Koza biała uszlachetniona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Koza biała uszlachetniona (polska biała uszlachetniona) – rasa kozy domowej charakteryzująca się krótkim, połyskującym, przylegającym do skóry włosem o białym umaszczeniu, a także wydatnym wymieniem o zazwyczaj kulistym kształcie. Zaliczana do typu wszechstronnie użytkowego. Została wyhodowana w Polsce w połowie XX wieku z białych kóz lokalnych uszlachetnionych kozłami ras saaneńskiej, czeskiej białej krótkowłosej i białej szlachetnej niemieckiej[1]. Jej hodowla rozpoczęła się najwcześniej w województwie opolskim[2]. Wraz z kozą barwną uszlachetnioną jest najpopularniejszą w Polsce rasą kóz.

Wygląd bardzo podobny do kóz rasy saaneńskiej. Głowa o prostym profilu, średniej długości, stosunkowo szeroka. Uszy ustawione do góry i skierowane do przodu. Ciało pokryte krótką i lśniącą sierścią[3]. Wśród przedstawicieli obojga płci występują zarówno osobniki rogate, jak i bezrogie. U niektórych kóz tej rasy spotykane są dwa tzw. dzwonki na szyi oraz broda na żuchwie[2].

Wydajność mleka w okresie laktacji wynosi średnio od 650 do 1000 kg (maksymalnie 1400 kg[1]). Zawartość tłuszczu w mleku 3,3–3,8%, a białka 2,8–3,0%. Mleko kóz tej rasy zawiera mniej cholesterolu i więcej składników mineralnych (Ca, P, Mg) niż mleko kóz barwnych uszlachetnionych[4].

Kozy tej rasy osiągają plenność 160–180%. Masa ciała kóz w wieku 3 lat wynosi 45–65 kg, a kozłów (w wieku 2 lat) 60–100 kg[2]. Wysokość w kłębie sięga 70 cm u samic i 80 cm u samców[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 J. Kaba, E. Bagnicka: Chów i hodowla kóz w Polsce. [dostęp 22 marca 2013].
  2. 2,0 2,1 2,2 Rasy zwierząt gospodarskich. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 124. ISBN 978-83-01-16664-9.
  3. Tadeusz Szulc (red.): Chów i hodowla zwierząt. Wyd. 2. Wrocław: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, 2013, s. 662. ISBN 978-83-7717-148-6.
  4. Henryka Bernacka. Analiza produkcyjności kóz ras białej i barwnej uszlachetnionej oraz jakości ich mleka. „Rozprawy”. 127, 2008. Wydawnictwa Uczelniane Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego.  (pdf)