Kretowór południowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kret workowaty)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kretowór południowy
Notoryctes typhlops[1]
(Stirling, 1889)
Kretowór południowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Nadrząd torbacze
Rząd kretoworokształtne
Rodzina kretoworowate
Rodzaj kretowór
Gatunek kretowór południowy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status none DD.svg
brak danych
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kretowór południowy[3], kret workowaty[4] (Notoryctes typhlops) – gatunek torbacza z rodziny kretoworowatych (Notoryctidae). Gatunek znany nauce od 1888 roku, ale nadal bardzo słabo poznany.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Piaszczyste pustynie i półpustynie w południowej części Australii Zachodniej i zachodniej części Australii Południowej. Żyje pod ziemią w przypowierzchniowych warstwach gleby.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Budowa kreta workowatego wykazuje szereg adaptacji do życia pod ziemią. Długość ciała sięga 14 cm, ogon krótki, około 2 cm, waga około 65 g. Sierść biała lub żółta do czerwonawej, delikatna. Kończyny przednie silnie rozwinięte, na 3 i 4 palcu dłoni silnie rozwinięte pazury. Silnie zredukowane oczy są pokryte skórą, brak zewnętrznych uszu.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Poza okresem rozrodu prowadzi samotniczy tryb życia. Porusza się w piasku jak pływak w wodzie, nie drążąc korytarzy – piasek zapada się za nim. Bardzo rzadko wychodzi na powierzchnię, w razie zagrożenia szybko chowa się w piasku.

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Żywi się owadami (mrówki i ich jaja, termity), małymi gadami i dżdżownicami.

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Faktyczny stan gatunku i jego potencjalnych zagrożeń pozostaje słabo poznany. W 1996 IUCN zaliczył kreta workowatego do kategorii gatunków zagrożonych wyginięciem (EN), jednak w 2008 uznano, że brak wystarczających danych o liczebności populacji i zagrożeniach[2].

Przypisy

  1. Notoryctes typhlops, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 2,0 2,1 Dickman, C., Burbidge, A., Aplin, K. & Benshemesh, J. 2008. Notoryctes typhlops. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-06-27]
  3. Systematyka i nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 6. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 150, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  2. Southern Marsupial Mole (Notoryctes typhlops) (ang.). The Australian Government Department of the Environment. [dostęp 8 kwietnia 2008].
  3. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 71. ISBN 83-01-14344-4.
  4. Recovery Plan for Marsupial Moles Notoryctes typhlops and N. caurinus, 2005-2010 (format pdf) (en)
  5. Dickman, C., Burbidge, A., Aplin, K. & Benshemesh, J. 2008. Notoryctes typhlops. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-06-27]