyńska.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. toruńskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początkowo gród darowany biskupowi Chrystianowi przez Konrada I mazowieckiego, od 1231 należał do Krzyżaków, którzy w latach 1277–1303 na wąskim przesmyku między 2 jeziorami (dziś nieistniejącymi) wybudowali tu kamienno-ceglany zamek. Zamek ten znajdował się na zachód od kościoła, na wzgórzu, na którym obecnie (od 1911 r.) znajduje się wieża ciśnień. Prawa miejskie od 1275.

Było siedzibą komturii kowalewskiej. W 1330 miasto bezskutecznie oblegane było przez wojska Władysława Łokietka[4].

W 1410 r. w bitwie pod Grunwaldem poległ komtur kowalewski Nicolaus von Vitz, dlatego też Polacy nie mieli kłopotów z zajęciem Kowalewa, które przypadło podkanclerzemu koronnemu Mikołajowi Trąbie. W ramach wojny golubskiej 1422 r., gdy w okolicy pojawiły się wojska Jagiełły, Krzyżacy sami spalili miasto, natomiast zamek wytrzymał oblężenie. W 1466 r. w wyniku pokoju toruńskiego Kowalewo powróciło do Polski, stając się siedzibą starostwa grodowego. 5 października 1716 doszło do bitwy pod Kowalewem słynnej z powodu ostatniej w dziejach szarży husarii.[potrzebne źródło] W latach 1772-1920 w zaborze pruskim, w latach 1833-1929 pozbawione praw miejskich.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • pozostałości zamku krzyżackiego z lat 1280-1290, rozbudowanego w XIV w. i zniszczonego w czasie wojen szwedzkich; ruiny zamku zostały rozebrane w drugiej połowie XIX w., a na miejscu dawnej wieży strażniczej zbudowano wieżę wodną; zachowały się fragmenty gdaniska przy ul. Strażackiej i fundamenty czworobocznego budynku, a także część kamiennych murów opasających wzgórze zamkowe.

Zamek posiadał ośmiokątną wieżę główną (stołp) i cztery narożne, otoczony był murami i fosą zasilaną z 2 nieistniejących już jezior, które dały nazwę miastu (niem. Schönsee = „piękne jezioro”).

  • gotycki kościół św. Mikołaja zbudowany w l. 1286-1300, przebudowany w XVII-XVIII w., z XVI-wieczną polichromią i wyposażeniem renesansowym, barokowym i rokokowym.
  • fragmenty murów miejskich z XIV w. z okrągłą basztą murowaną z kamienia i cegły
  • zajazd z 1912 przy pl. Wolności 1, obecnie Urząd Miejski
  • w pobliżu Kowalewa, nad jeziorem Oszczywilk, pozostałość osady (tzw. Górka Szwedzka)

Według rejestru zabytków NID[5] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół par. pw. św. Mikołaja, XIV/XV, nr rej.: A/365 z 19.03.1930
  • ruiny zamku, 1280-1300, nr rej.: A/150/66 z 18.10.1934
  • mury miejskie, XIV, nr rej.: A/145/63 z 18.10.1934
  • zajazd, ob. UM, pl. Wolności 1, 1912, nr rej.: A/678 z 3.06.1996

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
  3. Jerzy Kondracki, Andrzej Richling: Atlas Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, 1994.
  4. Kowalewo Pomorskie w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r. s. 509-511.
  5. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo kujawsko-pomorskie. [dostęp 24 września 2008].
  6. http://www.pttk.torun.pl/TO-1998z.html [dostęp 10 lutego 2010].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]