Krążowniki lekkie typu Dido

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krążowniki lekkie typu Dido
HMS Argonaut.png
HMS "Argonaut"
Opis typu
Kraj budowy  Wielka Brytania
Użytkownicy  Royal Navy
 Royal New Zealand Navy
 Pakistan Navy
Wejście do służby 1940
Zbudowane okręty 16
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 5600 t
pełna: 6850-7170 t
Długość 156,1 m
Szerokość 15,4 m
Zanurzenie 5,1 m
Napęd 4 turbiny parowe o mocy 62 000 KM, 4 kotły parowe, 4 śruby
Prędkość 32 węzły
Zasięg 5560 Mm przy prędkości 15 węzłów
Załoga 480-530
Uzbrojenie 10 x 133 mm plot (5xII)
16 x 40 mm plot (2xVIII)
8 wkm 12,7 mm plot (2xIV)
6 wt 533 mm (stan początkowy, część serii się różniła – szczegóły w tekście)
Opancerzenie burty 76 mm, pokład 25-51 mm, wieże 13 mm
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Krążowniki lekkie typu Dido – seria brytyjskich lekkich krążowników przeciwlotniczych okresu II wojny światowej. Nazwa pochodzi od głównego okrętu typu. Okręty te odznaczyły się zwłaszcza podczas walk na Morzu Śródziemnym.

Historia powstania[edytuj | edytuj kod]

W obliczu rosnących osiągów samolotów przed II wojną światową, Wielka Brytania była pierwszym państwem, które dostrzegło potrzebę posiadania wyspecjalizowanych okrętów do osłaniania innych jednostek przed atakami lotnictwa – krążowników przeciwlotniczych, stanowiących odmianę krążowników lekkich. Po doraźnym przezbrojeniu kilku starych krążowników typu C na krążowniki przeciwlotnicze, opracowano nowy projekt takiego okrętu. Miał on być przeznaczony w szczególności do eskortowania nowych lotniskowców typu Illustrious i pancerników typu King George V.

Jako główne uzbrojenie okrętów zastosowano nowe armaty uniwersalne kalibru 133 mm, w pięciu wieżach dwudziałowych, w wyjątkowo rzadkim układzie z trzema wieżami umieszczonymi schodkowo na dziobie. Działa te zastosowano też jako przeciwlotnicze na pancernikach typu King George V. Konstrukcja kadłuba była rozwinięciem małych lekkich krążowników typu Arethusa. Nowe okręty miały podobne rozmiary, będąc stosunkowo małymi lekkimi krążownikami. Zapas paliwa zmniejszono, gdyż nie miały one działać samodzielnie w dalekich rejsach.

Budowę 10 okrętów zamówiono według programów konstrukcyjnych z 1936, 1937 i 1938 roku, a dalsze 6 już po wybuchu wojny według programu nadzwyczajnego. Pierwsze okręty wodowano w 1939 roku. W 1940 roku weszły do służby w Royal Navy trzy pierwsze jednostki, w tym główny okręt HMS "Dido", w 1941 – pięć i w 1942 – trzy, a w 1943 roku – cztery ulepszonego typu i w 1944 roku ostatnia. Otrzymały tradycyjne nazwy, głównie z mitologii greckiej i rzymskiej oraz historii Grecji.

Ponieważ rozwój nowych dział 133 mm stwarzał problemy i ich produkcja opóźniała się, część okrętów nie otrzymała pełnego etatowego głównego uzbrojenia. Trzy pierwsze: "Dido", "Bonaventure" i "Phoebe" weszły do służby z jedynie 8 działami 133 mm (na "Dido" później dodano piątą wieżę), a dwa "Charybdis" i "Scylla" z zupełnie zmienionym zestawem uzbrojenia – 8 działami 114 mm. Dalsze sześć okrętów otrzymało pełne 10 dział 133 mm, lecz z trzech później zdjęto piątą wieżę. Na pięciu ostatnich okrętach tzw. ulepszonego typu Dido zredukowano etatowe uzbrojenie do 8 dział 133 mm i zastosowano inne modyfikacje, jak obniżenie nadbudówki dziobowej.

Nazwa (nr taktyczny) Położenie stępki, stocznia Data wodowania Wejście do służby Los
I seria (10 lub 8x133 mm)
Dido 10. 1937 18. 07. 1939 09. 1940 wycof. w 1957
Bonaventure 30. 08. 1937 19. 04. 1939 05. 1940 † zatop. 31. 03. 1941
Phoebe 09. 1937 25. 03. 1939 09. 1940 wycof. w 1956
Hermione 06. 10. 1937 18. 05. 1939 03. 1941 † zatop. 16. 07. 1942
Euryalus 21. 08. 1937 06. 06. 1939 06. 1941 wycof. w 1959
Naiad 26. 08. 1937 03. 02. 1939 12. 1941 † zatop. 11. 03. 1942
Cleopatra 18. 08. 1938 27. 03. 1940 12. 1941 wycof. w 1958
Sirius 21. 08. 1937 18. 09. 1940 05. 1942 wycof. w 1956
Argonaut 18. 08. 1938 06. 09. 1941 08. 1942 wycof. w 1956
II seria (8x114 mm)
Charybdis 09. 11. 1938 17. 09. 1940 12. 1941 † zatop. 23. 10. 1943
Scylla 18. 08. 1938 24. 07. 1940 06. 1942 wycof. w 1950
III seria (typ ulepszony, 8x133 mm)
Spartan 21. 12. 1939 27. 08. 1942 08. 1943 † zatop. 29. 01. 1944
Royalist 21. 03. 1940 30. 05. 1942 09. 1943 wycof. w 1967
Bellona 30. 11. 1939 29. 09. 1942 10. 1943 wycof. w 1959
Black Prince 01. 12. 1939 27. 08. 1942 11. 1943 wycof. w 1962
Diadem 15. 12. 1939 26. 08. 1942 01. 1944 → Pakistan w 1956

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A. Daszjan (А.В. Дашьян): Korabli Wtoroj mirowoj wojny. WMS Wielikobritanii. Czast 1 (Корабли Второй мировой войны. ВМС Великобритании. Часть 1), Morskaja Kollekcja nr 4/2003.