Kowaliki (ptaki)
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kowalikowate)
| Kowaliki | |
| Sittidae[1] | |
| Lesson, 1828 | |
 Kowalik karoliński (Sitta carolinensis) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Podrząd | śpiewające |
| Rodzina | kowaliki |
| Rodzaje | |
|
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Kowaliki, kowalikowate (Sittidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca około 30 gatunków małych ptaków. Występują na półkuli północnej, przede wszystkim w lasach, kilka gatunków przystosowało się do życia w środowiskach skalistych. W Polsce występuje kowalik zwyczajny i pomurnik (zaliczany czasem do odrębnej rodziny).
Spis treści |
Cechy charakterystyczne [edytuj]
Unikalną cechą kowalikowatych jest ich zdolność do utrzymywania się na pniach drzew głową w dół, większość potrafi się w tej pozycji sprawnie poruszać. Inne ptaki, często poruszające się po pniach drzew, takie jak dzięcioły i pełzacze, ustawione są zawsze głową do góry. Kowaliki są do siebie bardzo podobne pod względem wielkości, wyglądu i zwyczajów. Są ptakami wszystkożernymi, zjadają chętnie owady, ich larwy, orzechy i nasiona, które chowają w szczelinach kory[3].
Systematyka [edytuj]
Do rodziny należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami[4][5][6]:
- Rodzaj: Sitta
- kowalik zwyczajny (Sitta europaea)
- kowalik białoczelny (Sitta arctica) – takson wyodrębniony ostatnio z S. europaea[7][8].
- kowalik tybetański (Sitta nagaensis)
- kowalik kaszmirski (Sitta cashmirensis)
- kowalik kasztanowaty (Sitta castanea)
- kowalik cynamonowy (Sitta cinnamoventris) – takson wyodrębniony ostatnio z S. castanea[9][10].
- kowalik indochiński (Sitta neglecta) – takson wyodrębniony ostatnio z S. castanea[9][11].
- kowalik himalajski (Sitta himalayensis)
- kowalik białobrewy (Sitta victoriae)
- kowalik mały (Sitta pygmaea)
- kowalik malutki (Sitta pusilla)
- kowalik korsykański (Sitta whiteheadi)
- kowalik algierski (Sitta ledanti)
- kowalik turecki (Sitta krueperi)
- kowalik skromny (Sitta yunnanensis)
- kowalik czarnogłowy (Sitta canadensis)
- kowalik płowy (Sitta villosa)
- kowalik białolicy (Sitta leucopsis)
- kowalik Przewalskiego (Sitta przewalskii) – takson wyodrębniony ostatnio z S. leucopsis[9][12][13].
- kowalik karoliński (Sitta carolinensis)
- kowalik skalny (Sitta neumayer)
- kowalik duży (Sitta tephronota)
- kowalik krasnodzioby (Sitta frontalis)
- kowalik żółtodzioby (Sitta solangiae)
- kowalik liliowy (Sitta oenochlamys)
- kowalik okularowy (Sitta azurea)
- kowalik wielki (Sitta magna)
- kowalik wspaniały (Sitta formosa)
Część systematyków pozostawia w kowalikowatych rodzaj Tichodroma[1]:
- Rodzaj: Tichodroma
- pomurnik (Tichodroma muraria)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Sittidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Sitta. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2012-11-03]
- ↑ Kruszewicz, 2006
- ↑ Frank Gill, David Donsker: Family Sittidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.2. [dostęp 2012-11-03].
- ↑ Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Sittidae Lesson, 1828 - kowaliki - Nuthatches. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2012-11-03].
- ↑ John H. Boyd III: Sittidae: Nuthatches (ang.). W: Aves—A Taxonomy in Flux 2.5 Introduction [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2012-11-03].
- ↑ Y. Red’kin, M. Konovalova. Systematic notes on Asian birds. 63. The eastern Asiatic races of Sitta europaea Linnaeus, 1758. „Zoologische Verhandelingen”. 80 (5), s. 241-261, 2006 (ang.).
- ↑ Robert M. Zink, Sergei V. Drovetski, Sievert Rohwer. Selective neutrality of mitochondrial ND2 sequences, phylogeography and species limits in Sitta europaea. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 40 (3), s. 679-686, 2006. doi:10.1016/j.ympev.2005.11.002 (ang.).
- ↑ 9,0 9,1 9,2 Pamela C. Rasmussen, John C. Anderton: Birds of South Asia: The Ripley Guide. Cz. 2. Waszyngton i Barcelona: Smithsonian Inst. and Lynx Edicions, 2005. ISBN 8487334679. (ang.)
- ↑ Simon Harrap: Family Sittidae (Nuthatches). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, David A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 13: Penduline-tits to Shrikes. Barcelona: Lynx Edicions, 2008, s. 129. ISBN 84-96553-45-0. (ang.)
- ↑ Josep del Hoyo, Andrew Elliott, David A. Christie: Handbook of the Birds of the World. s. 130.
- ↑ Josep del Hoyo, Andrew Elliott, David A. Christie: Handbook of the Birds of the World. s. 139.
- ↑ Johen Martens, Dieter Thomas Tietze, Martin Päckert. Phylogeny, biodiversity, and species limits of passerine birds in the Sino-Himalayan regiona critical review. „Ornithological Monographs”. 70 (1), s. 64-94, 2012. doi:10.1525/om.2011.70.1.64 (ang.).
Bibliografia [edytuj]
- Andrzej Kruszewicz: Ptaki Polski. 2, Wróblowe - ptaki śpiewające. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 83-7073-455-3.
- Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
Linki zewnętrzne [edytuj]
