Krościenko nad Dunajcem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krościenko nad Dunajcem
Herb
Herb Krościenka nad Dunajcem
Krościenko nad Dunajcem
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowotarski
Gmina Krościenko nad Dunajcem
Liczba ludności (2009) 3552
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-450
Tablice rejestracyjne KNT
SIMC 0436743
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Krościenko nad Dunajcem
Krościenko nad Dunajcem
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krościenko nad Dunajcem
Krościenko nad Dunajcem
Ziemia 49°26′26″N 20°25′40″E/49,440556 20,427778
Strona internetowa miejscowości

Krościenko nad Dunajcemwieś o charakterze turystyczno-wypoczynkowym w dolinie Dunajca i Krośnicy położona u podnóża Pienin, Gorców i Beskidu Sądeckiego, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, siedziba Gminy Krościenko nad Dunajcem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Średniowiecze[edytuj | edytuj kod]

Dokładna data założenia miejscowości nie jest znana. Jej powstanie związane jest prawdopodobnie z budową, w latach 1257–1287[1], Zamku Pienińskiego. Według Długosza Krościenko miało istnieć już w roku 1251, wymienione zostało przez niego (pod nazwą Troszczenko) w legendarnym testamencie Wydżgi[2]. Wzmianka o Krościenku pojawia się u Długosza również przy opisie ucieczki Świętej Kingi ze Starego Sącza do Zamku Pienińskiego w trakcie najazdu tatarskiego, w tym przypadku kronikarz posługuje się nazwą Kroszczyenko, a samą osadę nazywa miastem[3]. W przedlokacyjnym mieście był już kościół oraz miało ono własnego plebana, wskazuje na to pominięcie w akcie lokacyjnym rozporządzenia o wyznaczeniu łanu pod budowę kościoła oraz to, że już w latach 1350–1351 krościeński pleban figurował na liście duchownych uiszczających świętopietrze[4]. W roku 1340 parafia krościeńska, należąca wówczas do dekanatu długopolskiego, liczyła 210 osób[5].

W dniu 8 czerwca 1348 roku król Kazimierz III Wielki sprzedał wójtostwo w Krościenku niejakiemu Hadzudowi, a samo miasto lokował ponownie na prawie niemieckim, nadając mu szereg przywilejów i ulg. Miasto otrzymało m.in 20-letni okres wolnizny, a kupcy pochodzący z Krościenka – zwolnienie z opłat celnych w Czorsztynie, Rytrze, Starym Sączu oraz Czchowie[4][6]. W akcie lokacyjnym Krościenko wymienione jest pod nazwą Crosno, co może świadczyć o tym, że pierwotna nazwa osady brzmiała właśnie Krosno.

W latach 1973–1982 było częścią, wraz z pobliską Szczawnicą, administracyjnie utworzonego miasta Szczawnica-Krościenko.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Współcześnie miejscowość jest siedzibą gminy Krościenko nad Dunajcem – składa się z trzech sołectw: Krościenko-Centrum, Krościenko-Zawodzie i Kąty-Niwki.

Atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Krościenko jest miejscowością turystyczną, doskonałą bazą wypadową do wycieczek w Pieniny, Gorce i Beskid Sądecki. W miasteczku znajduje się także jedna z końcowych przystani spływu Dunajcem.

Piesze szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny czerwony Radziejowa czerwony: PrzehybaDzwonkówka – Krościenko nad Dunajcem – LubańPrzełęcz KnurowskaTurbacz (Główny Szlak Beskidzki)
szlak turystyczny żółtyszlak turystyczny niebieski żółty: Krościenko nad Dunajcem – Przełęcz Szopka (dalej niebieskim szlakiem na Trzy Korony) – Schronisko PTTK "Trzy Korony"Sromowce Niżne
szlak turystyczny zielonyszlak turystyczny niebieski zielony: Krościenko nad Dunajcem – Czertezik, dalej niebieskim szlakiem Sokolej Perci

Religia[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Obiekty sakralne w Krościenku nad Dunajcem.
 Z tym tematem związana jest kategoria: Struktury wyznaniowe w Krościenku nad Dunajcem.

Związani z Krościenkiem[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Krościenkiem nad Dunajcem.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Dnia 7 sierpnia 2009 roku z krościeńskiego Rynku startował szósty etap 66. edycji wyścigu kolarskiego Tour de Pologne z metą w Zakopanem. Zaś w 2008 roku, podczas szóstego etapu 65. edycji Tour de Pologne Krościenko nad Dunajcem znajdowało się na trasie przejazdu wyścigu.

Przypisy

  1. J. Nyka, Pieniny. Przewodnik, Wyd. XI Latchorzew 2010, s. 205
  2. B. Krzan, Klejnot zagubiony w górach: 700-lecie Krościenka nad Dunajcem, Kraków 1988, s. 16
  3. B. Krzan, Klejnot zagubiony w górach: 700-lecie Krościenka nad Dunajcem, Kraków 1988, s. 17
  4. 4,0 4,1 S. Kołodziejski, A. Siwek, Pieniny- Przyroda i Człowiek, t.9 2006, s. 164
  5. B. Krzan, Klejnot zagubiony w górach: 700-lecie Krościenka nad Dunajcem, Kraków 1988, s. 301, 302
  6. B. Krzan, Klejnot zagubiony w górach: 700-lecie Krościenka nad Dunajcem, Kraków 1988, s. 67
  7. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 2 stycznia 2015.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie panoramiczne Krościenka nad Dunajcem
Zdjęcie panoramiczne Krościenka nad Dunajcem