Krężnica Jara

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Krężnica Jara
kościół pw. Św. Floriana
kościół pw. Św. Floriana
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat lubelski
Gmina Niedrzwica Duża
Liczba ludności (2008) 1253[1]
Strefa numeracyjna (+48) 081
Kod pocztowy 20-515 Lublin 51
Tablice rejestracyjne LUB
SIMC 0386761
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Krężnica Jara
Krężnica Jara
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krężnica Jara
Krężnica Jara
Ziemia 51°08′38″N 22°27′36″E/51,143889 22,460000Na mapach: 51°08′38″N 22°27′36″E/51,143889 22,460000

Krężnica Jarawieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Niedrzwica Duża. W Krężnicy Jarej znajduje się Zespół Szkół; Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Bohaterów Armii Krajowej i gimnazjum. We wsi mieści się dużo stawów, płynie przez nią rzeka Krężniczanka (Nędznica).

Historia wsi[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość jest interesująca przede wszystkim pod względem archeologicznym. Pierwsze badania przeprowadził w 1921 roku Michał Drewko, ówczesny Państwowy Konserwator dla Zabytków Przedhistorycznych na okręg lubelski. Wykopaliska podjęte w 1947 roku przez Stefana Noska z Zakładu Prehistorii UMCS, kontynuowane w latach 1949-1950 wykazały istnienie osad ludności kultury pucharów lejkowatych. Wśród licznych zabytków dominowały fragmenty naczyń, wyrobów ceramicznych oraz narzędzi krzemiennych. Symbolem odkryć w Krężnicy stała się figurka dwóch wołów sprzęgniętych jarzmem[1].

Latem 1947 r., na podwórku mieszkańca wsi, Jana Gronkowskiego, kpt. Stanisław Łukasik „Ryś”, jego zastępca Władysław Misztal „Bór” oraz porucznik Stanisław Misztal „Skała” i Marian Sobczyk „Gołąb”, na rozkaz majora Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, dowódcy oddziałów WiN na Lubelszczyźnie, ukryli broń oddziału „Rysia”. Partyzancki arsenał pozostał w ukryciu 46 lat. W sierpniu 1993, w obecności Mariana Sobczyka „Gołębia”, pistolety, karabiny i amunicja zostały wydobyte kryjówki i przekazane do muzeum[2].

Parafia pod wezwaniem św. Floriana w Krężnicy Jarej[edytuj | edytuj kod]

W Krężnicy znajduje się kościół parafialny pod wezwaniem św. Floriana prowadzony przez ks. Mariana Bartnika. Wsie należące do tej parafii to: Majdan Krężnicki, Marianka, Osmolice II, Nowiny, Trojaczkowice i część kol. Strzeszkowice[3].

Historia parafii[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o istnieniu parafii pochodzi z 1325 r. Była ona bardzo rozległa (obecne parafie w Babinie, Czerniejowie, Niedrzwicy, Zemborzycach, Żabiej Woli). W XVII wieku kościół krężnicki był jakiś czas filią par. Zemborzyce. Od końca XVIII wieku do 1866 r. Krężnica należała do Wizytek lubelskich. Obok działalności duszpasterskiej prowadzono tu akcję charytatywną. Już w XVIII wieku jest wzmianka o istnieniu przy parafii szpitala dla ubogich. W 1931 r. Szarytki lubelskie wybudowały tu dom dla sierot, istniejący do 1939 r. Obecnie jest przy parafii mała biblioteczka, licząca ok. 200 pozycji. Dawniej parafia należała do dekanatu Chodel, następnie Bełżyce, Lublin-Podmiejski a od listopada 1982 r. do Konopnicy. Archiwum zawiera akty zgonów, ślubów, chrztów od 1826 r., inne stare dokumenty spłonęły podczas pożaru w 1883 r. W czasie okupacji hitlerowskiej w Krężnicy mieściło się Lubelskie Seminarium Duchowne, w którym wykładali m.in. ks. Teodor Bensch i Antoni Słomkowski[3].

Historia kościoła[edytuj | edytuj kod]

Murowany 1884–87, remont: 1969. Neogotycki. Orientowany. Jednonawowy z węższym i niższym prezbiterium. Sklepiony sklepieniem kolebkowym. Przy prezbiterium od strony południowej zakrystia. W ołtarzu głównym obraz MB z dzieciątkiem w. XVII, rzeźby, chrzcielnica itp. XVIII-XIX w. Pierwotna świątynia była drewniana. W XVI wieku przez pewien czas była w rękach protestantów, a w 1595 roku została spalona. Nowy kościół wybudowany w latach 1628-42, spalił się w 1883 r. Obecny kościół murowany, wybudował w 1885 r., pw. św. Floriana, Walery Pliszczyński. Konsekrował go w 1890 r. bp Jaczewski. W czasie działań wojennych świątynia nie uległa zniszczeniu. Remontu dokonano w 1969 r[3].

Budynek 1-nawowy, eklektyczny, nad nawą mała wieżyczka na sygnaturkę, ołtarz główny drewniany z obrazem MB z Dzieciątkiem, zapewne z XVII w. Ołtarze boczne także drewniane. Po prawej - z obrazem Niepokalanego Serca NMP i MB Częstochowskiej, po lewej - św. Antoniego i drugi ze św. Stanisławem Kostką. Do prezbiterium przylega zakrystia wybud. z k-łem ( zachowana monstrancja w kształcie Serca Jezusowego z XVIII w.) Organy 12-głosowe z końca XIX w., stacje drogi krzyżowej fundowane przez parafian w 1930 r. Przy świątyni stoi czworoboczna dzwonnica. Wśród zabytkowych kapliczek i krzyży wyróżnia się kapliczka w Strzeszkowicach, zbud. w 1928 r. przez Władysława Ostrokólskiego. W roku 2004 wyremontowany[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI KRĘŻNICA JARA. [dostęp 2011-01-30].
  2. dr Joanna Wieliczka-Szarkowa: Wyrok na „Zaporę”. Nasz Dziennik, 2013-03-07.
  3. 3,0 3,1 3,2 Parafia. [dostęp 2011-01-30].
  4. Ożywczy powiew Ducha. [dostęp 2011-01-30].