Krasnodrzew pospolity
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Krasnodrzew pospolity | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | malpigiowce |
| Rodzina | krasnodrzewowate |
| Rodzaj | krasnodrzew |
| Gatunek | krasnodrzew pospolity |
| Nazwa systematyczna | |
| Erythroxylum coca Lam. Encycl. 2:393. 1786[2] |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Krasnodrzew pospolity, koka, krzew kokainowy (Erythroxylum coca Lam.) – gatunek krzewu prawdopodobnie pochodzący z rejonu Andów. Obecnie występuje wyłącznie w uprawie. Główne rejony uprawy to: Ameryka Południowa, Jawa, Kamerun.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
Krzew dorastający do wysokości 2-3 m. Liście pojedyncze, cienkie, odwrotnie jajowate lub podłużnie jajowate, całobrzegie. Pachną herbatą. Kwiaty małe, zebrane po kilka w kątach liści, 5-krotne: korona kwiatu białożółta, składająca się z 5 płatków. Pręcików 10, słupek 1 o zalążni trójkomorowej. Owocem są czerwone jagody.
[edytuj] Zmienność
- Erythroxylum coca Lam. var. coca
- Erythroxylum coca Lam. var. ipadu Plowman
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina lecznicza
- Liście koki zawierające kokainę są wykorzystywane przez południowoamerykańskich Indian jako używka. Sama roślina odgrywa ważną rolę w tradycyjnej kulturze andyjskiej. W wielu rejonach stanowiła podstawę egzystencji indiańskich rolników, zwłaszcza w górach, niesprzyjającym innym uprawom. Roślina wykorzystywana jest do produkcji Coca-Coli, przy czym o ile w początkach jej produkcji (po 1886 roku) surowiec zawierał kokainę, w późniejszych latach (po około 1900 roku) stosowany był dekokainizowany wyciąg z koki[3][4]. Krasnodrzew jest poza tym wykorzystywany do produkcji narkotyku.
[edytuj] Zwalczanie
Liśćmi koki odżywiają się larwy motyla Eloria noyesi – rząd Kolumbii zaproponował plan walki z plantacjami koki w tym kraju za pomocą tego gatunku.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-11-26].
- ↑ Taxon: Erythroxylum coca (ang.). USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN). [dostęp 2010-06-16].
- ↑ Drew Benson: Coca Kick in Drinks Spurs Export Fears (ang.). MindFully.org. [dostęp 2011-09-21].
- ↑ Martin Jelsma, Pien Metaal, Ricardo Soberon, Mario Argandoña, Anthony Henman, Ximena Echeverría: Coca Yes, Cocaine No? (ang.). Transnational Institute. [dostęp 2011-09-21].
[edytuj] Bibliografia
- Turner C. E., Elsohly M. A., Hanuš L., Elsohly H. N. 1981. Isolation of dihydrocuscohygrine from Peruvian coca leaves. Phytochemistry 20, 6: 1403-1405.
- Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
