Krochmal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Prześcieradło w krochmalu

Krochmal – rodzaj płynu powstałego po zmieszaniu skrobi roślinnej (najczęściej skrobi ziemniaczanej) z wodą. Powstaje, podobnie jak kisiel, poprzez zagotowanie we wrzątku wodnej zawiesiny skrobi (najczęściej ziemniaczanej). Krochmal wykorzystywany jest w przemyśle spożywczym, włókienniczym, papierniczym, kosmetycznym, farmaceutycznym, jak i w gospodarstwie domowym oraz w odlewnictwie.

Otrzymany w ten sposób płyn jest używany do krochmalenia bielizny, które dawniej było powszechnie stosowane w celach higienicznych. Nakrochmalona tkanina jest zakonserwowana: nie wchłania kurzu ani wilgoci, co zapobiega namnażaniu bakterii i pozwala na jej dłuższe użytkowanie, gdyż opadający kurz oraz rozlana woda mogą być z nich z łatwością usunięte. Wszelkiego rodzaju zabrudzenia, bez względu na konsystencję, dają się z nakrochmalonego materiału łatwiej usunąć dzięki pokryciu włókien krochmalem.

Obecnie krochmalenie stosowane jest rzadziej, głównie w szpitalnictwie oraz w ośrodkach rehabilitacji. Dawniej krochmalono także rzeczy osobiste (bieliznę, koszule, chusteczki do nosa), przy czym konsystencja krochmalu ściśle zależała od rodzaju i charakteru tkanin. Ubrania krochmalono lekko w celu nadania im gładkości, zabezpieczenia przed zagnieceniami, dobierając konsystencję tak, aby sztywność materiału nie krępowała ruchów. Obecnie w sprzedaży są oferowane krochmale z różnego rodzaju składników chemicznych np. soli oraz powstałe w oparciu o kleje wodne. Według ostatnich badań nakrochmalona bielizna pościelowa ma tę przewagę nad nienakrochmaloną, że zapobiega rozwojowi roztoczy dzięki gładkości, która eliminuje gromadzenie się we włóknach obumarłego naskórka i dzięki nienasiąkliwości, która zabezpiecza przed gromadzeniem wody oraz ułatwia odparowywanie potu[potrzebne źródło]. Krochmal nadaje szczególny wygląd bawełnianemu adamaszkowi, z którego wyrabia się serwety do koszyków wielkanocnych czy na stoły.

Przemywanie skóry wacikiem nasączonym krochmalem jest też domowym sposobem walki z trądzikiem niemowlęcym.

Krochmal w odlewnictwie metali metodą piaskową stosowany jest jako tanie spoiwo wiążące formę. Ma on za zadanie utrzymać kształt jednorazowej formy piaskowej do momentu, gdy ta zostanie utwardzona termicznie, tj. do momentu wypełnienia jej płynnym metalem[1].

Przypisy

  1. Jacek Jackowski (red.): Podstawy odlewnictwa, ćwiczenia laboratoryjne. Poznań: 1993, s. 62.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Foodstarch