Królestwo Kongo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wene wa Kongo
Królestwo Kongo
Położenie
Stolica M'banza-Kongo
d. São Salvador[1]
Zależne od Portugalia (od 1857)
Data powstania 1390
Obalenie króla Przez Portugalię
1914
Mapa
w roku 1711

Królestwo Kongo – państwo historyczne w Afryce. Powstało w XIV wieku w dolnym biegu rzeki Kongo. Szczyt rozwoju osiągnęło w XV-XVI wieku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Królestwo Kongo powstało prawdopodobnie w 1390[2] roku, choć wedle tradycji jego początki sięgać mają około 1300 roku[3]. Granice jego wyznaczały:

Pierwszym wodzem miał być Lukeni (zwany także Ntinu, Wene i Nimi) z ludu Bakongo. Jeszcze za jego życia podbite zostały dotychczasowe wodzostwa, a z czasem także podporządkowane zostały okoliczne państwa: Loango, Kakongo, Ngoyo i Ndongo[3][5]. W 1482 do Konga przybył portugalski odkrywca Diogo Cao, jako pierwszy Europejczyk[6]. 3 maja 1491 roku władca Konga, Nzinga-a-Nkwu, przyjął chrześcijaństwo (odtąd znany jest jako Jan I)[3][7]. Państwo nawiązało kontakty dyplomatyczne z Watykanem i Portugalią. Rozwój niewolnictwa, konflikty między władcami, prowincjonalnymi naczelnikami i Portugalczykami doprowadziły w XVI wieku do upadku państwa. W latach 60. XVI wieku kraj został spustoszony przez najazd ludów Dżaga (Jaga) i Bateke. Najeźdźcy odparci zostali dopiero z pomocą Portugalczyków w latach 1571-1572, co spowodowało popadnięcie kraju w zależność od nich. W 1596 w stolicy Konga zwanej San Salvador (przed chrystianizacją kraju i współcześnie – M'banza-Kongo) powstało samodzielne biskupstwo[3]. W latach 1641–1647 tereny te penetrowali Holendrzy[8]. Pod koniec XVII wieku wybuchła krwawa wojna domowa, a kraj dodatkowo pustoszyły epidemie i klęska głodu. Mimo to próba podboju Kongo przez Portugalczyków zakończyła się ich klęską 17 października 1670 w bitwie pod Kitombo. W XVIII wieku kraj wzmocnił nieco król Pedro IV jednak kolejne konflikty wewnętrzne osłabiły kraj, który w drugiej połowie XIX wieku ograniczał się w zasadzie tylko do centralnej prowincji Mpemba[3]. W 1914 roku zostało ono przekształcone w portugalską kolonię.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Państwo czerpało duże zyski ze sprzedaży niewolników. Szacuje się, że z dzisiejszej Angoli do Brazylii, Kuby i Dominikany wywieziono około 4 mln Afrykańczyków[9].

Przypisy

  1. Lech Ratajski, Edward Szymański: Kongo Kinszasa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1967. (pol.)
  2. Tshilemale Mukenge: Culture and Customs of the Congo. 2001. ISBN 978-0313314858. (ang.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Zdzisława Otałęga (red.): Encyklopedia historyczna świata. T. XII. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2002, s. 395-397. ISBN 83-85909-48-6.
  4. Historia (pol.). Witamy w Angoli. [dostęp 23 marca 2013].
  5. Tadeusz M. Pasierbiński: Kongo – nie tylko tam-tamy. Iskry, 1970. (pol.)
  6. Kongo (Demokr. Rep. Kongo) (pol.). stosunkimiedzynarodowe.info, 23 sierpnia 2007. [dostęp 23 marca 2013].
  7. Konga, Demokratyczna Republika. Historia (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 23 marca 2013].
  8. Ben Cahoon: Angola Traditional states (ang.). WorldStatesmen.org. [dostęp 23 marca 2013].
  9. Ryszard Kapuściński: Jeszcze dzień życia. Warszawa: Czytelnik, 2007, s. 128–132. ISBN 978-83-07-03108-8. (pol.)