Krakowskie Przedmieście w Lublinie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
POL Lublin COA 1.svg Lublin
ulica
Krakowskie Przedmieście
Śródmieście
Długość: 1010 m
Krakowskie Przedmieście, widok w kierunku Starego Miasta
Krakowskie Przedmieście, widok w kierunku Starego Miasta
Przebieg
Ikona ulica.svg Brama Krakowska, ul. Bramowa
Ikona deptak ulica.svg 0m ul. Lubartowska,
ul. Królewska
Ikona deptak plac.svg pl. Łokietka
Ikona deptak z lewej ulica.svg 80m ul. Bernardyńska
Ikona ulica deptak2.svg 100m ul. Świętoduska,
ul. Przechodnia
Ikona deptak z lewej ulica.svg 160m ul. Wróblewskiego
Ikona deptak z prawej ulica.svg 260m ul. Stanisława Staszica
Ikona ulica w lewo L z dochodzacym deptakiem.svg 310m ul. Kapucyńska
Ikona ulica plac.svg 360-560m pl. Litewski
Ikona ulica z lewej.svg 420m ul. Kościuszki
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 560m ul. 3 Maja,
ul. Hugo Kołłątaja
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 790m ul. Ewangelicka,
ul. Fryderyka Chopina
Ikona ulica z prawej.svg 900m ul. Krótka
Ikona ulica z prawej.svg światła 970m ul. Wieniawska
Ikona ulica z lewej.svg światła 1010m ul. Lipowa
Ikona ulica.svg Al. Racławickie
Położenie na mapie Lublina
Mapa lokalizacyjna Lublina
ulica Krakowskie Przedmieście
ulica Krakowskie Przedmieście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Krakowskie Przedmieście
ulica Krakowskie Przedmieście
Ziemia 51°14′52,32″N 22°33′30,42″E/51,247867 22,558450

Krakowskie Przedmieście – główna ulica Lublina, częściowo zamknięta dla ruchu kołowego i przekształcona w deptak (na odcinku od ulicy Kapucyńskiej do placu Władysława Łokietka).

Przez długi czas najważniejszy trakt komunikacyjny miasta, część drogi biegnącej z Krakowa przez Lublin na wschód. Od początku pełniła też istotną funkcję handlowo-usługową – tu mieściły się też siedziby najważniejszych urzędów i instytucji miasta.

Lokalizacja ulicy[edytuj | edytuj kod]

Ulicę Krakowskie Przedmieście otwiera plac Władysława Łokietka, przy którym usytuowana jest Brama Krakowska (otwierająca drogę do Starego Miasta) i budynek Nowego Ratusza. Fragment biegnący do placu Litewskiego prawie w całości kształtował się w pierwszej połowie XIX wieku. Jego cechą charakterystyczną jest niewielka szerokość traktu i silna zwartość zabudowy ulicy. To właśnie ta część pod koniec XX wieku została zamknięta dla ruchu kołowego i przebudowana na deptak. Kolejny, młodszy fragment Krakowskiego Przedmieścia (kształtowany na przełomie XIX i XX wieku), otwiera duży plac z fontanną i pomnikiem Unii Lubelskiej z jednej strony (plac Litewski) i skwer przy centrum handlowym – z drugiej (przy skrzyżowaniu z ul. Kapucyńską). Dalej trakt jest szerszy i biegnie w kierunku skrzyżowania z ulicą Lipową i Alejami Racławickimi.

Historia ulicy[edytuj | edytuj kod]

Kościół wizytek, kościół Kapucynów i pomnik Unii Lubelskiej ok. 1860 roku, litografia Adama Lerue.
Początek Krakowskiego Przedmieścia. Plac Łokietka (Nowy Ratusz i Brama Krakowska) na widokówce z początku XX wieku.

Jednym z najstarszych budynków przy Krakowskim Przedmieściu jest kościół św. Ducha, który pamięta czasy średniowiecza (zbudowany w XV wieku, w jego wnętrzu – zespół zabytkowych barokowych ołtarzy). W nowszej części ulicę wyróżnia barokowy kościół i klasztor Kapucynów – kolejna wiekowa budowla przy trakcie. Plac Władysława Łokietka (wcześniej zwany Królewskim), który otwiera ulicę od północnego wschodu, od zawsze był skrzyżowaniem dróg biegnących z Warszawy i Krakowa z tymi, które zmierzają na wschód. To właśnie przy nim został umiejscowiony w 1828 roku nowy ratusz miejski, przebudowany z kościoła Karmelitów Bosych. Jego dzisiejszy wygląd to wynik odbudowy po zniszczeniach wojennych i prac renowacyjnych z połowy XX wieku. Krakowskie Przedmieście od zawsze pełniło funkcję wrót do centrum miasta, dlatego powstawały tu liczne hotele i domy gościnne. W XIX wieku przy ulicy wzniesiono dwa hotele – Hotel Victoria (zburzony w trakcie II wojny światowej, wznosił się w miejscu obecnego placu przed Galerią Centrum) i Hotel Europejski (obecnie Hotel Europa). W trakcie II wojny światowej duża część zabudowy Krakowskiego Przedmieścia uległa zniszczeniu, w jej miejscu w latach powojennych zbudowano kilka budynków, których architektura tylko w nieznaczny sposób nawiązuje do architektury przedwojennej. Tak jest m.in. w przypadku obecnego gmachu oddziału banku PKO BP u zbiegu Krakowskiego Przedmieścia i ul. Wróblewskiego. O ile ta budowla miała jeszcze pewne cechy zabudowy przedwojennej, o tyle konstrukcja żelbetowa domu towarowego przy ul. Kapucyńskiej nie nawiązywała zupełnie do stylu sprzed 1939 roku. W wyniku przebudowy tego fragmentu, przed centrum handlowym powstał duży plac. Podobnych skwerów Krakowskiemu Przedmieściu po wojnie przybyło kilka. Jednym z nich jest plac Czechowicza, który powstał w miejscu, w którym stała ważna dla historii miasta kamienica. W czasie jednego z bombardowań w mieszczącym się w niej zakładzie fryzjerskim zginął jeden z najwybitniejszych lubelskich poetów, Józef Czechowicz.

Plac Litewski przy Krakowskim Przedmieściu w roku 1917. W tle hotel Europa.

Jednym z najbardziej wyróżniających się budynków Krakowskiego Przedmieścia jest gmach Poczty Głównej (vis a vis placu Litewskiego), który już kilkukrotnie przechodził gruntowną przebudowę zewnętrznej elewacji (jego obecny wygląd zyskał dopiero w pierwszy latach XXI wieku). Jednym z najważniejszych wydarzeń dla życia Lublina była przebudowa Krakowskiego Przedmieście w połowie lat 90. XX wieku. Wtedy to odcinek od placu Władysława Łokietka do placu Litewskiego stał się miejskim deptakiem. Kursujące tędy do tej pory główne linie trolejbusowe zostały przeniesione poza centrum miasta, a ta część ulicy zaczęła przeżywać silny i dynamiczny rozwój – powstawały tu liczne punkty usługowe, ekskluzywne sklepy, restauracje i bary.

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Krakowskie przedmieście podczas obchodów 440. rocznicy unii lubelskiej

Ulicą kursują następujące linie autobusowe MPK Lublin:

  • od Lipowej do Kapucyńskiej: 2, 13, 24, 51 (tylko w jedną stronę), 303 (nocna)
  • od Lipowej do 3 Maja: 3 (tylko w jedną stronę), 4, 5, 10, 18, 26, 31, 32, 40, 57, 74, 301 (nocna), 302 (nocna), CA 1 (tylko w jedną stronę)
  • od 3 Maja do Kapucyńskiej: 7 (tylko w jedną stronę).

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]