Kreatywna księgowość

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kreatywna księgowość (ang. creative accounting) – termin, który się pojawił publicznie po wykryciu wielkich skandali finansowych w USA w 2002 r. Nazwano tak przypadki ukrywania strat i przedstawiania w pozytywnym świetle wyników przedsiębiorstwa w celu przyciągnięcia inwestorów. Z czasem kreatywną księgowością zaczęto nazywać wszelkie przypadki księgowania operacji finansowych przedsiębiorstwa sprzeczne z zasadami księgowania, czy też ze stanem faktycznym. Kreatywna czy agresywna księgowość nie jest jednak zjawiskiem nowym. W literaturze przedmiotu już czterdzieści lat temu odnotować można prace, w których opisywano te zjawiska. Wówczas najczęściej nazywano je „trikami” finansowymi[1].

W polskiej literaturze nie ma zgody nie tylko co do samej definicji tego pojęcia, ale również co do tego czy ma ono pozytywne, czy też negatywne znaczenie[2]. Biorąc jednak pod uwagę choćby znaczenie wyrazu „kreatywny”, co oznacza: „posiadający umiejętność tworzenia nowych jakości, operatywny, pomysłowy, pozwalający na dokonywanie istotnych zmian i ulepszeń, mający zdolność tworzenia”[3] wielu autorów dla omawianego zjawiska proponuje wprowadzenie nowej nazwy, najczęściej agresywna księgowość[4].

Najczęstszym sposobem jest zawyżanie wyceny posiadanych zasobów.

Definicje[edytuj | edytuj kod]

Według P. Guta[5]:

Kreatywna księgowość (rachunkowość) – to prowadzenie rejestracji, ewidencji,przetwarzanie i prezentacja zdarzeń gospodarczych przy zastosowaniu obowiązujących przepisów i właściwie interpretowanych zasad rachunkowości w sposób, który nie jest bezpośrednio w tych przepisach wskazany, a który jest wynikiem pomysłowego, twórczego i niestandardowego zastosowania tych przepisów i zasad.

Agresywna księgowość (rachunkowość) – to świadome, zamierzone i celowe prowadzenie rejestracji, ewidencji, przetwarzanie i prezentacja zdarzeń gospodarczych w sposób sprzeczny z przepisami lub przy niewłaściwie i tendencyjnie interpretowanych przepisach oraz zasadach rachunkowości, które może zaszkodzić użytkownikom informacji księgowych poprzez przedstawieni innej (lepszej lub gorszej) niż rzeczywista sytuacji ekonomicznej jednostki.

Powody stosowania[edytuj | edytuj kod]

Istnieje wiele celów, dla których firmy stosują „kreatywną księgowość”. Najczęstszym jest chęć zmniejszenia obciążeń podatkowych, np. firma udostępnia pracownikowi pewne zasoby, takie jak telefon komórkowy, samochód, czy laptop, właściwie na jego użytek prywatny, i wlicza je w koszty prowadzenia działalności.

Innym powodem jest chęć ukrycia nielegalnych transferów pieniędzy, zwykle w związku z korupcją, czasem też w związku z różnego rodzaju nielegalną działalnością (patrz: pranie brudnych pieniędzy).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Piotr Gut: Kreatywna księgowość a fałszowanie sprawozdań finansowych. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck, 2006, s. 2. ISBN 83-7483-365-3.
  2. Grzegorz Gołębiowski, Agnieszka Tłaczała: Analiza finansowa w teorii i w praktyce. Warszawa: Difin, 2009, s. 161. ISBN 978-83-7641-134-7.
  3. Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny, H. Zgółkowska (red.), Wydawncitwo Kurpisz, Poznań 1998 za: Piotr Gut: Kreatywna księgowość a fałszowanie sprawozdań finansowych. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck, 2006, s. 10. ISBN 83-7483-365-3.
  4. Elżbieta Mączyńska. Nieuczciwych metod księgowych nie powinno się określać jako kreatywne. „Rzeczpospolita”. 9 sierpnia, 2002. 
  5. Piotr Gut: Kreatywna księgowość a fałszowanie sprawozdań finansowych. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck, 2006, s. 10-11. ISBN 83-7483-365-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Gut: Kreatywna księgowość a fałszowanie sprawozdań finansowych. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck, 2006. ISBN 83-7483-365-3.
  • Małgorzata Białas-Szymańska. Cienka linia między kreatywną rachunkowością a oszustwem finansowym. „Monitor Rachunkowości i Finansów”. 1, 2008.