Krajenka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krajenka
Ratusz
Ratusz
Herb
Herb Krajenki
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat złotowski
Gmina Krajenka
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Stefan Kitela
Powierzchnia 3,76[1] km²
Wysokość 101 m n.p.m.
Populacja (2009)
• liczba ludności
• gęstość

3681
979 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 67
Kod pocztowy 77-430
Tablice rejestracyjne PZL
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Krajenka
Krajenka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krajenka
Krajenka
Ziemia 53°17′48,92″N 16°59′26,51″E/53,296922 16,990697
TERC
(TERYT)
4303831034
Urząd miejski
ul. Władysława Jagiełły 9
77-430 Krajenka
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Krajenka w Wikisłowniku
Strona internetowa

Krajenka (niem. Krojanke) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie złotowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krajenka.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 3681 mieszkańców[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miasto położone jest nad rzeką Głomią na wysokości 105 m n.p.m., w środkowej części Krajny, w pasie Pojezierza Południowopomorskiego (w tym Pojezierza Krajeńskiego), w odległości 126 km na północ od Poznania.

Przez Krajenkę przebiegają drogi:

Ponadto istnieją drogi lokalne do Głubczyna, Buntowa i Tarnówki.

Przez Krajenkę biegnie też linia kolejowa PiłaTczew. Znajduje się tu stacja kolejowa

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza historyczna wzmianka pochodzi z 1286 roku. Gród leżał na szlaku handlowym z Pomorza do Wielkopolski. Jednak osada prawdopodobnie istniała już w starożytności i nosiła nazwę Scurgon[potrzebne źródło]. Poświadczeniem tego jest umieszczenie tejże nazwy na mapie przez geografa greckiego Ptolemeusza, na szlaku bursztynowym (na tym samym szlaku leży najstarsze miasto w Polsce – Kalisz). Krajenka otrzymała prawa miejskie w 1420 roku i była wtedy własnością rodu Danaborskich. W późniejszym okresie przechodziła na własność w różne ręce. Najpierw Kościeleckich, potem Grudzińskich i Działyńskich. W 1534 roku istniał wybudowany na Głomii młyn, a w późniejszym okresie (XVI i XVII wiek) miasto było ośrodkiem rzemieślniczym z dobrze rozwiniętym rzemiosłem sukienników.

W 1743 roku Krajenka przeszła na własność księcia Aleksandra Sułkowskiego, który odkupił tzw. Klucz krajeński, a wdowa po nim – Anna, zamieszkała na krajeneckim zamku. Po I rozbiorze Polski, w wyniku którego miasto włączone zostało do Prus, wyjechała ona do Warszawy. W XVIII wieku Krajenkę wraz z przyległościami nabył Jakub Komierowski, który poległ w 1809 roku w bitwie pod Nowem. Jego dobra przeszły na własność pruskiej rodziny Hohenzollernów.

Pożary, epidemie trawiły kilkukrotnie miasto. Największy pożar miał miejsce w 1788 roku, kiedy wypaleniu uległo całe miasto. Krajenka rozwinęła się w XVIII i XIX wieku. Organizowane były tutaj 4 jarmarki rocznie, rozwijało się rzemiosło. W XIX wieku przeprowadzono linie kolejową przez miasto. W 1773 Krajenkę zamieszkiwało 905 mieszkańców, w 1910 ponad 3400 osób. W 1929 roku otwarto tutaj szkołę polską, mimo postępującej germanizacji. Fakt ten przypłacił życiem nauczyciel tej szkoły Franciszek Gliszewski, który poniósł śmierć w obozie koncentracyjnym.

Miasto zostało zajęte przez wojska radzieckie 30 stycznia 1945 roku i spalone w 70%. Ucierpiała zabudowa, zakłady, urządzenia komunalne. Spłonęło stare centrum miasteczka, wiele zabytkowych budynków. W wyniku II wojny światowej Krajenka ponownie znalazła się w granicach Polski. Niemieckojęzyczna ludność miasta została wysiedlona do Niemiec. Odbudowy Krajenki podjęto się dopiero w latach 50. XX wieku, a do lat 60. była już odbudowana. Obecnie Krajenka jest niewielkim ośrodkiem przemysłowym i handlowym w powiecie złotowskim.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Krajenka jest gminą typowo rolniczą z racji tego, iż ponad połowę jej powierzchni stanowią grunty orne. Jedynym przemysłem, który rozwinął się w gminie w sposób zadowalający, jest przemysł drzewny obejmujący Zakład Przemysłu Drzewnego. Kolejnym większym zakładem Krajenki jest firma Dunlopillo, która produkuje materace.

Miasto pełni rolę lokalnego ośrodka dla otaczających go miejscowości. W mieście zlokalizowana jest poczta, posterunek policji, dworzec PKP, dworzec PKS, stacje benzynowe, stacja kontroli pojazdów, sklepy, restauracja. W mieście istnieje też unikalna szkoła, gdzie kształcą się technicy przemysłu młynarskiego.

Kościół św. Anny i św. Mikołaja nocą

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W Krajence działa Krajeński Ośrodek Kultury, który organizuje wiele imprez kulturalno – rozrywkowych dla mieszkańców Miasta i Gminy. Są to m.in.:

  • Przegląd Orkiestr Dętych,
  • Złote Maski,
  • Koncert dla Hospicjum
  • Pożegnanie lata,
  • Koncert rockowy,
  • Dożynki w Śmiardowie Krajeńskim,
  • Dzień Niepodległości,
  • Mikołajki,
  • Sylwester na rynku,
  • Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy,

Prócz organizacji tych imprez Krajeński Ośrodek Kultury prowadzi wiele instytucji kulturalnych i artystycznych na terenie miasta i gminy. W KOK – u działa:

  • Teatr Improwizacji,
  • Biblioteka,
  • Zespół "The Bluesod C",
  • Zespół Wokalny "Kalina",
  • Zespół Wokalny "Dzwon",
  • Kółko Plastyczne ,
  • Kółko Muzyczne i inne.
  • Zespół taneczny mażoretek "Oleńki"
  • Zespół taneczny "MIXDANCE"

Festiwal Piosenki Czerwonokrzyskiej[edytuj | edytuj kod]

W roku 2006 już po raz dwudziesty odbył się Ogólnopolski Festiwal Piosenki Czerwonokrzyskiej w Krajence, jedyna tego rodzaju impreza w kraju. Uczestniczą w niej młodzi artyści z całej Polski, którzy śpiewając piosenki o treściach takich jak: pomoc osobom słabszym, starszym i niepełnosprawnym, szacunek, tolerancja, propagowanie zdrowego stylu życia, propagują ideę Polskiego Czerwonego Krzyża. W tym roku Festiwal odbędzie się w miejscowym Amfiteatrze w dniach 2627 maja.

Krajeński Ośrodek Kultury
Zabytkowe zabudowania młynarskie w Krajence

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Obiekty wpisane do rejestru zabytków[3]:
    • Kościół św. Anny – Pochodzący z końca XVIII wieku, znajdują się w nim 4 ołtarze oraz zabytkowa ambona w kształcie dzioba okrętu, zabytkowe organy z 1886 roku
    • zespół pałacowo-parkowy i folwarczny – pałac i mur z przełomu XVIII/XIX wieku
    • neoromański kościół poewangelicki św. Józefa z 1846 r.
    • historyczny układ urbanistyczny, XIII-1 poł. XX

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Krajence działa kilka klubów sportowych które propagują aktywne życie mieszkańców Miasta i Gminy:

  • Uczniowski Klub Sportowy "Sokół" przy Gimnazjum w Krajence
  • Uczniowski Klub Sportowy "Krajna" przy Szkole Podstawowej w Krajence
  • Uczniowski Klub Sportowy "Piast" przy Szkole Podstawowej w Głubczynie
  • Ludowy Zespół Sportowy "Iskra" Krajenka
  • Ludowy Zespół Sportowy "Piast" Głubczyn
  • Ludowy Zespół Sportowy "Płomień" Podróżna
  • Ludowy Zespół Sportowy "TPS" Skórka
  • Ludowy Zespół Sportowy "Grom" Śmiardowo Krajeńskie
  • KS Głomia

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 3.10.2009].
  2. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06, s. 107. ISSN 1734-6118. [dostęp 16 lipca 2010].
  3. Rejestr zabytków województwa wielkopolskiego. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Poznaniu. [dostęp 2011-04-25]. s. 257-258.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]