Królewski Order Gwiazdy Polarnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Królewski Order Gwiazdy Polarnej
Kungliga Nordstjärnenorden
Awers
Awers Krzyża Wielkiego (I klasa orderu)
z lat 1748-1975 i gwiazdy orderowej I klasy
Awers
Awers Komandora 1. klasy (II klasa orderu)
z lat 1748-1975 i gwiazdy orderowej II klasy
Baretka
Baretka (1748-1975)
Baretka
Baretka (od 1975)
Ustanowiono 23 czerwca 1748
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Królewski Order Gwiazdy Polarnej (szw. Kungliga Nordstjärnenorden) – odznaczenie Królestwa Szwecji nadawane za zasługi cywilne.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Aktualny wygląd (od 1975) Krzyża Wielkiego oraz gwiazdy orderowej Królewskiego Orderu Gwiazdy Polarnej
Kollana Królewskiego Orderu Gwiazdy Polarnej

Dawniej potocznie zwany Czarną Wstęgą (Det svarta bandet) order został ustanowiony przez króla Szwecji Fryderyka I Heskiego 23 czerwca 1748 w ramach systemu odznaczeń, do którego należały Order Serafinów i Order Miecza. Nadawany był głównie urzędnikom państwowym za zasługi w służbie państwu w dziedzinach administracji, szkolnictwa, nauki i od 1952 także uczonym za wybitne wynalazki. Otrzymywać go mogli także cudzoziemcy.

Nowa konstytucja, która weszła w życie 1 stycznia 1975, zniosła nadawanie orderów obywatelom szwedzkim. Od tej pory Order Gwiazdy Polarnej otrzymać mogą wyłącznie cudzoziemcy. Jest nadawany przez rząd, a więc postradał miano "królewski". Ostatnim Szwedem który dostał ten order był szwagier króla Karola XVI Gustawa Tord Magnusson (w dniu 31 grudnia 1974). Monarcha w ten sposób po raz ostatni wykorzystał swą prerogatywę. W 1995 przyznano królowi prawo nadawania orderu członkom swej rodziny.

Insygnia[edytuj | edytuj kod]

Insygnia Orderu Gwiazdy Polarnej to krzyż, gwiazda I i II klasy oraz łańcuch (kollana). Krzyż to emaliowany na biało krzyż maltański, ze złotymi koronami królewskimi między ramionami. W medalionie środkowym zarówno awersu jak i rewersu znajduje się na niebieskim tle biała pięcioramienna Gwiazda Polarna ze złotymi brzegami, otoczona dewizą orderu Nescit Occasum ("Nigdy nie zajdzie"). Krzyż zawieszony jest na złotej koronie królewskiej. Gwiazda I klasy to srebrny krzyż maltański z również srebrną gwiazdą polarną w środku i wiązkami promieni między ramionami. Gwiazda II klasy nie posiada promieni między ramionami. Łańcuch orderu składa się z jedenastu par niebieskich ukoronowanych, zwróconych do siebie grzbietem liter F i z dwunastu białych gwiazd polarnych. Order ma 5 klas według systemu Legii Honorowej.

Do 1975 order był noszony na czarnej wstędze, być może w naśladownictwie francuskiego Orderu św. Michała z 1469. Obecnie wstęga orderu jest niebieska z pojedynczym żółtym paskiem na bokach.

Baretki Królewskiego Orderu Gwiazdy Polarnej (1748-1975)
SWE Royal Order of the Polar Star (1748-1975) - Commander Grand Cross BAR.png
Komandor Krzyża Wielkiego
SWE Royal Order of the Polar Star (1748-1975) - Commander 1st Class BAR.png
Komandor 1. klasy
SWE Royal Order of the Polar Star (1748-1975) - Commander BAR.png
Komandor
SWE Royal Order of the Polar Star (1748-1975) - Knight BAR.png
Kawaler 1. klasy
Baretki Orderu Gwiazdy Polarnej (od 1975)
SWE Order of the Polar Star (after 1975) - Commander Grand Cross BAR.png
Komandor Krzyża Wielkiego
SWE Order of the Polar Star (after 1975) - Commander 1st Class BAR.png
Komandor 1. klasy
SWE Order of the Polar Star (after 1975) - Commander BAR.png
Komandor
SWE Order of the Polar Star (after 1975) - Knight 1st Class BAR.png
Kawaler 1. klasy
SWE Order of the Polar Star (after 1975) - Knight 2nd Class BAR.png
Kawaler 2. klasy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Królewskim Orderem Gwiazdy Polarnej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • H.J.S. Kleberg, Kungl. Svenska Riddarordnarna, Stockholm och Malmö 1935