Królikarnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Królikarnia
Obiekt zabytkowy nr rej. 456/1 z 1.07.1965
Królikarnia od strony ul. Puławskiej
Królikarnia od strony ul. Puławskiej
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Puławska 113a
Typ budynku pałac
Styl architektoniczny klasycyzm
Architekt Dominik Merlini
Rozpoczęcie budowy 1782
Ukończenie budowy 1786
Zniszczono podczas II wojny światowej
Odbudowano 1964
Pierwszy właściciel Karol de Thomatis
Kolejni właściciele 1816 Radziwiłłowie, 1849 Pusłowscy
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Królikarnia
Królikarnia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Królikarnia
Królikarnia
Ziemia 52°11′20,4″N 21°01′42,5″E/52,189000 21,028472Na mapach: 52°11′20,4″N 21°01′42,5″E/52,189000 21,028472
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Królikarniaklasycystyczny pałac w Warszawie, wzniesiony w latach 1782-1786, położony przy ul. Puławskiej 113a na Mokotowie u szczytu skarpy wiślanej. Jego nazwa pochodzi z czasów saskich, kiedy to znajdował się tu zwierzyniec, w którym polowano na króliki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obiekt zaprojektowany został przez architekta Dominika Merliniego, który wzorował się na słynnej renesansowej rezydencji Villa Rotonda koło Vicenzy, autorstwa Andrei Palladio. Pierwotnie na terenie Królikarni znajdowały się browar, cegielnia, karczma, młyn i stodoła, a także położony na zboczu wąwozu budynek kuchni, dla którego insiparacją był rzymski grobowiec Cecylii Metelli. W 1794 roku, podczas insurekcji kościuszkowskiej w pałacu rezydował Tadeusz Kościuszko. Z rąk pierwotnego właściciela – szambelana królewskiego Karola de Thomatis, pałac przeszedł w 1816 roku w ręce Radziwiłłów, a w 1849 roku zakupiła go rodzina Pusłowskich. W 1879 roku częściowo naruszony w wyniku pożaru. Jego rekonstrukcję wykonał Józef Huss. Zniszczony ponownie we wrześniu 1939 roku. W 1944 roku na terenie ogrodu powstańcy warszawscy prowadzili z Niemcami walki, w trakcie których spłonęła kuchnia, zniszczony został taras z grotą i drzewostan. Pałac odbudowano w 1964 roku z funduszów SFOS i Wojska Polskiego. Projekt odbudowy wykonał Jan Bieńkowski, a parku Longin Majdecki. Z wnętrz pałacowych pierwotny charakter przywrócono tylko sali okrągłej.

Po zakończeniu odbudowy w pałacu zlokalizowano Muzeum Xawerego Dunikowskiego, które zostało otwarte 26 stycznia 1965 roku. Odbywają się w nim czasowe wystawy prezentujące polskich i zagranicznych artystów współczesnych w pokazach indywidualnych i zbiorowych. Wokół Królikarni rozciąga się park o tej samej nazwie. W otoczeniu drzew i krzewów znajduje się Park Rzeźby, w którym prezentowane są wybrane prace z bogatej kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Jaworski, Budynek kuchni warszawskiej Królikarni w formie grobowca Cecylii Metelli. Polska kariera antycznego pierwowzoru, "Studia i Materiały Archeologiczne" 10, 2000, s. 33-53;
  • Piotr Jaworski, Antyk w Królikarni. Architektura i zbiory artystyczne, "Rocznik Historii Sztuki" 29, 2004
  • Tomczyk Edyta Warszawa, Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2003 ISBN 83-7304-167-2

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]