Królestwo Libii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
المملكة الليبية
Zjednoczone Królestwo Libii
Libia (kolonia włoska) 1951-1969 Libia w okresie rządów Muammara Kaddafiego
Flaga Libii
Flaga Libii
Hymn: ليبيا ليبيا ليبيا
(Libia, Libia, Libia)
Język urzędowy język arabski
Stolica Bengazi, Trypolis i Al-Bajda
Ustrój polityczny monarchia
Ostatnia głowa państwa król Libii Idris I (ostatni)
Status terytorium monarchia
Ostatni szef rządu premier Wanis al-Qaddafi (ostatni)
Powierzchnia
 • całkowita

1 759 530 km²
Liczba ludności (1954)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

1 091 830
0,62 osób/km²
Jednostka monetarna Funt libijski
Deklaracja niepodległości Francji i Wielkiej Brytanii
24 grudnia 1951
Obalenie monarchii i utworzenie republiki Muammar al-Kaddafi
1 września 1969
Religia dominująca islam
Mapa Libii

Królestwo Libii − państwo w Afryce, istniejące w latach 1951-1969 na terenie obecnej Republiki Libii.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przed II wojną światową Libia była włoską kolonią, jednak w roku 1943 armia włoska zmuszona była opuścić Libię, która dostała się pod okupację aliancką. Formalnie Libia znalazła się pod kontrolą Wielkiej Brytanii i Francji w 1947 gdy Włochy oficjalnie zrzekły się tego terytorium. Dwa państwa dokonały podziału odpowiedzialności za poszczególne części Libii, Brytyjczycy objęli władzę w Trypolitanii i Cyrenajce, zaś Francuzi przejęli Fazzan. Dnia 21 listopada 1949 roku Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych wydało rezolucję o konieczności nadania Libii niepodległości przed początkiem roku 1952.

Idris, emir Trypolitanii i Cyrenajki reprezentował Libię w czasie negocjacji z Narodami Zjednoczonymi i 24 grudnia 1951 roki ogłosił deklarację niepodległości Zjednoczonego Królestwa Libii, złożonej z Cyrenajki, Trypolitanii i Fazzanu. Idris został królem nowopowstałego państwa. Każda z trzech części składowych państwa otrzymała autonomię.

28 marca 1953 roku Libia dołączyła do Ligi Arabskiej. Nowe państwo miało ogromne problemy z kadrą zarządzającą, bowiem Włosi w czasach kolonialnych nie edukowali miejscowych, wszystkie stanowiska obsadzane były przez Włochów. Włosi, zarówno przybyli z metropolii, jak i urodzeni w Libii byli właścicielami większości najlepszych gruntów w kraju, a także mieli faktyczny monopol na wykształcenie. Z powodu tych trudności Brytyjczycy prowadzili początkowo znaczną część administracji. W 1955 roku rozpoczęto poszukiwania złóż ropy naftowej, pierwsze pole odkryto w 1959 roku, zaś wydobycie ruszyło w kolejne cztery lata później. Wydobycie ropy stało się jednym z filarów libijskiej gospodarki.

25 kwietnia 1963 zniesiono federalny ustrój kraju, a także zmieniono nazwę kraju na Królestwo Libii.

Monarchia została obalona 1 września 1969 roku przez grupę oficerów, kierowanych przez Muammara Kadafiego. Król, który przebywał na leczeniu w Turcji nie powrócił już do kraju i do śmierci w 1983 przebywał na wygnaniu w Egipcie. Zamachowcy proklamowali utworzenie Libijskiej Republiki Arabskiej.

Włosi w Libii[edytuj | edytuj kod]

Rok Włosi Udział Populacja Źródło
1936 112.600 13,26% 848.600 Enciclopedia Geografica Mondiale K-Z, De Agostini,1996
1939 108.419 12,37% 876.563 Guida Breve d'Italia Vol. III, C.T.I., 1939
1962 35.000 2,1% 1.681.739 Enciclopedia Motta, Vol. VIII, Motta Editore, 1969
1982 1.500 0,05% 2.856.000 Atlante Geografico Universale, Fabbri Editori, 1988
2004 22.530 0,4% 5.631.585 L'Aménagement Linguistique dans le Monde

Przez cały okres obecności kolonialnej Włosi osiedlali się w Libii, głównie na wybrzeżu. Osadnictwo było instytucjonalnie wspierane przez faszystowskie władze i Mussoliniego, który marzył o odbudowie Imperium rzymskiego. W chwili wybuchu II wojny światowej Włosi stanowili 12% populacji kraju. Po kapitulacji Włoch wielu z nich sukcesywnie wyjeżdżało do ojczyzny. Obecnie stanowią w Libii mniej niż 1% populacji.

Trzy prowincje (1951-1963)[edytuj | edytuj kod]

Początkowo Libia składała się z trzech regionów, Fazzanu, Cyrenajki i Trypolitanii, które były historycznymi krainami i cieszyły się w ramach Libii autonomią.

Prowincje do 1963 roku
Prowincja Stolica Powierzchnia km²
Cyrenajka Bengazi 775 000
Fazzan Sabha 725 000
Trypolitania Trypolis 250 000


Reforma w roku 1963[edytuj | edytuj kod]

Po zmianach w konstytucji w 1963 zlikwidowano trzy historyczne prowincje i utworzono nowe regiony, tzw. muhafazah.[1]

Wikimedia Commons

Przypisy