Krokodyl gawialowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krokodyl gawialowy
Tomistoma schlegelii[1]
(Müller, 1838)
Krokodyl gawialowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada gady
Rząd krokodyle
Podrodzina Tomistominae
Rodzaj Tomistoma
Gatunek krokodyl gawialowy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Krokodyl gawialowy, krokodyl sundajski (Tomistoma schlegelii) – gatunek krokodyla z grupy Tomistominae.

Systematyka
Krokodyl gawialowy jest jedynym żyjącym współcześnie przedstawicielem rodzaju Tomistoma i grupy Tomistominae. Tradycyjnie zaliczany do rodziny krokodylowatych (krokodyli właściwych), co wspierają dane morfologiczne[3], jednak badania molekularne sugerują, że należy do gawiali[4]. Rozwój czaszki Tomistoma schlegelii, kształt całej głowy, jak również jej części rostralnej i postrostralnej bardziej przypominają tę występującą u Crocodylidae, co wspiera hipotezę o pokrewieństwie krokodyla gawialowego powstałą w oparciu o dane morfologiczne[5].
Morfologia
Osiąga do 5 m długości. Głowa wąska i znacznie wydłużona (ok. 4,5 razy dłuższa u podstawy niż szeroka). Podobny smukły kształt pyska ma gawial gangesowy i od niego pochodzi jego nazwa. Zęby długie, cienkie i ostre o jednakowej długości. Górna szczęka nie ma wycięć jak u innych przedstawicieli rodziny. Grzbiet oliwkowobrązowy, brzuch żółtozielony lub żółtawy, na ogonie szerokie poprzeczne ciemnobrązowe pręgi.
Biotop
Słodkowodne jeziora, rzeki i bagna.
Pokarm
Głównie ryby oraz skorupiaki i ssaki.
Behawior
Wydłużony pysk z cienkimi długimi zębami jest wyspecjalizowanym narzędziem do chwytania ryb.
Rozmnażanie
Sezon godowy zaczyna się w maju. Samice budują gniazda w kształcie kopca do 60 cm wysokości. Budulcem są zazwyczaj suche liście i torf, do którego składają od 20 do 60 jaj. Każde jajo ma ok. 10 cm długości. Okres inkubacji trwa ok. 90 dni. Rodzice nie opiekują się młodymi.
Występowanie
Indonezja: (Sumatra, Kalimantan, Jawa, prawdopodobnie Celebes), Malezja: (Półwysep Malajski, Borneo), prawdopodobnie Wietnam. Przypuszcza się, że został wytępiony w Tajlandii, bo od 1970 roku nie zaobserwowano tam żadnego osobnika. Dziką populację szacuje się na poniżej 2500 dorosłych osobników[2].

Przypisy

  1. Tomistoma schlegelii w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Tomistoma schlegelii. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Christopher A. Brochu. Phylogenetic approaches toward crocodylian history. „Annual Review of Earth and Planetary Sciences”. 31, s. 357–397, 2003. doi:10.1146/annurev.earth.31.100901.141308 (ang.). 
  4. Ray E. Willis, L. Rex McAliley, Erika D. Neeley, Llewellyn D. Densmore III. Evidence for placing the false gharial (Tomistoma schlegelii) into the family Gavialidae: Inferences from nuclear gene sequences. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 43 (3), s. 787–794, 2007. doi:10.1016/j.ympev.2007.02.005 (ang.). 
  5. Paolo Piras, Paolo Colangelo, Dean C. Adams, Angela Buscalioni, Jorge Cubo, Tassos Kotsakis, Carlo Meloro, Pasquale Raia. The Gavialis–Tomistoma debate: the contribution of skull ontogenetic allometry and growth trajectories to the study of crocodylian relationships. „Evolution & Development”. 12 (6), s. 568–579, 2010. doi:10.1111/j.1525-142X.2010.00442.x (ang.).