Królewskie Czeskie Towarzystwo Naukowe
Królewskie Czeskie Towarzystwo Naukowe – czeskie towarzystwo naukowe[1].
Spis treści |
Historia [edytuj]
Na początku lat 70. XVIII wieku zawiązała się w Pradzie, wokoł Ignácego Rytířa Borna, nieformalna grupa naukowców Gelehrte Gesellschaft (Towarzystwo Uczonych). Grupa wydawała tygodnik Gelehrte Nachrichten (Wieści naukowe) (1771 – 1772). Po wydaniu w 1775 roku dokumentu: Abhandlungen einer Privatgesellschaft in Böhmen zur Aufnahme der Mathematik, der vaterländischen Geschichte und der Naturgeschichte grupa przekształciła się w Czeskie Prywatne Towarzystwo Uczonych (1775 – 1784). W 1784 roku, w miejsce poprzednich luźnych organizacji, powołano Czeskie Towarzystwo Naukowe. Struktura organizacyjna towarzystwa została zatwierdzona przez cesarza Józefa II Habsburga. Współtwórcą towarzystwa został czeski slawista Josef Dobrovský. W 1790 roku cesarz Leopold II Habsburg wyraził zgodę na dodanie do nazwy członu Królewskie. Nowa nazwa Królewskie Czeskie Towarzystwo Naukowe funkcjonowała do 1952 roku. Wówczas towarzystwo zostało przekształcone w Czechosłowacką Akademię Nauk. Po rozpadzie Czechosłowacji w 1992 roku zostało zreorganizowane w Akademię Nauk Republiki Czeskiej. Wśród znanych działaczy i założycieli byli: Josef Sonnenfels, Gelasius Dobner, Karel Rafael Ungar, Mikuláš Adaukt Voigt, Karel Jindřich Šteib, František Josef hrabia Kinský oraz Ignác Cornova.
Działalność [edytuj]
Towarzystwo skupiało przedstawicieli nauki okresu czeskiego odrodzenia narodowego. Prace członków towarzystwa były regularnie publikowane w tygodniku Wieści naukowe (Gelehrte Nachrichten), który ukazywał się w latach 1771 – 1772. Autorzy publikowali w nim głównie po niemiecku. Towarzystwo nieprzerwanie kontynuowało swoją działalność w XIX i pierwszej połowie XX wieku. W okresie okupacji niemieckiej organizowało konspiracyjne kursy i komplety w zastępstwie zamkniętych szkół wyższych. Współcześnie spełnia rolę, do której zostało powołane, skupia naukowców i wspiera badania z różnych dziedzin nauki.
Przypisy
- ↑ J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: Słowianie południowi i zachodni VI – XX wiek. s. 187.
Bibliografia [edytuj]
- J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: Słowianie południowi i zachodni VI – XX wiek. Wyd. 1. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13401-6.
- Josef Petráň. Královská česká společnost nauk. Místo České učené společnosti v dějinách a v proudu vědy. „Vesmír”. 74 (11), s. 632, 1995-11.
