Królestwo Libii
| المملكة الليبية Zjednoczone Królestwo Libii |
||||
|
||||
|
||||
| Hymn: ليبيا ليبيا ليبيا (Libia, Libia, Libia) |
||||
| Język urzędowy | język arabski | |||
| Stolica | Bengazi, Trypolis i Al-Bajda | |||
| Ustrój polityczny | monarchia | |||
| Ostatnia głowa państwa | król Libii Idris I (ostatni) | |||
| Status terytorium | monarchia | |||
| Ostatni szef rządu | premier Wanis al-Qaddafi (ostatni) | |||
| Powierzchnia • całkowita |
1 759 530 km² |
|||
| Liczba ludności (1954) • całkowita • gęstość zaludnienia |
1 091 830 0,62 osób/km² |
|||
| Jednostka monetarna | Funt libijski | |||
| Deklaracja niepodległości | Francji i Wielkiej Brytanii 24 grudnia 1951 |
|||
| Obalenie monarchii i utworzenie republiki | Muammar al-Kaddafi 1 września 1969 |
|||
| Religia dominująca | islam | |||
 |
||||
Królestwo Libii − państwo w Afryce, istniejące w latach 1951-1969 na terenie obecnej Republiki Libii.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Przed II wojną światową Libia była włoską kolonią, jednak w roku 1943 armia włoska zmuszona była opuścić Libię, która dostała się pod okupację aliancką. Formalnie Libia znalazła się pod kontrolą Wielkiej Brytanii i Francji w 1947 gdy Włochy oficjalnie zrzekły się tego terytorium. Dwa państwa dokonały podziału odpowiedzialności za poszczególne części Libii, Brytyjczycy objęli władzę w Trypolitanii i Cyrenajce, zaś Francuzi przejęli Fazzan. Dnia 21 listopada 1949 roku Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych wydało rezolucję o konieczności nadania Libii niepodległości przed początkiem roku 1952.
Idris, emir Trypolitanii i Cyrenajki reprezentował Libię w czasie negocjacji z Narodami Zjednoczonymi i 24 grudnia 1951 roki ogłosił deklarację niepodległości Zjednoczonego Królestwa Libii, złożonej z Cyrenajki, Trypolitanii i Fazzanu. Idris został królem nowopowstałego państwa. Każda z trzech części składowych państwa otrzymała autonomię.
28 marca 1953 roku Libia dołączyła do Ligi Arabskiej. Nowe państwo miało ogromne problemy z kadrą zarządzającą, bowiem Włosi w czasach kolonialnych nie edukowali miejscowych, wszystkie stanowiska obsadzane były przez Włochów. Włosi, zarówno przybyli z metropolii, jak i urodzeni w Libii byli właścicielami większości najlepszych gruntów w kraju, a także mieli faktyczny monopol na wykształcenie. Z powodu tych trudności Brytyjczycy prowadzili początkowo znaczną część administracji. W 1955 roku rozpoczęto poszukiwania złóż ropy naftowej, pierwsze pole odkryto w 1959 roku, zaś wydobycie ruszyło w kolejne cztery lata później. Wydobycie ropy stało się jednym z filarów libijskiej gospodarki.
25 kwietnia 1963 zniesiono federalny ustrój kraju, a także zmieniono nazwę kraju na Królestwo Libii.
Monarchia została obalona 1 września 1969 roku przez grupę oficerów, kierowanych przez Muammara Kadafiego. Król, który przebywał na leczeniu w Turcji nie powrócił już do kraju i do śmierci w 1983 przebywał na wygnaniu w Egipcie. Zamachowcy proklamowali utworzenie Libijskiej Republiki Arabskiej.
Włosi w Libii [edytuj]
| Rok | Włosi | Udział | Populacja | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| 1936 | 112.600 | 13,26% | 848.600 | Enciclopedia Geografica Mondiale K-Z, De Agostini,1996 |
| 1939 | 108.419 | 12,37% | 876.563 | Guida Breve d'Italia Vol. III, C.T.I., 1939 |
| 1962 | 35.000 | 2,1% | 1.681.739 | Enciclopedia Motta, Vol. VIII, Motta Editore, 1969 |
| 1982 | 1.500 | 0,05% | 2.856.000 | Atlante Geografico Universale, Fabbri Editori, 1988 |
| 2004 | 22.530 | 0,4% | 5.631.585 | L'Aménagement Linguistique dans le Monde |
Przez cały okres obecności kolonialnej Włosi osiedlali się w Libii, głównie na wybrzeżu. Osadnictwo było instytucjonalnie wspierane przez faszystowskie władze i Mussoliniego, który marzył o odbudowie Imperium rzymskiego. W chwili wybuchu II wojny światowej Włosi stanowili 12% populacji kraju. Po kapitulacji Włoch wielu z nich sukcesywnie wyjeżdżało do ojczyzny. Obecnie stanowią w Libii mniej niż 1% populacji.
Trzy prowincje (1951-1963) [edytuj]
Początkowo Libia składała się z trzech regionów, Fazzanu, Cyrenajki i Trypolitanii, które były historycznymi krainami i cieszyły się w ramach Libii autonomią.
| Prowincja | Stolica | Powierzchnia km² |
|---|---|---|
| Cyrenajka | Bengazi | 775 000 |
| Fazzan | Sabha | 725 000 |
| Trypolitania | Trypolis | 250 000 |
Reforma w roku 1963 [edytuj]
Po zmianach w konstytucji w 1963 zlikwidowano trzy historyczne prowincje i utworzono nowe regiony, tzw. muhafazah.[1]
