Król Polski
.jpg&filetimestamp=20060525225654)
Król Polski (łac. rex Poloniae) – tytuł monarszy koronowanych władców Królestwa Polskiego.
Pierwszym królem Polski był Bolesław I Chrobry, koronowany w 1025. Tytuł królewski stał się związany na stałe z osobą polskiego monarchy od 1320 aż do likwidacji państwa polskiego w 1795. W okresie zaborów był używany od 1815 przez carów Rosji, będących zarazem władcami Królestwa Polskiego.
Od zawarcia unii lubelskiej (1569) każdy nowo koronowany król Polski automatycznie zostawał władcą Litwy i nigdy nie był podnoszony na Wielkie Księstwo Litewskie[1].
Koronacje królów Polski odbywały się do 1300 w archikatedrze Wniebowzięcia NMP w Gnieźnie, od 1320 w archikatedrze św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie, w 1705 i 1764 odbyły się w kolegiacie św. Jana Chrzciciela w Warszawie.
W 1795 polskie insygnia koronacyjne przechowywane w Skarbcu Koronnym na Wawelu zostały na rozkaz Fryderyka Wilhelma II Pruskiego zrabowane i potajemnie wywiezione do Berlina, skąd w 1809 na rozkaz Fryderyka Wilhelma III Pruskiego przewieziono je do Królewca, gdzie w 1811 zostały rozbite i przetopione.
Spis treści |
[edytuj] Piastowie (I)
- 1025-1025 – Bolesław I Chrobry
- 1025-1031 – Mieszko II (od 1032 roku książę)
- 1034-1038 - Bolesław Zapomniany (postać półlegendarna, historyczność sporna)
- 1076-1079 – Bolesław II Szczodry
- 1085-1092 – Wratysław II (Przemyślidzi), wg kronikarza Kosmasa tytularny król Polski, informacja kwestionowana przez literaturę naukową
- 1295-1296 – Przemysł II
[edytuj] Przemyślidzi
- 1300-1305 – Wacław II – unia personalna z Czechami
- 1305-1306 – Wacław III (nie zdążył się koronować, podano daty panowania) – unia personalna z Czechami
- 1306 i 1307-1310 – Henryk Karyncki (Wittelsbachowie), tytularny król Polski
- 1306-1307 – Rudolf III Habsburg (Habsburgowie), tytularny król Polski
- 1310-1335 – Jan Luksemburski (Luksemburgowie), tytularny król Polski
[edytuj] Piastowie (II)
- 1320-1333 – Władysław I Łokietek
- 1333-1370 – Kazimierz III Wielki
[edytuj] Andegawenowie
- 1370-1382 – Ludwik Węgierski – unia personalna z Węgrami
- 1384-1399 – Jadwiga Andegaweńska
[edytuj] Jagiellonowie
- 1386-1434 – Władysław II Jagiełło – unia personalna z Litwą
- 1434-1444 – Władysław III Warneńczyk – unia personalna z Węgrami
- 1447-1492 – Kazimierz IV Jagiellończyk – unia personalna z Litwą
- 1492-1501 – Jan Olbracht
- 1501-1506 – Aleksander Jagiellończyk – unia personalna z Litwą
- 1506-1548 – Zygmunt I Stary – unia personalna z Litwą
- 1530-1572 – Zygmunt II August – unia personalna z Litwą[2]
[edytuj] Królowie elekcyjni
- 1574-1575 – Henryk Walezy (Walezjusze)
- 1575-1596 – Anna Jagiellonka
- 1576-1586 – Stefan Batory – unia personalna z Siedmiogrodem
- 1587-1632 – Zygmunt III Waza (Wazowie) – unia personalna ze Szwecją
- 1632-1648 – Władysław IV Waza (Wazowie)
- 1648-1668 – Jan II Kazimierz Waza (Wazowie) (abdykował)
- 1669-1673 – Michał Korybut Wiśniowiecki
- 1674-1696 – Jan III Sobieski (Sobiescy)
- 1697-1706 – August II Mocny (Wettynowie) – unia personalna z Saksonią (abdykował)
- 1704-1709 – Stanisław Leszczyński
- 1709-1733 – August II Mocny (Wettynowie) (ponownie) – unia personalna z Saksonią
- 1733-1736 – Stanisław Leszczyński (ponownie)
- 1734-1763 – August III Sas (Wettynowie) – unia personalna z Saksonią
- 1764-1795 – Stanisław August Poniatowski (abdykował)
[edytuj] Okres zaborów
Podczas zaborów 1795-1815 nie używano tytułu króla Polski.
W latach 1815-1830 Królestwo Polskie było w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, cesarze rosyjscy nosili tytuł króla Polski i byli zobowiązani do koronacji w Warszawie.
- 1815-1825 – Aleksander II Romanow (w Rosji Aleksander I)
- 1825-1831 – Mikołaj I Romanow – ostatni koronowany król Polski, w 1831 roku zdetronizowany przez Sejm Polski. Kwestia legalności aktu detronizacji z punktu widzenia ówczesnej Konstytucji jest sporna.
W latach 1831-1917 tytuł Króla Polski był jednym z wielu tytułów władczych Romanowów. Utworzona w 1917 roku Rada Regencyjna miała sprawować władzę tymczasową do czasu wprowadzenia na tron nowego władcy, co w istocie nigdy nie nastąpiło. W 1918 roku Polska przyjęła ustrój republikański.
[edytuj] Królowie Polski do roku 1795 – diagram
 |
 |
 |
[edytuj] Zobacz też
- Władcy Litwy
- Władcy Polski
- Interrex (Polska)
- sukcesja tronu w Polsce
- polscy samozwańcy
- polskie królowe
- monarchizm
Przypisy
- ↑ Jerzy Ochmański: Historia Litwy. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1990, s. 128. ISBN 83-04-03107-8.
- ↑ Obrany królem Polski w 1529 r. wieku 9 lat, koronowany vivente rege w 1530 r.
