Kraskowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kraskowe
Coraciiformes[1]
Forbes, 1884
Kraska zwyczajna (Coracias garrulus)
Kraska zwyczajna (Coracias garrulus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd kraskowe
Rodziny
Portal Portal Zoologia

Kraskowe, kraskowate (Coraciiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki o zróżnicowanym trybie życia, zamieszkujące cały świat poza rejonami okołobiegunowymi (większość w strefie międzyzwrotnikowej)[2]. Kraskowe to rząd niejednorodny.

W Polsce występują nielicznie: kraska zwyczajna, żołna zwyczajna i zimorodek zwyczajny. Rybaczek srokaty ostatnio zaleciał do Polski w XIX w.

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Kraskowe to ptaki zróżnicowane pod względem trybu życia i morfologii. Zazwyczaj prowadzą nadrzewny, rzadko naziemny tryb życia, najczęściej zamieszkują w pobliżu zbiorników wodnych, tylko niektóre gatunki żyją w środowiskach otwartych: na pustyniach, półpustyniach, stepach. Kraskowe są zróżnicowane między sobą pod względem kształtu i rozmiaru dzioba oraz budowy nóg, które mogą być czteropalczaste lub trójpalczaste. W zależności od gatunku są one także małe lub duże i silne. Dymorfizm płciowy nie występuje lub jest słabo zaznaczony. Długość ciała zależnie od gatunku wynosi od 9 do 160 cm, masa ciała od 5 do 4000 g.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

  • gniazdo w norze, dziupli lub szczelinie
  • jaja zazwyczaj białe
  • gniazdowniki
  • pisklęta ślepe i nagie (rzadko pokryte skąpym puchem)
  • oboje rodzice zajmują się potomstwem.

Odżywianie się[edytuj | edytuj kod]

Odżywiają się pokarmem różnorodnym – od mięsożernych po wszystkożerne. Gatunków wyłącznie owadożernych nie ma.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Zagrożeniem dla kraskowych jest przede wszystkim niszczenie ich środowiska naturalnego przez człowieka. Niektóre gatunki są szkodnikami, przez co są przez ludzi tępione. Jeden z przedstawicieli - ziemnokraska obrożna została wpisana do międzynarodowej Czerwonej Księgi gatunków zagrożonych. Wszystkie występujące w Polsce kraskowe są objęte na jej terenie ochroną.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do rzędu zaliczane są następujące rodziny[3][4][5]:

Mielczarek i Cichocki w obrębie rzędu kraskowych wymienili również kurole (Leptosomidae) (obecnie osobny rząd Leptosomiformes[6]) oraz dudki (Upupidae), sierpodudki (Phoeniculidae) i dzioborożce (Bucerotidae) (obecnie zaliczane do rzędu Bucerotiformes[7]).

Przypisy

  1. Coraciiformes w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Frank Gill, David Donsker (red.): Order Coraciiformes (ang.). IOC World Bird List: Version 4.2. [dostęp 2014-08-02].
  3. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rząd: Coraciiformes Forbes, 1884 - kraskowe (Wersja: 2013-09-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-03-24].
  4. John H. Boyd III: Coraciiformes (ang.). W: Aves—A Taxonomy in Flux 2.89 Introduction [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2014-03-24].
  5. Joseph W. Brown, John Harshman: Coraciiformes (ang.). Tree of Life Web Project. [dostęp 2009-05-28].
  6. Frank Gill, David Donsker: Order Leptosomiformes (ang.). IOC World Bird List: Version 4.1. [dostęp 2014-03-24].
  7. Frank Gill, David Donsker: Order Bucerotiformes (ang.). IOC World Bird List: Version 4.1. [dostęp 2014-03-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Dimitrij Strelnikoff: Wielka encyklopedia zwierząt, tom 14, str. 6, 7. Oxford Educational. ISBN 978-83-7425-659-9.