Królewski Order Gwiazdy Polarnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Królewski Order Gwiazdy Polarnej
Kungliga Nordstjärnenorden
Awers
Awers Krzyża Wielkiego (I klasa orderu)
z lat 1748-1975 i gwiazdy orderowej I klasy
Awers
Awers Komandora 1. klasy (II klasa orderu)
z lat 1748-1975 i gwiazdy orderowej II klasy
Baretka
Baretka (1748-1975)
Baretka
Baretka (od 1975)
Ustanowiono 23 czerwca 1748
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Królewski Order Gwiazdy Polarnej (szw. Kungliga Nordstjärnenorden) – odznaczenie Królestwa Szwecji nadawane za zasługi cywilne.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dawniej potocznie zwany Czarną Wstęgą (Det svarta bandet) order został ustanowiony przez króla Szwecji Fryderyka I Heskiego 23 czerwca 1748 w ramach systemu odznaczeń, do którego należały Order Serafinów i Order Miecza. Nadawany był głównie urzędnikom państwowym za zasługi w służbie państwu w dziedzinach administracji, szkolnictwa, nauki i od 1952 także uczonym za wybitne wynalazki. Otrzymywać go mogli także cudzoziemcy.

Nowa konstytucja, która weszła w życie 1 stycznia 1975, zniosła nadawanie orderów obywatelom szwedzkim. Od tej pory Order Gwiazdy Polarnej otrzymać mogą wyłącznie cudzoziemcy. Jest nadawany przez rząd, a więc postradał miano "królewski". Ostatnim Szwedem który dostał ten order był szwagier króla Karola XVI Gustawa Tord Magnusson (w dniu 31 grudnia 1974). Monarcha w ten sposób po raz ostatni wykorzystał swą prerogatywę. W 1995 przyznano królowi prawo nadawania orderu członkom swej rodziny.

Insygnia[edytuj | edytuj kod]

Insygnia Orderu Gwiazdy Polarnej to krzyż, gwiazda I i II klasy oraz łańcuch (kollana). Krzyż to emaliowany na biało krzyż maltański, ze złotymi koronami królewskimi między ramionami. W medalionie środkowym zarówno awersu jak i rewersu znajduje się na niebieskim tle biała pięcioramienna Gwiazda Polarna ze złotymi brzegami, otoczona dewizą orderu Nescit Occasum ("Nigdy nie zajdzie"). Krzyż zawieszony jest na złotej koronie królewskiej. Gwiazda I klasy to srebrny krzyż maltański z również srebrną gwiazdą polarną w środku i wiązkami promieni między ramionami. Gwiazda II klasy nie posiada promieni między ramionami. Łańcuch orderu składa się z jedenastu par niebieskich ukoronowanych, zwróconych do siebie grzbietem liter F i z dwunastu białych gwiazd polarnych. Order ma 5 klas według systemu Legii Honorowej.

Do 1975 order był noszony na czarnej wstędze, być może w naśladownictwie francuskiego Orderu św. Michała z 1469.

Baretki Królewskiego Orderu Gwiazdy Polarnej (1748-1975)
SWE Royal Order of the Polar Star (1748-1975) - Commander Grand Cross BAR.png
Komandor Krzyża Wielkiego
SWE Royal Order of the Polar Star (1748-1975) - Commander 1st Class BAR.png
Komandor 1. klasy
SWE Royal Order of the Polar Star (1748-1975) - Commander BAR.png
Komandor
SWE Royal Order of the Polar Star (1748-1975) - Knight BAR.png
Kawaler 1. klasy

Obecnie wstęga orderu jest niebieska z pojedynczym żółtym paskiem na bokach.

Baretki Orderu Gwiazdy Polarnej (od 1975)
SWE Order of the Polar Star (after 1975) - Commander Grand Cross BAR.png
Komandor Krzyża Wielkiego
SWE Order of the Polar Star (after 1975) - Commander 1st Class BAR.png
Komandor 1. klasy
SWE Order of the Polar Star (after 1975) - Commander BAR.png
Komandor
SWE Order of the Polar Star (after 1975) - Knight 1st Class BAR.png
Kawaler 1. klasy
SWE Order of the Polar Star (after 1975) - Knight 2nd Class BAR.png
Kawaler 2. klasy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Królewskim Orderem Gwiazdy Polarnej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • H.J.S. Kleberg, Kungl. Svenska Riddarordnarna, Stockholm och Malmö 1935